II SA/Łd 575/09

Dnia 4 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 roku przy udziale - sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. A. T. – P. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 k.p.a., art. 163 k.p.a., art. 106 ust. 5, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 11 pkt 1, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 115, poz. 728) zmienił własną decyzję z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej czasookresu przyznania E. G. zasiłku okresowego w ten sposób, że przyznał zasiłek okresowy do marca 2009 r. z uwagi na przekroczenie kryterium uprawniającego do pomocy. W odwołaniu od tej decyzji E. G. podniósł, iż ma 56 lat i jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP bez prawa do zasiłku. Wyjaśnił, iż kilka lat temu siostra pozwoliła mu zamieszkać w mieszkaniu o powierzchni 34 m2, które następnie w marcu 2009 r. przekazała mu w drodze umowy darowizny. Jak wynika z aktu notarialnego przedmiotowy lokal, wraz z miejscem parkingowym warte są 70.000 zł. Według strony wskazana kwota jest wyłącznie wartością mieszkania i nie świadczy o otrzymaniu przez niego jakichkolwiek środków finansowych. Odwołujący pokreślił, że nie otrzymał pieniędzy, lecz mieszkanie. W rezultacie zawartej umowy darowizny nadal jest bez źródeł utrzymania. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1, 3 i 11, art. 38 oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 115, poz. 728), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 135, poz. 950) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem Kolegium otrzymane przed E. G., w drodze darowizny, mieszkanie wraz z miejscem parkingowym o łącznej wartości 70.000 zł, należy traktować jako dochód strony i rozliczyć tę kwotę na kolejne 12 miesięcy, licząc od miesiąca marca 2009 r. W tej sytuacji, świetle wskazanych wyżej przepisów ustawy. o pomocy społecznej, E. G. w miesiącu marcu otrzymał dochód w wysokości 5833 zł. Osiągnięty dochód niewątpliwie przekracza kryterium dochodowe uprawniające osobę samotnie gospodarującą do otrzymania zasiłku okresowego. W tym stanie rzeczy, zmiana sytuacji dochodowej odwołującego musiała - w ocenie Kolegium - skutkować zmianą decyzji organu I instancji z dnia [...] w zakresie czasookresu, na który przyznano zasiłek okresowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. G powtórzył zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji, wnosząc o uchylenie decyzji Kolegium. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, czyli - czy jest ono zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, a także z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie, w ocenie składu rozpoznającego skargę, doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co - w związku ze wskazaną wyżej regulacją - skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz.U. nr 115 z 2008r., poz. 728 ze zm.) oraz akt wykonawczy w postaci rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz.U. nr 135, poz. 950 ). Kwestią sporną w sprawie pozostaje jedynie to, czy otrzymanie przez E. G. darowizny w postaci mieszkania wraz z miejscem postojowym-parkingowym o łącznej wartości 70 000 zł, pozbawia go uprawnień do wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej. Fakt otrzymania przez skarżącego darowizny od siostry jest potwierdzony przedstawionym przez skarżącego w organie pomocowym aktem notarialnym z dnia 24 marca 2009r. Organy obu instancji - w powołaniu na art. 8 ust. 3 i ust. 11 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej - uznały, że darowiznę tę należy potraktować jako jednorazowy dochód, który - z uwagi na jego wysokość, winien zostać rozliczony na 12 miesięcy, co skutkuje uznaniem, iż E. G. uzyskiwał począwszy od marca 2009r. miesięczny dochód w wysokości 5833 zł. Kwota ta w sposób wielokrotny przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ( 477 zł), a tym samym, w ocenie organu, pozbawia skarżącego uprawnień do wnioskowanego świadczenia w postaci zasiłku okresowego. Zdaniem Sądu taka interpretacja wskazanych przepisów jest nieuprawniona i pozostaje w sprzeczności z celem ustawy o pomocy społecznej, wynikającym między innymi z art. 2 ust. 1 i art. 7 tejże. Wynika z nich między innymi, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa i bezrobocia ( art. 7 pkt 1 i 4 ). W przedmiotowej sprawie okolicznością poza sporem jest, iż E. G. jest osobą samotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych i bez żadnych innych źródeł utrzymania. Zważywszy na to organ I instancji decyzją z dnia [...] przyznał mu zasiłek okresowy w wysokości 238,50 zł miesięcznie w okresie 1 marca – 31 maja 2009r. Jedyną przyczyną zmiany wyżej wymienionej decyzji poprzez wydanie rozstrzygnięcia zaskarżonego, był fakt darowizny mieszkania na rzecz skarżącego, uczynionej przez siostrę skarżącego. Należy przy tym podnieść, iż darowizna dotyczy lokalu, w którym skarżący zamieszkiwał i nadal zamieszkuje. Darowizna ta nie ma więc charakteru "konsumpcyjnego" i w sytuacji dochodowej nie wprowadza, w ocenie sądu, żadnych zmian. Unormowanie wynikające z treści art. 8 ust. 3 ustawy, które za dochód nakazuje uważać sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o obciążenia, składki i alimenty wymienione w punktach 1-3, nie przesądza o tym, by zaliczać do dochodu niewątpliwe przysporzenie majątkowe, które miało miejsce na rzecz E. G. z racji umowy darowizny mieszkania. Za takim rozumieniem przepisu przemawia także, zdaniem sądu, regulacja zawarta w art. 8 ust. 4 ustawy. Wynika z niej, iż do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze (...). Przedmiotowa darowizna mieszkania jest swoistego rodzaju świadczeniem w naturze, z którego to świadczenia skarżący czerpie korzyść w postaci uzyskania własnego lokalu zaspokajającego jego potrzeby mieszkaniowe, ale jednocześnie nie wprowadza ona u skarżącego żadnych zmian w faktycznych dochodach, a właściwie ich braku. Nie stanowi ona bowiem źródła jego utrzymania. Za taką interpretacją przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej przemawia również orzecznictwo sądów administracyjnych, np. wyroki NSA: z dnia 5 lipca 2007r., sygn. I OSK 1549/06 – LEX nr 372580, z dnia 8 grudnia 2006r., sygn. I OSK 700/06 – LEX nr 320923. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności dające podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zakończenie powyższych rozważań należy dodatkowo podnieść, iż w sprawie budzi ponadto wątpliwości, czy złożone przez skarżącego odwołanie wniesione było z zachowaniem ustawowego 14 - dniowego terminu, gdyż akta sprawy administracyjnej nie zawierają dokumentu potwierdzającego datę otrzymania przez E. G. rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Również próby podjęte przez sąd w celu ustalenia tej okoliczności nie dały rezultatu, natomiast rozpoznanie odwołania złożonego z uchybieniem ustawowego terminu skutkowałoby koniecznością stwierdzenia przez sąd nieważności wydanej przez SKO decyzji (art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). LS