II SA/Bd 677/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-11-03
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Wojciech Jarzembski, Wiesław Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, który nie wniósł sprzeciwu w ustawowym terminie od zgłoszenia budowy anten emitujących pole elektromagnetyczne, może później żądać uzupełnienia zgłoszenia lub nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, który nie wniósł sprzeciwu w ustawowym terminie od zgłoszenia budowy anten emitujących pole elektromagnetyczne, traci możliwość wniesienia sprzeciwu. Nie może on później żądać uzupełnienia zgłoszenia ani nakładać obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż takie działania naruszają przepisy Prawa budowlanego i K.p.a. W przypadku nieprawidłowego zgłoszenia, organ powinien był wnieść sprzeciw, a nie pozostawić podania bez rozpoznania.Stan faktyczny
Spółka P. złożyła skargę na decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. umarzającą postępowanie w sprawie budowy anten emitujących pole elektromagnetyczne. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ inwestor mógł przystąpić do prac po upływie 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany. Organ II instancji uchylił tę decyzję, uznając, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i K.p.a., twierdząc, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z prawem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i postanowienie Starosty B. Zasądził od K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz spółki P. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi spółki P. w W. na decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy anten emitujących pole elektromagnetyczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...[, 2. uchyla postawienia Starosty B. z dnia [...] nr [...], 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 4. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz spółki P. z siedzibą w W. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpoznaniu odwołania O. S. P. E. "P. d. ż." z siedzibą w R., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. znak [...] z dnia [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie budowy anten emitujących pole elektromagnetyczne na kominie B. Z. Ż. przy ul. P. [...] w B., której inwestorem jest P. T. C. Sp. z o.o. E., jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na skutek wniosku O. S. P. E. "P. D. Ż." z siedzibą w R. z dnia [...], wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy anten emitujących pola elektromagnetyczne na kominie B. Z. Ż. przy ul. P. [...] w B.
Organ I instancji podczas przeprowadzonych w dniu [...] oględzin ustalił, że inwestor przedmiotowych anten – P. T. C. Sp. z o.o. E., wynajął, na podstawie umowy najmu z dnia [...], od B. Z. Ż Sp. z o.o. przy ul. P. [...] w B., na okres 5 lat, część komina od wys. 47,50 m do wys. 50,00 m i w lutym 2009 r. zainstalował 9 anten i 3 szafy sterujące wraz z okablowaniem. Organ stwierdził, że na dzień oględzin ww. urządzenia nie były włączone do użytkowania.
Ponadto PINB ustalił, iż przedmiotowe prace polegające na montażu ww. urządzeń wykonane zostały na podstawie zgłoszenia z dnia [...] do Starostwa Powiatowego w B. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się postanowienie Starosty B. znak: [...] z dnia [...], nakładające na inwestora obowiązek dostarczenia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonaniu płyt żelbetowych pod urządzenia techniczne oraz zmiany sposobu użytkowania komina stalowego na montaż stacji bazowej, którego to obowiązku zobowiązany nie wykonał, jednakże organ przyjmujący zgłoszenie nie wniósł, w drodze decyzji, sprzeciwu wobec zamierzonej inwestycji. Z uwagi na powyższe organ I instancji przyjął, że inwestor mógł przystąpić, po upływie 30 dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, do wykonania przedmiotowych prac, z czego inwestor skorzystał.
Organ I instancji, uznając zatem wszczęte postępowanie w sprawie budowy anten emitujących pola elektromagnetyczne na kominie B. Z. Ż. przy ul. P. [...] w B., której inwestorem jest P. T. C. Sp. z o.o. E., za bezprzedmiotowe, umorzył na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie w sprawie.
Organ odwoławczy uznał, że decyzja ta winna być uchylona.
Z akt sprawy wynika, iż z wnioskiem z dnia [...] o wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie budowy spornych anten, wystąpiło do PINB w B., korzystając z art. 31 Kpa, O. S. P. E. "P. D. Ż." z siedzibą w R. reprezentowane przez Prezesa Zarządu Z. G.
Ponieważ z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie wystąpiło stowarzyszenie jako organizacja społeczna zastosowanie winien mieć art. 31 § 2 K.p.a., który to przepis reguluje formę wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy z takim żądaniem wystąpiła organizacja społeczna. W takim przypadku organ wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu lub o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepisy art. 31 § 1-4 Kpa mają podwójny charakter - nie są to tylko przepisy procesowe, ale mają także elementy materialnoprawne. Źródłem udziału w postępowaniu na prawach strony są przesłanki o charakterze także materialnoprawnym, a mianowicie cele statutowe organizacji oraz interes społeczny. Powyższe winno być wzięte pod rozwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji.
Istotą przedmiotowej sprawy jest ustalenie czy dokonane przez inwestora zgłoszenie z dnia [...] do Starostwa Powiatowego w B. zamiaru wykonania stacji bazowej telefonii cyfrowej należy uznać za skuteczne, wobec znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Starosty B., znak: [...] z dnia [...]. Postanowieniem tym Starosta B. nałożył na inwestora, na podstawie art. 30 ust. 2 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, obowiązek dostarczenia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonaniu płyt żelbetowych pod urządzenia techniczne oraz zmiany sposobu użytkowania komina stalowego na montaż stacji bazowej, jako uzupełnienie braków dokonanego zgłoszenia. W pouczeniu ww. postanowienia organ wskazał, iż nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie skutkować będzie pozostawieniem podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 Kpa). Bezspornym jest, iż w niniejszej sprawie organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, wobec nieuzupełnienia przez zgłaszającego brakujących dokumentów, winien był, zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, wnieść sprzeciw w drodze decyzji administracyjnej, jednakże jego brak, zdaniem tut. organu, nie może sankcjonować powstałych nieprawidłowości zgłoszenia.
Powyższe wyklucza bezprzedmiotowość postępowania w sprawie i w konsekwencji jego umorzenie.
Ponadto kwestią wymagającą wyjaśnienia przez PINB w B jest także byt prawny załączonej do odwołania decyzji Burmistrza Miasta B. znak: [...] z dnia [...] odmawiającej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, wyjaśnić należy, iż anteny, maszty antenowe wraz z ich konstrukcją wsporczą oraz szafa sterująca składają się na jedno urządzenie stanowiące całość techniczną, które zostało objęte dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego. Nie znajduje oparcia w przepisach Prawa budowlanego stanowisko, że instalacja anten na kominie stanowi budowę obiektu wskazanego w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, bowiem budowa anten emitujących pola elektromagnetyczne na kominie nie stanowi budowy budynku wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowy obiektu małej architektury, czy też budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ww. ustawy. We wspomnianym przepisie jest bowiem mowa o wolno stojącym maszcie antenowym, za który nie można przecież uznać montażu anten stacji bazowej telefonii komórkowej zainstalowanych na istniejącym kominie. Realizacja takiej inwestycji nie może także zostać potraktowana jako rozbudowa bądź nadbudowa budynku. Nietrafnym jest także argument skarżącego odwołujący się do definicji telekomunikacyjnego obiektu budowlanego, zawartego w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie. Anteny wraz z ich konstrukcjami wsporczymi stanowią jedno urządzenie techniczne. Wspomniana całość techniczna stanowi zaś budowlę tylko w przypadku, gdy jej składnikiem budowlanym będzie wolno stojący maszt antenowy.
Postępowanie naprawcze wobec montażu przedmiotowego urządzenia niezgodnie z przepisami nie może nastąpić w trybie przewidzianym w art. 48 ustawy Prawo budowlane, który to przepis dotyczy obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W ocenie organu II instancji sprawa wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Skargę na powyższą decyzję złożyła P. T. C. Sp. z o.o.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 30 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ. U. 2006 Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art. 6, 7 i art. 105 § 1 K.p.a.
Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania bądź o ewentualne skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania w trybie art. 132 K.p.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano na treść art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Postanowieniem z dnia [...] Starosta B. nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonaniu płyt żelbetowych oraz zmiany sposobu użytkowania komina stalowego, na montaż stacji bazowej, jako uzupełnienia braków dokonanego zgłoszenia.
Przedmiotowa inwestycja, gdyby uznać iż nie może zostać zrealizowana wyłącznie w oparciu o zgłoszenie to właściwym byłoby pozyskanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie zaś decyzji o warunkach zabudowy - w oparciu o art. 50 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003r nr 80, poz. 717) oraz w związku z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. 2004r nr 261r poz. 2603). Jednakże, zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymagają decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę. Abstrahując od powyższych rozważań, wskazać należy, iż zobowiązanie do uzupełnienia wniosku zastrzeżone było rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania tj. art. 64 § 2 K.p.a. Powyższe działanie Starosty było błędne. Zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W myśl art. 30 ust. 5 zdanie drugie Prawa budowlanego do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Starosta bez podstaw prawnych pozostawił zgłoszenie skarżącej bez rozpoznania mimo, że powinien wydać sprzeciw, jeśli w jego przekonaniu skarżąca nie dopełniła wszelkich zobowiązań. Skarżąca zatem zrealizowała planowaną inwestycję zgodnie z prawem. Przedmiotowa inwestycja na moment jej zgłoszenia i następnie wybudowania nie podlegała obowiązkowi pozyskania ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto, przedmiotowa inwestycja nie stanowi również inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko z dnia 9 listopada 2004 r. (Dz. U. Nr 257, poz. 2573).
Naruszenie prawa procesowego skarżący upatruje w tym, że organy administracji naruszyły art. 6 i 7 K.p.a. W obliczu ustalonych okoliczności oczywistym jest, że nie doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz że organy administracji nie działały na podstawie prawa. W ocenie skarżącego przeprowadzenie postępowania naprawczego w odniesieniu do interpretacji zrealizowanej zgodnie z prawem jest bezprzedmiotowe.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniesiono, że organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia wobec nieuzupełnienia przez zgłaszającego brakujących dokumentów, winien był wnieść sprzeciw w drodze decyzji administracyjnej czego nie uczynił. Nie może to jednak sankcjonować powstałych nieprawidłowości zgłoszenia. Inwestor przystępując do realizacji zawieszonej inwestycji działał w ramach samowoli budowlanej. Organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego. Zwrócono także uwagę, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ma zastosowania art. 132 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W związku z tym, że wszczęcie postępowania nastąpiło wskutek sygnalizacji organizacji społecznej jaką jest O. S. P. E. "P. d. Ż." z siedzibą w R. w pierwszej kolejności należy poczynić uwagi na temat udziału organizacji społecznej w postępowaniu i wynikających z tego konsekwencji.
Zgodnie z art. 31 K.p.a. organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie innej osoby, może żądać dopuszczenia do postępowania w sprawie, która już się toczy, a także ma prawo przedstawić swoje stanowisko w sprawie niezależnie od tego czy bierze udział w postępowaniu czy też nie. Jeżeli żądanie wszczęcia postępowania jest uzasadnione, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu albo też, jeżeli postępowanie się toczy, postanowienie o dopuszczeniu do udziału w postępowania. Organizacja społeczna, podobnie jak prokurator, działa na prawach strony. Oznacza to, że obu tym podmiotom przysługują uprawnienia procesowe w postępowaniu administracyjnym. Podmioty te nie mogą natomiast rozporządzać tzw. materialnym przedmiotem postępowania. Warunkiem dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania lub uznania żądania wszczęcia postępowania za uzasadnione jest obwarowane tym, że udział ten jest uzasadniony celami statutowymi tej organizacji i za takim udziałem przemawia interes społeczny. W każdej sytuacji należy zatem wydać postanowienie, co daje organizacji społecznej prawo do procesowego wyrażania stanowiska.
W rozpatrywanej sprawie O. S. P. E. "P. d. Ż." powiadomiło Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o konieczności wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie budowy stacji telefonii komórkowej. Brak reakcji PINB na to pismo (nie zażądano statutu, wskazana osoby na rzecz której organizacja ta występuje, brak rozważania aspektów społecznych) świadczy o tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismo S. potraktował jako sygnał do wszczęcia postępowania z urzędu. Z kolei WINB z jednej strony pisze o wniosku S. wszczynającego postępowanie a z drugiej strony mówi o wszczęciu postępowania z urzędu (pierwsze zdanie uzasadnienia). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego może czerpać informacje o nieprawidłowościach z różnych źródeł, np. z doniesień obywateli, informacji medialnym czy doniesień organizacji społecznych i na tej podstawie wszczynać stosowne postępowanie.
Ponieważ w sprawie nie zostało wydane postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do postępowania, organizacja ta nie brała udziału w postępowaniu. Tym samym nie mogła ona skutecznie wnieść odwołania. Nie jest możliwe, w przeciwieństwie do udziału prokuratora w postępowaniu administracyjnym, uznanie możliwości przyłączenia się organizacji społecznej na etapie wniesienia odwołania. Możliwość wniesienia środków odwoławczych istnieje tylko wówczas, gdyby organizacja społeczna brała udział (została dopuszczona) w postępowaniu administracyjnym. Musi być wydane w tym zakresie wyraźne postanowienie. Udziału organizacji społecznej i prokuratora w postępowaniu administracyjnym nie można domniemywać. Zgłoszenie udziału jest wyraźnym aktem woli. To, że odpis doniesienia Stowarzyszenia przekazano prokuratorowi nie świadczy o tym, że bierze on udział w postępowaniu. Wymagane jest w takiej sytuacji wyraźne zgłoszenie, z tym, że udział prokuratora w postępowaniu nie podlega reglamentacji organu administracji ani też nie potrzeba wydawać w tym przedmiocie żadnych postanowień. Strona nie ma żadnych możliwości wyeliminowania prokuratora lub organizacji społecznej z postępowania administracyjnego.
Jeżeli organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, nie jest ona także uprawniona do wniesienia skargi do sądu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie Stowarzyszenia winien zatem umorzyć postępowanie odwoławcze. Jeżeli odwołanie wniósł podmiot nieuprawniony to, co do zasady, postępowanie odwoławcze ulega umorzeniu. Wskazuje to na naruszenie przepisów procesowych ¬art. 138 § l pkt 3 i 127 § l i 2 K.p.a. - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Sąd natomiast w pełni podziela argumenty merytoryczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie można uznać, aby postępowanie prowadzone przed organem I instancji było bezprzedmiotowe. Okoliczności sprawy wskazują na konieczność przeprowadzenia dalszych czynności dowodowych, które pozwolą na właściwą ocenę działań podjętych przez inwestora.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. trafnie zauważył, że anteny, maszty antenowe wraz z ich konstrukcją wsporczą oraz szafa sterująca składają się na jedno urządzenie stanowiące całość techniczną. Należy rozważyć, czy instalacja tego rodzaju urządzeń wymaga pozwolenia na budowę czy wystarczające jest zgłoszenie. Na instalowanie urządzeń nie jest wymagane pozwolenie na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego). Objęte jest ono zgłoszeniem na podstawie art. 30 ust. l pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, pod warunkiem jednak, że posiada ono cechy "urządzenia".
Dokonane zgłoszenie wszczyna postępowanie administracyjne. Jest to jednak specyficzne postępowanie ze względu na ograniczone stosowanie przepisów proceduralnych. Rozstrzygnięcie sprawy następuje poprzez milczącą aprobatę zgłoszenia. Zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zgłoszenia należy dokonać przed terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do dokonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Termin określony wart. 30 ust. 5 zd. 2 jest terminem prawa materialnego. Tylko w tak zakreślonych ramach czasowych organ administracji jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszonych przez inwestora prac budowlanych. Upływ terminu oznacza dla organu brak możliwości wniesienia sprzeciwu. Termin jest zachowany, o ile w terminie 30 dni od daty przyjętej za początek biegu tego terminu nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 57 § 5 K.p.a.
Art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego przewiduje sytuacje obligatoryjnego wniesienia sprzeciwu, a ust. 7 fakultatywne sytuacje wniesienia sprzeciwu. Właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonywanie m.in. robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia jeżeli m.in. mogą one powodować pogorszenie stanu środowiska lub pogorszenie warunków zdrowotno - sanitarnych. Budowa anten telefonii komórkowej w określonych sytuacjach może pogorszyć stan środowiska lub pogorszyć warunki zdrowotno sanitarne.
Sąd w pełni podziela wypowiadany w literaturze przedmiotu pogląd (Z. Niewiadomski: Prawo budowlane. Komentarz C.H. Beck Warszawa 2006 str. 378 teza 15), że "realizacja przedsięwzięć znajdujących się w katalogu § 2 i 3 rozporządzenia RM z 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) powinna skutkować nałożenie na podstawie art.• 30 ust. 7 pkt 2 komentowanej ustawy obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż jedynie wówczas zagwarantowana jest możliwość przeprowadzenia specjalistycznego postępowania, w którym bada się wpływ planowanej inwestycji na środowisko."
Jest oczywiste, że w takiej sytuacji organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany był wnieść sprzeciw, czego z rażącym naruszeniem prawa nie uczynił, a na co trafnie zwrócił uwagę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Sprzeciw można wnieść tylko w terminie 30 dni. W tym też terminie organ może żądać uzupełnienia zgłoszenia i wówczas termin 30 dni liczy się od daty otrzymania uzupełnionego zgłoszenia.
Starostwo Powiatowe wniosek, jak należy się domyślać pełnomocnika inwestora, otrzymało w dniu [...]. Od tej daty biegł 30 dniowy termin do uzupełnienia zgłoszenia. Jest to termin prawa materialnego i nie może być przedłużony. Termin ten minął zatem [...].
Starostwo Powiatowe postanowieniem z dnia [...] nałożyło na P. T. C. obowiązek dostarczenia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonaniu płyt żelbetowych pod urządzenia techniczne oraz zmiany sposobu użytkowania (dodatkowa) funkcja) komina stalowego z przeznaczeniem na montaż stacji bazowej, zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. P. w B. W podstawie prawnej postanowienia wskazano na art. 30 ust. 2 prawa budowlanego.
Postanowienie to jest nieprawidłowe albowiem termin do żądania uzupełnienia zgłoszenia już minął i organ nie miał kompetencji do żądania uzupełnienia zgłoszenia. Postanowienie to podlega uchyleniu, jako wydane z naruszeniem prawa, po terminie dla tego rodzaju czynności. na podstawie art. 134 § l i 135 w związku z art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ten ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.
Z kolei przepis art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Określenie zawarte w tej normie "we wszystkich postępowaniach", wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie powinny być stosowane do aktów lub czynności wydawanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Chodzi tu o postępowanie główne (toczące się przed organami obu instancji), jak i postępowanie nadzwyczajne (wyrok NSA z 12.6.2008 r. sygn. II OSK 544/07, Lex nr 483200, wyrok z 11.1.2007 r. sygn. I OSK 275/06, Lex nr 293171). Odnośnie stosowania art. 135 p.p.s.a. aktualne pozostają rozważania zawarte w uzasadnieniu uchwały 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r. FPS 12/99 (ONSA 2001, Nr 1, poz. 7) w kwestii ustalenia sensu zwrotu "w granicach danej sprawy".
Rozstrzygnięciu temu nie stoi na przeszkodzie, że postanowienie to zostało wydane przez organ architektoniczno - budowlany, albowiem mieści się ono w granicach przedmiotowych sprawy. W przeciwnym wypadku należałoby uruchamiać nadzwyczajne tryby postępowania.
W swej treści informacyjnej postanowienie to budzi uzasadnione wątpliwości związane z tym, czym w istocie w tej konkretnej sprawie jest montaż urządzeń stacji bazowej. Nasuwa się pytanie, czy mamy do czynienia z budową trwale połączoną z gruntem (pobudowano fundamenty), co mogłoby skutkować pozwoleniem na budowę. Po dokonaniu stosownych ustaleń faktycznych, należało się zatem zdecydować na zakwalifikowanie budowy tej stacji albo do montażu urządzeń albo do budowy.
Przepis art. 64 § 2 K.p.a. mówiący o pozostawieniu podania bez rozpoznania w sytuacji nie uzupełnienia jego merytorycznych braków nie ma, w sytuacji przyjęcia zgłoszenia, zastosowania. Rozwiązania prawa budowlanego stanowią przepisy szczególne w stosunku do K.p.a. Nieuzupełnienie w terminie braków zgłoszenia skutkuje wniesieniem sprzeciwu w formie decyzji, a nie pozostawieniem podania bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa wart. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice i rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami.
Zgłoszenie zawarte w aktach posiada istotne wady całkowicie je dyskwalifikujące. Zgłoszenie dotyczy "prac budowlanych" co jest terminem nie znanym prawu budowlanemu. Istnieje sprzeczność między tytułem pisma "zgłoszenie" a jego treścią - żądaniem. Inwestor zamierza "rozpocząć budowę", a nie montaż urządzeń. Zgłoszenie to nie określa rodzaju prac, zakresu robót, sposobu wykonania robót budowlanych ani też terminu ich rozpoczęcia. W świetle znajdującej się w aktach sprawy decyzji Burmistrza Brodnicy odmawiającej zgody na lokalizację inwestycji celu publicznego z dnia [...] oraz ustalenia, że znajdują się jakieś "fundamenty" może to sugerować wręcz próbę ominięcia prawa przez inwestora. Braków zgłoszenia nie usprawiedliwia dołączony do zgłoszenia projekt budowlany (którym Sąd nie dysponuje). Dane o jakich mowa wart. 30 ust. 2 Prawa budowlanego muszą być zawarte w zgłoszeniu.
Dopiero po upływie ustawowego terminu do wniesienia sprzeciwu organ zauważył, że brakuje także ustalonych warunków zabudowy. Zgłoszenie w sytuacji nie przewidzianej przez przepisy prawa jest jedynie czynnością faktyczną i nie może wywołać oczekiwanych skutków prawnych. Jeżeli "zgłoszenie" dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, nie jest "zgłoszeniem" w rozumieniu art. 30 ust. l Prawa budowlanego. Nieprawidłowe zgłoszenie nie może legalizować, jak to chce skarżący, inwestycji.
Błędne przyjęcie zgłoszenia przez organ administracji architektoniczno ¬budowlanej może być przedmiotem badania przez organ nadzoru budowlanego. Aby zgłoszenie było skuteczne musi dotyczyć obiektów lub robót poddanych tej formie reglamentacji. Organ II instancji prawidłowo uznał, że postępowanie w tej sprawie nie jest bezprzedmiotowe i brak jest podstaw do jego umorzenia.
Na mocy art. 173 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) przez okres najdłużej 2 lat od daty wejścia w życie tej ustawy (czyli 15.11.2008) zachowuje moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać przedsięwzięcia mogące znaczące oddziaływać na środowisko, m.in. urządzenia radiokomunikacyjne emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi - odległości miejsc dostępnych dla ludności wyznaczone są w zależności od mocy nadajnika. W aktach sprawy nie ma żadnej informacji o mocy nadajników, a jest to podstawowa sprawa dla oceny czy instalacja tych urządzeń powoduje pogorszenie warunków środowiska albo pogorszenia warunków zdrowotno - sanitarnych (art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego).
Należy stwierdzić, że zainstalowanie nadajnika stacji telefonii komórkowej w każdej sytuacji powoduje zmianę sposobu zagospodarowania terenu. Każda stacja emituje promieniowanie elektromagnetyczne, a wspomniane rozporządzenie posługuje się określeniem miejsc dostępowych dla ludności. W zależności od mocy promieniowania, te miejsca dostępowe są ograniczone Ograniczenie może wynosić od 5 do 300 metrów, (§ 3 pkt 8 rozporządzenia RM z 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko Dz. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Tym samym zmienia się sposób zagospodarowania terenu.
Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 7717 ze zm.) inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane: l) polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, 2) nie wymagające pozwolenia na budowę.
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jak również montaż tych urządzeń na kominie powoduje zmiany w sposobie zagospodarowania terenu, zmiany w sposobie użytkowania komina i zmianę jego formy architektonicznej. Tym samym wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie zgłoszenia.
Gdyby przyjąć, że mamy do czynienia z "montażem", a nie "budową", to również w tej sytuacji następuje zmiana sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania komina oraz zmiana jego formy architektonicznej. Należy także uzyskać stosowne postanowienie (pozytywne lub negatywne - art. 63 ust. l i 2 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) W sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje postanowienie.
Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło