II OSK 734/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-20
Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Jacek Chlebny, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie naprawcze w sprawie inwestycji zrealizowanej na podstawie zgłoszenia, jeśli właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, a następnie organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości?Ratio decidendi
Dokonanie zgłoszenia budowy i brak sprzeciwu właściwego organu nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć postępowania w celu sprawdzenia, czy inwestycja została wykonana zgodnie z prawem. Organ nadzoru budowlanego ma kompetencje do prowadzenia postępowania naprawczego, nawet jeśli inwestycja została już wykonana, a umorzenie postępowania z powodu jego rzekomej bezprzedmiotowości jest błędne.Stan faktyczny
Spółka dokonała zgłoszenia budowy anten. Starosta nałożył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o decyzję o warunkach zabudowy, czego inwestor nie uczynił. Starosta nie wniósł sprzeciwu, a roboty budowlane zostały wykonane. Stowarzyszenie wystąpiło o wszczęcie postępowania, które zostało umorzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji oraz postanowienie Starosty, uznając m.in. wadliwość postępowania odwoławczego z powodu udziału nieuprawnionego podmiotu oraz potrzebę wyjaśnienia kwestii związanych z pozwoleniem na budowę, decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego i oceną oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 677/09 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy anten emitujących pole elektromagnetyczne oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. w W. uchylił decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2009 r., którą została uchylona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brodnicy z dnia [...] kwietnia 2009 r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, a także decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brodnicy z dnia [...] kwietnia 2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie budowy anten emitujących pola elektromagnetyczne oraz postanowienie Starosty Brodnickiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydane w toku rozpatrywania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Skarżąca 9 lipca 2008 r. (pismo z dnia 7 lipca 2008 r.) dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie 9 anten na kominie B., przy ul. P. [...] w B. oraz 3 szaf sterujących wraz z okablowaniem. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Starosta Powiatowy w Brodnicy nałożył na skarżącą obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w wyznaczonym terminie, poprzez dostarczenie decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Inwestor nie uzupełnił zgłoszenia. Starosta nie wydał decyzji o wniesieniu sprzeciwu. Roboty budowlane zostały wykonane przez inwestora w lutym 2009 r.
Pismem z dnia 17 grudnia 2008 r. Stowarzyszenie P. z siedzibą w R. wystąpiło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brodnicy o wszczęcie postępowania w sprawie budowy anten. Po wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu oględzin w dniu 11 marca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brodnicy decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. umorzył postępowanie z uwagi na to, że inwestycja była objęta zgłoszeniem a organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Na skutek odwołania Stowarzyszenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu odwoławczego to, że właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, nie może sankcjonować nieprawidłowości zgłoszenia, wobec którego sprzeciw powinien być wniesiony na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), ponieważ inwestor nie uzupełnił zgłoszenia. Nie zostało wyjaśnione jakie znaczenie ma decyzja Burmistrza Miasta Brodnicy z dnia [...] marca 2007 r. odmawiająca ustalenia lokalizacji tej inwestycji jako inwestycji celu publicznego. Ponadto w ocenie organu zamierzenie inwestycyjne stanowiło jedną całość i jest objęte dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego a nie obiektem budowlanym (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Jakkolwiek postępowanie naprawcze nie może być prowadzone w trybie art. 48 Prawa budowlanego, to jednak sprawa wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Skarżąca Spółka podniosła w skardze, że inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, albowiem jej wykonanie nie wymagało pozwolenia na budowę, co wynika z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Inwestycja nie należy również do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573). W ocenie skarżącej inwestycja mogła być wykonana na podstawie zgłoszenia, a skoro właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, to brak jest podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego i dokonywania oceny czy sprzeciw powinien być wniesiony.
Rozpoznając skargę Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że nie zostało wydane postanowienie o dopuszczeniu Stowarzyszenia jako organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Jeżeli organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu, to nie mogła skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a także nie jest uprawniona do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Organ odwoławczy, wobec wniesienia odwołania przez stowarzyszenie, które nie brało udziału w postępowaniu, powinien umorzyć postępowanie odwoławcze. Wydanie decyzji na skutek odwołania wniesionego przez podmiot nieuprawniony stanowi naruszenie przepisów postępowania, art. 138 § 1 pkt 3 i art. 127 § 1 i 2 K.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do istoty sprawy Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że nie można uznać, aby postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe. Przyjmując, iż anteny, maszty antenowe wraz z konstrukcją wsporczą i szafy sterujące stanowią jedno urządzenie stanowiące całość techniczną, należy rozważyć, czy tego rodzaju przedsięwzięcie wymaga pozwolenia na budowę, czy wystarczające jest zgłoszenie. Realizacja przedsięwzięć znajdujących się w katalogu § 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, powinna skutkować nałożeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany był wnieść sprzeciw, czego z rażącym naruszeniem prawa nie uczynił. Z uwagi na upływ terminu do wniesienia sprzeciwu organ ten nie miał kompetencji także do wydania postanowienia z dnia [...] sierpnia 2008 r. o nałożeniu na inwestora obowiązku uzupełnienia zgłoszenia. Postanowienie to Sąd pierwszej instancji uchylił na podstawie art. 134 § 1 i art. 135 w związku z art. 145 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., przyjmując, że postanowienie zostało wydane w granicach tej samej sprawy. Błędne przyjęcie zgłoszenia przez organ administracji architektoniczno – budowlanej może być przedmiotem badania przez organ nadzoru budowlanego, co oznacza, że postępowanie w tej sprawie nie jest bezprzedmiotowe i brak jest podstaw do jego umorzenia. Nie została wyjaśniona kwestia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w aktach sprawy nie ma żadnej informacji o mocy nadajników, co ma istotne znaczenie dla oceny, czy urządzenie powoduje pogorszenie warunków środowiska albo pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych w rozumieniu art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Ponadto zdaniem Sądu pierwszej instancji zainstalowanie nadajnika stacji telefonii komórkowej w każdej sytuacji powoduje zmianę zagospodarowania terenu. Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, jak też montaż tych urządzeń na kominie powoduje zmiany w sposobie zagospodarowania terenu (zmiana sposobu użytkowania komina, zmiana jego formy architektonicznej), a więc wymagana jest decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Konieczne było także wydanie postanowienia (pozytywnego lub negatywnego) w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Przytaczając także motywy rozstrzygnięcia, Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Starosty Brodnickiego z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
W skardze kasacyjnej skarżąca Spółka zaskarżyła wyrok w całości z uwagi na jego uzasadnienie, które narusza interes prawny spółki przez to, że stwarza niepewność co do funkcjonowania stacji bazowej telefonii komórkowej i wniosła o zmianę treści uzasadnienia tego wyroku. W podstawach kasacyjnych Spółka podniosła zarzuty naruszenia art. 50 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 Prawa budowlanego, poprzez błędne stwierdzenie, iż inwestycja wymagała pozwolenia na budowę i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto podniesiono zarzuty naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że brak było podstaw do umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania oraz art. 134 § 2 P.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brodnicy z dnia [...] kwietnia 2009 r. Zdaniem skarżącej skoro organ architektoniczno – budowlany nie wniósł sprzeciwu do robót budowlanych objętych zgłoszeniem, to inwestycja została zalegalizowana, a wobec tego brak było podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do inwestycji zrealizowanej zgodnie z prawem. Nie jest również trafne stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, jak również montaż tych narzędzi na kominie, powoduje zmiany w sposobie zagospodarowania terenu, a wobec tego powinna być wydana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z przepisu art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika bowiem, że nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę. Inwestycja polegająca na instalowaniu na istniejącym obiekcie budowlanym urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej jest wykonywaniem robót budowlanych, które wymagają dokonania zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje również stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, że inwestycja należy do przedsięwzięć objętych przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Postępowanie w przedmiocie uzgodnienia inwestycji w zakresie ochrony środowiska zostało umorzone decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] października 2008 r., ponieważ inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Brak było również podstaw do nakładania obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w drodze postanowienia na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, tym bardziej że przeprowadzenie takiej oceny dotyczy planowanych przedsięwzięć, podczas gdy inwestycja skarżącej została już zrealizowana. Zarzut naruszenia art. 134 § 2 P.p.s.a., zdaniem skarżącej, jest uzasadniony, ponieważ skarżąca nie kwestionowała decyzji organu pierwszej instancji, a wobec tego uchylenie tej decyzji stanowi rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącej.
Biorący udział w postępowaniu Prokurator Rejonowy w Brodnicy, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie Prokuratora, skoro organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu, to inwestor mógł legalnie wykonać roboty budowlane objęte zgłoszeniem, a organ nadzoru budowlanego w takim przypadku nie ma kompetencji do badania legalności przyjęcia zgłoszenia. Kwestia ewentualnego nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego ze względu na możliwość pogorszenia stanu środowiska, pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych oraz ograniczenia dla terenów sąsiednich, objęta jest uznaniem administracyjnym i z tego uprawnienia organ architektoniczno-budowlany nie skorzystał. Oceniając rodzaj inwestycji Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w czasie dokonania zgłoszenia (lipiec 2008 r.), który odnosił się do tego rodzaju przedsięwzięcia. W ocenie Prokuratora nie była wymagana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, ponieważ przedsięwzięcie skarżącej nie wymagało pozwolenia na budowę, a ponadto inwestycja została już zrealizowana. Z tych powodów nie ma znaczenia decyzja Burmistrza Miasta Brodnicy z dnia [...] marca 2007 r. odmawiająca ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zrealizowana przez skarżącą inwestycja nie należała do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a ponadto uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odnosi się do inwestycji planowanej a nie już zrealizowanej. Prokurator podzielił również zarzut skarżącej Spółki, iż uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, narusza art. 134 § 2 P.p.s.a., gdyż jest rozstrzygnięciem na niekorzyść skarżącego. W konkluzji stanowiska Prokurator wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości (ewentualnie z wyjątkiem pkt 2 wyroku dotyczącego uchylenia postanowienia Starosty Brodnickiego z dnia [...] sierpnia 2008 r.) z uwagi na ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w jego uzasadnieniu. Mimo bowiem błędów proceduralnych, popełnionych w związku z udziałem w sprawie organizacji społecznej, nie ma podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego, gdyż organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do badania legalności procedowania organu architektoniczno-budowlanego.
Stowarzyszenie w odpowiedzi na skargę kasacyjną podniosło, iż zarzuty skarżącej spółki nie są zasadne, a w szczególności Stowarzyszenie podniosło, że brało udział w postępowaniu, mimo, że organ pierwszej instancji nie wydał postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia `jako organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z uwagi na sposób sformułowania skargi kasacyjnej oraz związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty naruszenia przepisów prawa przytoczone w podstawach kasacyjnych oraz wnioski co do zaskarżonego orzeczenia, konieczne jest określenie zakresu rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), w sytuacji gdy nie zachodzą podstawy, które bierze się pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). W skardze kasacyjnej skarżąca Spółka zaskarżyła wyrok w całości z uwagi na jego uzasadnienie wnosząc o zmianę "treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku". W podstawach kasacyjnych skarżąca Spółka nie przytoczyła żadnego zarzutu naruszenia przepisu prawa, który dotyczyłby przyczyn uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji organu odwoławczego – decyzji Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2009 r. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika ponad wszelką wątpliwość, iż decyzja organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 r. została uchylona wyłącznie z tego powodu, że zdaniem Sądu organizacja społeczna – Stowarzyszenie P. z siedzibą w R. - nie brała udziału w postępowaniu i "tym samym nie mogła skutecznie wnieść odwołania", ponieważ nie zostało wydane przez organ pierwszej instancji postanowienie o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, a wobec tego organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., a nie rozpoznawać sprawę na skutek tego odwołania. Tak więc w ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. Rozstrzygnięcia w tym zakresie skarżąca Spółka nie kwestionuje, a nawet podziela to stanowisko. Oznacza to, że w postępowaniu kasacyjnym nie jest możliwe dokonanie oceny, czy Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, iż Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu, skoro wystąpiło z żądaniem wszczęcia postępowania i postępowanie to zostało wszczęte przez organ z urzędu w związku z tym żądaniem (art. 31 § 1 i 2 K.p.a.).
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą zaskarżonego wyroku w części uchylającej decyzję organu pierwszej instancji - decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brodnicy z dnia [...] kwietnia 2009 r., z tym że skarżąca Spółka kwestionuje motywy rozstrzygnięcia w tej części, ale nie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W związku z tym należy podnieść, że nie jest wykluczone, co do zasady zaskarżenie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w sytuacji, gdy strona zgadza się z rozstrzygnięciem, ale nie podziela motywów tego rozstrzygnięcia. Błędne uzasadnienie orzeczenia, zwłaszcza w sytuacji uchylenia decyzji, ma istotne znaczenie w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ z uwagi na związanie oceną prawną i wskazania co do dalszego postępowania (art. 153 P.p.s.a.). Jeżeli strona wnosząca skargę kasacyjna nie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, oznacza to, że nie kwestionuje samego rozstrzygnięcia, które w jej ocenie odpowiada prawu, a jedynie kwestionuje błędne uzasadnienie tego rozstrzygnięcia. Ponadto należy podnieść, że w razie uwzględnienia skargi na decyzję, która została zaskarżona do sądu administracyjnego, tak jak w rozpoznawanej sprawie decyzję organu odwoławczego, sąd ten może objąć orzekaniem decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 135 P.p.s.a., jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W takim przypadku, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, nie stanowi wydania orzeczenia na niekorzyść skarżącego w rozumieniu art. 134 § 2 P.p.s.a. Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organu odwoławczego zgodnie z żądaniem skarżącego otwiera bowiem na nowo postępowania administracyjne, w którym decyzja organu pierwszej instancji kwestionowana jest przez inny podmiot. Z tego względu nie można podzielić zarzutu skarżącej Spółki, iż objęcie orzekaniem decyzji organu pierwszej instancji i jej uchylenie nastąpiło z naruszeniem art. 134 § 2 P.p.s.a.
Stanowisko Sądu pierwszej instancji co do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jest prawidłowe, jakkolwiek uzasadnienie tej części rozstrzygnięcia jest częściowo błędne.
Zasadnicze zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, które podziela w odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator, sprowadzają się do kwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż "błędne przyjęcie zgłoszenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej może być przedmiotem badania przez organ nadzoru budowlanego", a zgłoszenie by było skuteczne "musi dotyczyć obiektów lub robót poddanych tej formie reglamentacji". Zdaniem skarżącej Spółki, jeżeli inwestor dokonał zgłoszenia i właściwy organ nie wniósł sprzeciwu w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organowi, to inwestycja objęta zgłoszeniem została wykonana legalnie i organ nadzoru budowlanego nie może oceniać, czy inwestycja została wykonana zgodnie z przepisami prawa, a wobec tego postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., co oznacza, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło z naruszeniem prawa. Zarzut ten nie jest trafny, gdyż prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, jakkolwiek nie zostało wystarczająco uzasadnione.
Według stanu prawnego, który ma zastosowanie w tej sprawie, a więc przed zmianą ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675), kwestia, czy inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga pozwolenia na budowę, czy dokonania zgłoszenia była sporna, ale w dużej mierze zależało to od tego jakie roboty budowlane mają być wykonane. Kwestia ta nie ma jednak zasadniczego znaczenia w tej sprawie. Istotne bowiem jest to, że dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu w żadnym razie nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć postępowania w celu dokonania sprawdzenia, czy inwestycja została wykonana na podstawie zgłoszenia z naruszeniem prawa. Wynika to wprost z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, który ma zastosowanie także wtedy, gdy inwestycja została wykonana (art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego). W takim postępowaniu organ nadzoru budowlanego, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, może stosować środki określone w art. 51 Prawa budowlanego. Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organ ma takie znaczenie, że inwestorowi, który wykonał roboty objęte zgłoszeniem nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 49b Prawa budowlanego. Tak więc błędne było stanowisko organu pierwszej instancji, który z uwagi na ustalenie, że inwestor dokonał zgłoszenia i nie wniesiono sprzeciwu, uznał, iż to samo przez się oznacza, że postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego jest bezprzedmiotowe i tym samym podlega umorzeniu z tej tylko przyczyny. Wobec tego nie można podzielić zarzutu skarżącej Spółki, że nie było podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania naprawczego. Skoro organ pierwszej instancji nie dokonał ustaleń i ocen w zakresie wymaganym w postępowaniu naprawczym, to wystarczające było wskazanie, że organ nadzoru budowlanego powinien wyjaśnić, czy inwestycja została wykonana z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie mogła być objęta zgłoszeniem (art. 50 ust .1 pkt 3 Prawa budowlanego), czy może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), jakie znaczenie prawne w tej sprawie ma decyzja Burmistrza Brodnicy z dnia [...] marca 2007 r. odmawiająca zgody na lokalizację inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej, a także czy i jakie rozstrzygnięcia zostały już wydane na podstawie przepisów z zakresu ochrony środowiska. W tym kontekście stanowisko Sądu pierwszej instancji należy rozumieć w ten sposób, że odnosi się ono do oceny postępowania organu architektoniczno – budowlanego, który nie zgłosił sprzeciwu, a nie do oceny rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, który w ogóle nie zajął się wyjaśnieniem tych kwestii oraz ich znaczeniem w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie jest ocena wykonanej inwestycji przez organ nadzoru budowlanego a nie ocena przyczyn, z powodu których organ architektoniczno – budowlany nie wniósł sprzeciwu. Z tych względów nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło