VII SA/Wa 1190/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. S.A. z siedzibą w P. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ([...]) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] ([...]) nakazującej P. S.A. rozbiórkę pawilonu handlowo-biurowego i związanych z nim urządzeń technicznych, zlokalizowanych na stacji benzynowej nr [...] w J. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż objęty ww. decyzją murowany pawilon handlowo-biurowy został samowolnie wybudowany w latach 1987-88 w miejsce istniejącego kiosku drewnianego. Z uwagi na ogólnikowość zapisu MPOZP J. zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej (Nr [...] z dnia [...] - zdaniem organu - winien być on interpretowany pod kątem zapisów MPOZP Miasta J. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta J. z dnia [...], który stacje paliw przeznaczał do przeniesienia w inne miejsce. Dodatkowo organ wskazał, iż w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w J. z dnia [...] negatywnie opiniujące pod względem sanitarnym możliwości legalizacji kiosku towarowego, zbiornika podziemnego o pojemności 20 m3 i dystrybutora. Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 27 marca 2002r., sygn. akt SA/Rz 836/00, którym oddalono skargę P. S.A. na ww. postanowienie PWIS w R. Z powyższych względów organ uznał, że weryfikowana decyzja nie jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, natomiast zarzuty odwołania pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję złożył P. S.A., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zarzucając rażące naruszenie: * art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) poprzez nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że znajduje się on na terenie, który zgodnie z planem obowiązującym w dacie budowy był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę oraz * art. 40 ww. ustawy poprzez przezorne wydanie decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, mimo że wybudowano go zgodnie z przepisami i nie zachodzą okoliczności z art. 37 ww. ustawy * art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzję oraz poprzedzają ją decyzję wydano z naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...], nakazującej skarżącej rozbiórkę pawilonu handlowo-biurowego i związanych z nim urządzeń technicznych, zlokalizowanych na stacji benzynowej nr [...] w J. Na wstępie podkreślić trzeba, że powołane wyżej decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, to jest postępowaniu nadzwyczajnym, w którym obowiązkiem organów jest jedynie zbadanie, czy weryfikowana decyzja nie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. We wniosku skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] nakazującej rozbiórkę przedmiotowego pawilonu handlowego wskazując m.in. na rażące naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. oraz rażące naruszenie art. 40 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie Wyjaśnić zatem należy, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne, gospodarcze, społeczne, które wywołuje decyzja. Ta ostatnia z przesłanek jest szczególnie podkreślana w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu organu praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04). Szczególnie przy tym podkreślić trzeba, bowiem umknęło to uwadze organów, że w postępowaniu nieważnościowym weryfikacja decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym winna być dokonywana pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. W rozpatrywanej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. znajdujący zastosowanie w związku z treścią art. 103 § 2 ustawy z 1994r. (t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016). Zgodnie z brzmieniem art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Wskazany wyżej obowiązek badania weryfikowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania dotyczy również obowiązujących w tej dacie uregulowań planistycznych (por. wyroki NSA: z dnia 8.10.2007r., sygn. akt. 1318/06, LEX nr 34793; z dnia 26.07.2007r. sygn. akt II OSK 1094/06). Pozostaje zatem bez wpływu na treść decyzji organu regulacja planistyczna, która nie obowiązywała jeszcze w dacie budowy, jak i ta która została wprowadzona później (por. wyrok WSA z dnia 3 lipca 2008r. sygn. akt VII SA/Wa 515/08). Oznacza to, że skutki samowoli budowlanej dokonanej przez skarżącą w latach 1987 - 1988, w warunkach art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. organy mogły oceniać jedynie w świetle przepisów obowiązującego wtedy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast z obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego J., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta J. z dnia [...] wynika, że teren na którym wzniesiony został ww. pawilon handlowo-biurowy oznaczony był symbolem "KS" i przeznaczony dla terenów komunikacji samochodowej. Plan zezwalał więc na budowę obiektów związanych z komunikacją samochodową, w tym obiektów budowlanych służących takiej obsłudze. Z przedstawionych przyczyn, jako wadliwe należało ocenić ustalenia organów, że w weryfikowanej decyzji nakazującej rozbiórkę zasadnie odniesiono się do zapisów kolejnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta J. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta J. z dnia [...], który stacje paliw przeznaczał do przeniesienia w inne miejsce. Z tych samych przyczyn bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostawała negatywna ocena Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w J. wydana w dniu [...], jak i rozstrzygnięcia sądów administracyjnych dotyczące innych urządzeń i obiektów budowlanych wzniesionych na przedmiotowej działce w okresie obowiązywania innych rozstrzygnięć planistycznych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem stanowiska Sądu w aspekcie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.