VIII SA/Wa 420/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy z wniosku J. P., W. P. o ukaranie Wojewody [...] grzywną za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 17/08 wymierza Wojewodzie [...] grzywnę w wysokości 3 000 (trzy tysiące) złotych. J. P. i W. P. pismem z dnia [...] maja 2009 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny Wojewodzie [...]. Organ ten bowiem nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 17/08. Na podstawie tego orzeczenia Sąd zobowiązał Wojewodę [...] do wydania aktu administracyjnego w sprawie wszczętej postępowaniem wywłaszczeniowym, znak: [...] w dniu [...] grudnia 2006 r. na wniosek Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2005 r. - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że akta zostały przekazane wraz z prawomocnym wyrokiem do wspomnianego organu w dniu [...] kwietnia 2009 r. W dniu [...] maja zainteresowani skierowali do organu wezwanie do wykonania powołanego wyżej wyroku w terminie do dnia [...] maja 2009 r. Organ nie zareagował ani nie podjął żadnych czynności. Natomiast w 2008 r. skarżący zostali pozbawieni posiadania swojej nieruchomości, nie otrzymując w zamian żadnej rekompensaty. Zdaniem skarżących opisana sytuacja uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] maja 2009 r. poinformował skarżących o przyczynie opóźnienia w załatwieniu sprawy. Warunkiem wydania decyzji jest uprzednie sporządzenie wyceny nieruchomości w formie operatu przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Operat biegłego rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. M.J. zaś nie mógł być dowodem w postępowaniu administracyjnym i konieczne było sporządzenie kolejnego operatu. Jednakże wybór biegłego rzeczoznawcy, który sporządziłby operat, mógł nastąpić po przeprowadzeniu przetargu według ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 z późn. zm.) czyli najwcześniej w maju 2009 r. Organ podniósł, iż w dniu [...] maja 2009 r. został wyłoniony rzeczoznawca, który zgodnie z umową z dnia [...] czerwca 2009 r. miał sporządzić operat dla nieruchomości skarżących. Organ nie określił daty wydania decyzji. Stwierdził jedynie, że o sporządzeniu operatu strony zostaną niezwłocznie powiadomione. Następnie będzie wyznaczony termin rozprawy administracyjnej, po której Wojewoda wyda decyzję w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a." stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają następujące przesłanki, których łączne spełnienie pozwala sądowi administracyjnemu na wymierzenie grzywny organowi administracji publicznej. Przede wszystkim organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. czyli zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub do dokonania czynności. Ponadto strona, przed wniesieniem skargi, musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wystąpiły omówione wyżej przesłanki. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 17/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J.P. i W.P. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i zobowiązał ten organ do wydania aktu administracyjnego w terminie jednego miesiąca od otrzymania akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Z uzasadnienia wyroku wynikało, że aktem, który ma wydać organ, jest decyzja (odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, k 191-194 akt administracyjnych). Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia doręczono organowi w dniu [...] kwietnia 2009 r. (kopia dowodu wpływu akt, k-197). Zatem organ powinien był wydać decyzję najpóźniej do dnia [...] maja 2009 r., zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. Przepis ten mówi, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Tymczasem co najmniej do dnia [...] października 2009 r. (pismo skarżących, k-29 akt) organ nie wykonał powyższego wyroku. W okresie między [...] października 2009 r. a dniem rozprawy nie wpłynęły dalsze informacje od stron co do biegu postępowania administracyjnego. Na rozprawę zaś nie stawił się ani pełnomocnik organu, ani skarżący. Organ w okresie, w którym został zobowiązany przez Sąd do wydania decyzji, ograniczył się do zawiadomienia skarżących pismem z dnia [...] maja 2009 r. (k-200 akt administracyjnych), doręczonym pełnomocnikowi skarżących w dniu [...] maja 2009 r. (k-199 akt administracyjnych), iż operat wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego mgr inż. M.J. nie może stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym z uwagi na wyłączenie tego biegłego, a wyłonienie kolejnego biegłego w drodze przetargu nastąpi w maju 2009 r. W piśmie tym w ogóle nie wskazano przewidywanego terminu wydania decyzji. Odnosząc się do kwestii przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy, niezbędnej do wydania decyzji, należy zauważyć, że wyżej wymieniony biegły został wyłączony z udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym postanowieniem tego samego organu z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] (kopia postanowienia, k-188 akt administracyjnych). Dalsze czynności w przedmiocie wyłonienia kolejnego biegłego rzeczoznawcy majątkowego organ podjął dopiero w kwietniu 2009 r., kiedy ogłosił przetarg (kopia pisma organu z dnia [...] maja 2009 r., k-203 akt administracyjnych). W dniu [...] maja 2009 r. organ wyłonił biegłego (kopia pisma organu, k-203 akt administracyjnych), a umowę z tym biegłym podpisał po kolejnym miesiącu – w dniu [...] czerwca 2009 r. (odpowiedź na skargę organu, k-4 akt). W odpowiedzi na skargę Wojewoda nie wskazał, w jakim terminie biegły miałby sporządzić opinię, co dalej skutkowało brakiem u skarżących informacji co do przewidywanego terminu wydania decyzji. Mając powyższe na uwadze nie można podzielić poglądu Wojewody, że kwestie związane ze sporządzeniem opinii przez nowego biegłego uniemożliwiły wydanie decyzji w terminie zakreślonym przez Sąd. Przez okres między listopadem 2008 r. a kwietniem 2009 r. organ bowiem nie podejmował żadnych czynności, zmierzających do wyznaczenia nowego biegłego i wydania przez niego opinii. Gdyby organ w omawianym zakresie podejmował sprawnie czynności, w ocenie Sądu byłby w stanie wydać decyzję w terminie zakreślonym przez Sąd orzekający w sprawie o sygn. VIII SA/Wa 17/08. Ponadto okoliczność, iż organ z uwagi na skomplikowany stan prawny sprawy musiał zasięgać opinii nie może skutkować oddaleniem skargi, lecz co najwyżej okoliczność ta może mieć wpływ na wymiar grzywny (vide: wyrok WSA w Warszawie z 13.10.2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/06, LEX 264609). Skład orzekający w niniejszym postępowaniu podziela ten pogląd. Nadto określony w wyroku z dnia 9 stycznia 2009 r. termin na załatwienie sprawy wynika z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.".Postępowanie administracyjne w przedmiocie wywłaszczenia toczy się od dnia [...] grudnia 2006 r. czyli prawie od trzech lat. W tym czasie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] udzielił zezwolenia Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących (kopia decyzji, k-2526 akt administracyjnych). Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Ponadto została już wykonana. Zatem skarżący zostali pozbawieni nie tylko władania nieruchomością, ale i w zasadzie dysponowania nią, bez jakiejkolwiek rekompensaty do chwili obecnej. Odnosząc się do drugiego warunku z art. 154 § 1 p.p.s.a. dopuszczalności skargi, zdaniem orzekającego składu, został również spełniony przez skarżących. J. i W.P. bowiem w dniu [...] maja 2009 r. wystosowali pismo do Wojewody [...] wzywające do wykonania wyroku w sprawie o sygn. VIII SA/Wa 17//08 i zażądali wydania decyzji w przedmiocie wywłaszczenia do dnia [...] maja 2009 r., a także powiadomili o dalszych czynnościach w przypadku niezałatwienia przez organ sprawy (kopia pisma skarżących, k – 202 akt administracyjnych). Należy zauważyć, że skarżący wystosowali powyższe pismo po upływie terminu do wydania decyzji, wyznaczonego organowi przez Sąd orzekający w sprawie VIII SA/Wa 17/08. Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 p.p.s.a. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2008 r. i w drugim półroczu 2008 r. (M. P. Nr 11, poz. 138) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2008 r. wyniosło 2.578,26 zł, a w drugim półroczu 2008 r. wyniosło 2.666,77 zł. W przedstawionych okolicznościach sprawy, mając na uwadze długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, a także opieszałość w podejmowaniu czynności przez organ, wpływającą również na długość okresu, w którym skarżący nie posiadają nieruchomości bez uzyskania jakiejkolwiek rekompensaty, skład orzekający uznał, że adekwatną sankcją dla Wojewody Mazowieckiego za niewykonanie wyroku z dnia 9 stycznia 2009 r. będzie grzywna w wysokości [...] zł. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.