II OSK 1332/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant Daniel Zdzieszyński po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 998/09 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2010 r., II SA/Wa 998/09 oddalił skargę S. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 268a k.p.a., cofnął S. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w dniu 6 listopada 2008 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie wpłynął akt oskarżenia z dnia 29 grudnia 2006 r. (sygn. akt V Ds. 24/05/S) przeciwko m. in. S. S. , oskarżonemu o popełnienie przestępstwa z art. 270 § 1 w zw. z art. 91 § 1 k.k., przestępstwa z art. 286 § 1, art. 270 § 1 i art. 13 § 1 w zw. z art. 286 § 1 i art. 270 § 1 w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 91 § 1 w zw. z art. 65 § 1 k.k., przestępstwa z art. 286 § 1 i art. 13 § 1 w zw. z art. 286 § i art. 294 § 1 w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 91 § 1 w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz przestępstwa z art. 219 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. z 2004 r. nr 159, poz. 1667) w zw. z art. 11 § 2 k.k. Biorąc to pod uwagę Podkarpacki Komendant Wojewódzkie Policji w Rzeszowie uznał, że zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem S. S. kwalifikuje się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Decyzją z dnia 19 maja 2009 r. Komendant Główny Policji, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając zawartą w niej argumentację. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalają skargę zaskarżonym wyrokiem wskazał, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej w myśl regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wobec tej grupy posiadaczy broni (lub kandydatów do posiadania tego uprawnienia) nie jest konieczne prowadzenie specjalnego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie, czy cechy charakteru lub sposób postępowania konkretnego człowieka budzą obawę, co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt, iż czyn za popełnienie, którego zostali skazani lub o popełnienie którego zostali oskarżeni, należy do kategorii wymienionych w omawianym przepisie przestępstw sprawia, iż istnieje obawa użycia przez te osoby broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ustawodawca wprowadził bowiem w przedmiotowym przepisie swoistego rodzaju automatyzm w ustalaniu skutków ściśle oznaczonych zachowań. Sąd wskazał, iż organ administracji prawidłowo zakwalifikował rodzaj popełnionego przez skarżącego przestępstwa, jako spełniającego dyspozycję przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc w konsekwencji, jako budzącego uzasadnioną obawę, iż posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wobec skarżącego toczy się bowiem postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Ta zaś okoliczność sprawia, iż po stronie organu administracji istniała obligatoryjna przesłanka uzasadniająca cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. W świetle powyższego, za nietrafny Sąd uznał zarzut skargi, iż organ nie zbadał tego, czy przestępstwo, o popełnienie, którego skarżący został oskarżony, ma związek z bronią i czy może to budzić obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taka obawa wynika już bowiem z faktu oskarżenia o popełnienie tego rodzaju przestępstwa. Sąd uznał, ze nie mógł odnieść się do podnoszonych w skardze argumentów przemawiających za niewinnością oskarżonego. Ta materia nie jest bowiem przedmiotem niniejszego postępowania, ani nie była przedmiotem postępowania administracyjnego. Należy ona do sfery zainteresowania sądu karnego, przed którym toczy się postępowanie karne o popełnienie danego przestępstwa. Tylko sąd karny posiada uprawnienie do merytorycznej oceny zasadności wniesionego aktu oskarżenia. Kwestia winy czy niewinności oskarżonego w sprawie karnej, nie ma wpływu na wynik sprawy administracyjnej. Ustawodawca uznał, iż wystarczającą przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń jest już sam fakt toczenia się postępowania karnego o popełnienie danego przestępstwa, a nie dopiero ustalenie winy w wyroku sądu karnego. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm. – dalej – p.p.s.a.) Sąd oddalił skargę. Od powyższego wyroku S. S. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a to: - art. 145 § 1 pkt 1 lit, c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia w toku postępowania administracyjnego przez organy obu instancji następujących przepisów prawa materialnego i procesowego tj: -art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu jest wyłączną i wystarczającą przesłanką skutkującą cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską bez zbadania istnienia realnej obawy użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesami bezpieczeństwa lub porządku publicznego. -naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny przez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w doktrynie oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest ugruntowany już pogląd, zgodnie, z którym przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami jego charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprawdzie przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje przykładowo ("w szczególności") przestępstwa, za które skazanie lub nawet, o których podejrzenie uzasadnia najczęściej obawę użycia przez sprawcę broni w sposób określony w początkowej części tego przepisu, lecz nie oznacza to, iż do osób tych nie ma zastosowania omówiona wyżej zasada. Jak bowiem wskazał NSA w wyroku z dnia 29 lutego 2008 r., II OSK 84/07 wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji rodzaje przestępstw muszą wiązać się ze wskazaną w początkowej części tego przepisu uzasadnioną obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Obie części tego przepisu są bowiem ze sobą związane w taki sposób, że część druga (po wyrazach "w szczególności") uszczegółowia tylko ogólną przesłankę pozbawienia prawa do posiadania broni, jaką jest stworzenie obawy co do sposobu jej użycia. Dlatego cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia każdy fakt popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, lecz tylko takiego, które jednocześnie wskazuje, że jego sprawca (a także podejrzany, w stosunku do którego toczy się postępowanie karne) może użyć tej broni w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Skoro powyższy pogląd odnosi się do sytuacji, w której oskarżony został już prawomocnie skazany za którykolwiek z czynów wyszczególnionych w art. 15 ustawy o broni i amunicji to oczywistym jest, że uwagi te są jak najbardziej aktualne w odniesieniu do sytuacji w której znalazł się skarżący S. S. (podejrzenie popełnienia przestępstwa). Uwadze Sądu umknął fakt, że to na organie administracyjnym ciąży obowiązek przeprowadzenia wszechstronnego i wyczerpującego postępowania administracyjnego w celu ustalenia czy dana osoba należy do osób których zachowanie budzi uzasadnione obawy, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższe stanowisko było niejednokrotnie podkreślane w powoływanych przez skarżącego orzeczeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla, że okoliczności dotyczące odpowiedzialności karnej są bezprzedmiotowe dla postępowania administracyjnego. Jest to pogląd słuszny aczkolwiek w tym konkretnym przypadku charakter stawianych zarzutów świadczy ewidentnie o braku jakiegokolwiek związku z faktem posługiwania się przez skarżącego bronią palną. Dotychczasowy sposób życia, nieposzlakowana opinia oraz wieloletnie doświadczenie w posługiwaniu się bronią w sposób zgodny z przepisami świadczą, iż S. S. daje gwarancję używania broni w sposób zgodny z zasadami bezpieczeństwa oraz w celach wyłącznie łowieckich w zgodzie ze wszelkimi normami wynikającymi z ustawy o broni palnej i amunicji. W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w sposób oczywisty nie posiadają usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. zm.) stanowi, iż nie wydaje się pozwolenia na broń osobom, "co, do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw". Dla interpretacji tego przepisu zasadnicze znaczenie ma uchwała NSA z dnia 8 listopada 2009 r., II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5, w której przyjęto, iż "osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowi lub mieniu jest osobą, co, do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". Z uzasadnienia tej uchwały wynika, iż w stosunku do takiej osoby, organ administracji nie musi przeprowadzać oceny, czy taka obawa rzeczywiście występuje, gdyż oceny takiej dokonał już sam ustawodawca w tym przepisie. Inaczej mówiąc, każda osoba skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobom, co do której już tylko z tego tytułu, że popełniła takie przestępstwo z woli ustawodawcy zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ten pogląd prawny ma także pełne zastosowanie w odniesieniu do osób wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, gdyż te osoby także objęte są przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 tej samej ustawy, a ustawodawca wskazał je po osobach skazanych prawomocnym orzeczeniem za popełnienie wymienionych przestępstw, przy czym użył spójnika "albo" świadczącego o tym, że tak samo należy je traktować jak osoby prawomocnie skazane. Skoro tak, to trzeba uznać, iż obie grupy tych osób z woli ustawodawcy muszą być uznane, za osoby, co, do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podniesione wyżej okoliczności dobitnie przesądzają o tym, że skarżący zaliczony jest do kręgu tych osób, którym nie wydaje się pozwolenia na broń, bowiem zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W tej sytuacji powołane w skardze kasacyjnej orzecznictwo sądów administracyjnych pochodzące sprzed podjęcia powołanej uchwały NSA nie może mieć w sprawie znaczenia. Podnoszona w tej skardze okoliczność, że składający ją posiada nieposzlakowaną opinię oraz wieloletnie doświadczenie w posługiwaniu się bronią, nie ma i nie może mieć w tej sytuacji żadnego znaczenia dla oceny zaskarżonego wyroku. Trzeba mieć na względzie okoliczność, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia niejako z czasową niedopuszczalnością wydania pozwolenia na broń, czy też, tak samo kwalifikowanym cofnięciem owego pozwolenia. Prawomocne uniewinnienie skarżącego przez Sąd, spowoduje, że negatywna przesłanka posiadania pozwolenia odpadnie, a skarżący będzie mógł ubiegać się o wydanie nowego pozwolenia, a organy Policji winne będą przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające, czy wobec skarżącego istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z prawem, a owa bardzo dobra opinia i doświadczenie w posługiwaniu się bronią będą musiały być wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Z powyższych względów całkowicie chybione są podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na postawie art. 184 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej samej ustawy.