I SA/Po 774/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-11-04
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Maciej Jaśniewicz, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za udostępnienie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości w formie elektronicznej powinna być ustalana na podstawie przepisów dotyczących opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, a także czy w związku z tą opłatą powinno zostać wystawione faktura VAT?Ratio decidendi
Opłata za udostępnienie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości w formie elektronicznej została prawidłowo ustalona na podstawie przepisów dotyczących opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, a konkretnie za udostępnianie komputerowych zbiorów tematycznych. Opłata ta ma charakter publicznoprawny i nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z czym nie wystawia się z tego tytułu faktur VAT.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie danych z ewidencji gruntów w celu sporządzenia operatu szacunkowego. Za udostępnienie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości z kilku gmin został mu wystawiony dokument ustalający wysokość opłaty. Skarżący zakwestionował prawidłowość naliczonej opłaty, twierdząc, że powinna być niższa i domagał się wystawienia faktury VAT. Organ administracji odmówił, wskazując na właściwe przepisy rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. B. na pismo S. P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Bejgerowska /-/ M.Jaśniewicz
I SA/Po 774/09
UZASADNIENIE
W dniu [...] R B złożył w Starostwie Powiatowym - Referacie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wniosek o udostępnienie danych z ewidencji gruntów. Jako przeznaczenie dla udostępnienia danych wskazał "operat szacunkowy". Na tej podstawie skorzystał z elektronicznego rejestru cen i wartości nieruchomości i na przenośny dysk zgrano mu dane z [...] gmin. Za czynność tą powyższe został mu wystawiony przez Powiat dokument z dnia [...] - ustalenie wysokości opłaty nr [...] na kwotę [...] zł.
W piśmie z dnia [...] skierowanym do Starosty R B zwrócił się o sprawdzenie czy opłata została prawidłowo naliczona, gdyż w jego ocenie powinien zapłacić za każdy obręb po [...] zł, a nie po [...] zł. Ponadto poprosił o informację, czy istnieje możliwość wystawienia faktury VAT na powyższą sprzedaż. W odpowiedzi z dnia [...] Starostwo Powiatowe wyjaśniło, że opłata została prawidłowo ustalona i nie wystawia się do tych opłat faktur VAT.
Pismem z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.237 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpoznaniu skargi na działanie Starosty uznał ją za bezzasadną. Wskazał także w tym piśmie na sądowo administracyjną drogę kontroli prawidłowości naliczanie opłaty.
W dniu [...] RB skierował do Starosty pismo stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niewłaściwym naliczeniu opłaty, gdyż w jego ocenie, powinien on zapłacić po [...] zł za każdy obręb, a nie [...] zł (jako podstawę prawną wskazał pkt. 8 i 9 z tabeli III załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury). Ponadto podniósł, że opłata została naliczona dokumentem, który nie spełnia cech dokumentu z uwagi na brak jakiegokolwiek podpisu i pieczątki. Podniósł, że na sprzedaż (usługę?) nie została wystawiona faktura VAT bądź rachunek. Wskazał, że w oparciu o dokumentację księgową stwierdził, iż w okresie od [...] korzystał z elektronicznego rejestru cen i wartości nieruchomości w [...] różnych starostwach, gdzie dane zgrywano mu na płytę bądź dysk i zawsze wstawiono fakturę VAT (usługa zwolniona z podatku VAT) i zawsze opłata wynosiła [...] zł, a jako podstawę prawną opłaty podawano rozporządzenie Ministra Infrastruktury, które powoływał w piśmie Starosta.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] Starostwo , że ustalenie wysokości opłaty nastąpiło zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333; dalej powoływane jako Rozporządzenie Ministra Infrastruktury), a także wskazaniami zawartymi w piśmie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Nr [...] z [...] w sprawie pobierania opłat za udostępnianie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości. Podkreślono, że do opłat określonych w cytowanym rozporządzeniu nie stosuje się ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej powoływana jako u.p.t.u.) i stąd nie wystawia się faktur VAT. Wysokość tych opłat określają wprost przepisy administracyjne, a więc podobnie jak inne opłaty administracyjno-prawne z innych tytułów, nie wymagają one dodatkowego ich dokumentowania. Ustalenie wysokości opłaty, przekazanej zainteresowanemu, nie jest żadnym dokumentem finansowym, a jedynie komputerowym wydrukiem ilustrującym sposób jej ustalenia. Z tego względu żądania zawarte w piśmie uznano za bezzasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] na wysokość opłaty wymierzonej przez Starostę za udostępnienie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości w formie elektronicznej RB podniósł, że w jego ocenie opłata powinna być wymierzona w wysokości [...] zł za jednostkę ewidencyjną, a nie [...] zł jak to uczynił Starosta, a nadto wniósł o zobowiązanie Starosty do wysławienia faktury VAT bądź rachunku za udostępnione dane. Uzasadniając podniósł, że w dniu [...] w Referacie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, korzystał z elektronicznego rejestru cen i wartości nieruchomości (bazy dla rzeczoznawców majątkowych). Na przenośny dysk zgrano mu dane z [...] gmin. Za powyższe został wystawiony dokument : ustalenie wysokości opłaty nr [...] na kwotę [...] zł. Opłatę wpłacił na konto organu. Z wagi na fakt, że często korzystał z rejestru w wielu starostwach i za tego rodzaju dane opłata wynosiła [...] za jednostkę ewidencyjną, zwrócił się do Starosty o sprawdzenie prawidłowości naliczonej opłaty. Pismem z dnia [...] został poinformowany, że opłata została naliczona prawidłowo, a nadto że brak jest podstaw do wysławienia faktury VAT bądź rachunku. W przedmiotowej sprawie skierował skargę, w efekcie której Wojewoda poinformował go, że skargę uznano za bezzasadną. W piśmie tym poinformowano go również, że przysługuje mu droga sądowo administracyjnej kontroli prawidłowości naliczenia opłaty. Z tego względu, zgodnie z art.52 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.) wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa, który uznał jego żądanie za bezzasadne.
Zdaniem skarżącego z treści pisma Wojewody, jednoznacznie wynika, że Rozporządzanie Ministra Infrastruktury nie określa wprost opłat za wypis z rejestru cen i wartości nieruchomości oraz za udostępnianie niezbędnych danych z rejestru w formie elektronicznej. Zdaniem Wojewody z tego względu należy korzystać - przy określaniu opłat - z zapisów rozporządzenia, dotyczących wypisów z ewidencji i pobierać opłaty w oparciu o załącznik nr 3 do rozporządzenia (tabela I pkt. 4). RB podniósł, że nie podziel tej interpretacji. Rozporządzanie Ministra Infrastruktury w załączniku nr 1 do rozporządzenia określa wysokość opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z tabelą III tego załącznika, pkt. 8 opłata za wgląd do materiałów zasobu dla celów związanych z szacowaniem nieruchomości wynosi [...] zł (ryczałt za jednorazowe przeglądanie materiałów zasobu w wysokości [...] złotych za każdą udostępnianą jednostkę ewidencyjną (dzielnica, gmina). Zgodnie z tabelą III tego załącznika, pkt. 9 opłata za sporządzenie operatu szacunkowego i przekazanie do zasobu wyciągu z operatu szacunkowego wynosi [...] zł (ryczałt w wysokości [...] złotych za udostępnione materiały i informacje potrzebne do sporządzenia każdego operatu szacunkowego, z którego wyciąg zostanie przekazany do zasobu). Istotne dla sprawy są zapisy, które mówią że w przypadku sporządzania operatu szacunkowego i przekazania do zasobu wyciągu z operatu szacunkowego oraz wglądu do materiałów zasobu dla celów związanych z szacowaniem nieruchomości w ramach zryczałtowanej opłaty, zagwarantowany jest dla wykonawcy tego opracowania wgląd do części opisowej ewidencji gruntów i budynków, dowodów zmian, mapy zasadniczej, mapy ewidencyjnej, mapy glebowo-rolniczej, wyciągów z operatów szacunkowych oraz rejestru cen i wartości nieruchomości. W przypadku sporządzania operatu szacunkowego, z którego wyciąg jest przekazany do zasobu, nie pobiera się opłat określonych w tabeli III lp. 8.
Załącznik nr 3 do rozporządzenia określa wysokość opłat za czynności związane z prowadzeniem krajowego systemu informacji o terenie. Są to zupełnie inne dane i służą innym celom niż szacowanie wartości nieruchomości. Według autora skargi obrazowo wygląda to tak jakby Starosta sprzedał mu "[...]" a skasował za "[...]". Zdaniem Wojewody, Starosta [...] i tak przy wymierzaniu opłaty był wspaniałomyślny (co wynika to z treści pisma), gdyż zgodnie z załącznikiem III do rozporządzenia - tabela I, opłata powinna być wymierzona za 12 obrębów po [...] zł, a nie za 2 jednostki ewidencyjne. Za dziwne skarżący uznał, że wymiar opłaty które stają się środkami publicznymi zależy od widzi mi się urzędnika. Jeden Starosta, za ten sam rejestr wymierza opłatę w wysokości [...] zł, inny [...] zł, a jeszcze inny [...] zł.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Starosta wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając wskazano, że tabela III załącznika nr 1 Lp. 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, na którą powołuje się skarżący nie może mieć zastosowania gdyż "w ramach ryczałtu w wysokości [...] zł za udostępnione materiały i informacje potrzebne do sporządzenia każdego operatu szacunkowego, z którego wyciąg zostanie przekazany do zasobu" wykonawca ma zagwarantowany wgląd do części opisowej ewidencji gruntów i budynków, dowodów zmian, mapy zasadniczej, mapy ewidencyjnej, mapy glebowo-rolniczej, wyciągów z operatów szacunkowych oraz rejestru cen i wartości nieruchomości. Skarżącemu natomiast udostępniono informację w formie zbioru komputerowego (zgrano na przenośny dysk) wszystkie transakcje z rejestru cen i wartości nieruchomości z terenu Gminy - 55 transakcji do wielokrotnego wykorzystywania przy sporządzaniu operatu szacunkowego, z tego 25 transakcji dotyczyło miasta W, a pozostałe 30 transakcji - pozyskano z 12 obrębów wiejskich. Z tego powodu pkt. 9 Tabeli nr III załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie może mieć zastosowania.
W ramach państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzony jest rejestr cen i wartości nieruchomości. Zgodnie z § 74 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454; dalej powoływane jako Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa) "starosta prowadzi rejestr cen nieruchomości, określonych w aktach notarialnych oraz wartości nieruchomości, określonych przez rzeczoznawców majątkowych w operatach szacunkowych, których wyciągi przekazywane są do ewidencji gruntów na mocy odrębnych przepisów." Udzielanie informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości, zgodnie z § 74 ust. 3 Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa odbywa się na zasadach określonych w art.24 ust.3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.; powoływana dalej jako ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne). W art. 24 ust.3 powołanej wyżej ustawy ustawodawca jednoznacznie precyzuje, że "wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organ prowadzący ewidencję gruntów odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego". Ratio legis tej regulacji oznacza, że przy udzielaniu informacji z rejestru cen i wartości nieruchomości (wypis z rejestru cen i nieruchomości) należy stosować zasady, które obowiązują przy wydawaniu wypisu z operatu ewidencyjnego, zawierającego dane, o których mowa w art.20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Oznacza to, że w przypadku pobierania opłat za udostępnianie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości mają zastosowanie przepisy dotyczące udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków. Zasady udostępniania danych opisowych i kartograficznych z ewidencji gruntów i budynków oraz geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu, w formie komputerowej oraz pobierania opłat uregulowane zostały w załączniku nr 3 do rozporządzenia. W pkt 4 Tabeli I w/w załącznika zawarta została opłata za udostępnienie komputerowych zbiorów tematycznych z części opisowej operatu ewidencyjnego, gdzie za bazę dla jednego obrębu pobierana jest opłata w wysokości 70 zł. W przypadku udostępniania w formie elektronicznej wszystkich zarejestrowanych transakcji właściwe jest zastosowanie opłaty, która jest naliczana za udostępnianie zbiorów tematycznych (zał. nr 3 Tabela I Lp. 4). Zbiory tematyczne stanowią część zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Transakcje zarejestrowane w zasobie stanowią dane opisowe, które ze względu na treść i formę wchodzą w skład zbiorów tematycznych.
Również żądanie skarżącego zobowiązania Starosty do wystawienia faktury VAT bądź rachunku za udostępnione dane uznano za bezzasadne. Ustalone przepisami powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury, opłaty są pobierane w związku z wyraźnie wskazanymi czynnościami organów państwowych lub samorządowych i dokonywane są w interesie konkretnych podmiotów. Są one swoistą zapłatą za wykonanie zindywidualizowanego świadczenia oferowanego przez podmiot prawa publicznego, ale jednocześnie mają charakter powszechny i ustalony jednostronnie przez państwo. W związku z tym, że opłaty te mają charakter publiczny i pobierane są w związku z konkretnym działaniem organów administracyjnych nie mogą być traktowane jako wynagrodzenie za usługę, a tym samym nie mogą być uznane za świadczenie cywilno-prawne. Przypadki ich uiszczania oraz wysokość ustalają przepisy administracyjne, podobnie jak inne opłaty administracyjno-prawne z innych tytułów i stąd brak podstaw do wystawienia rachunku. Wnioskujący o dokonanie czynności podlegającej opłacie powinien uiścić opłatę w kwocie ustalonej zgodnie z przepisami rozporządzenia i opłata ta nie wymaga dodatkowego (poza dowodem wpłaty do banku) dokumentowania rachunkiem. Zgodnie z ust.10 załącznika nr 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, pobranie opłaty powinno nastąpić w dniu wydania wykonanych dokumentów. Do opłat tych nie stosuje się również u.p.t.u. Przepisy tej ustawy stosuje się do odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju, eksportu towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Udostępnianie materiałów i informacji z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie jest żadną z w/w czynności, nie jest możliwe wystawienie faktury VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art.3 § 2 pkt.4 p.p.s.a. poprzez orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowo administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także nie podnoszonych w skardze, które to są związane z przedmiotem zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Skarga jest bezzasadna, gdyż opłata ustalona przez Starostę określona została w prawidłowej wysokości.
Należy zauważyć, iż przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie przewidują expressis verbis wysokości opłaty za udostępnienie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości. Nie oznacza to jednak, iż wysokości tej opłaty nie można ustalić w oparciu o tabele opłat stanowiących załączniki do tego Rozporządzenia. Rejestr cen i wartości nieruchomości, którego obowiązek prowadzenia nałożono na starostów w § 74 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa nie jest ani częścią składową państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – rozumianego zgodnie z definicją legalną jako - zbiór map oraz materiałów fotogrametrycznych, teledetekcyjnych, rejestrów, wykazów, informatycznych baz danych, katalogów danych geodezyjnych i innych opracowań powstałych w wyniku wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych (art.2 pkt.10 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), ani też częścią systemu informacji o terenie – rozumianego zgodnie z definicją legalną jako - baza danych przestrzennych dotyczących określonego obszaru oraz procedury i techniki służące systematycznemu zbieraniu, aktualizowaniu i udostępnianiu danych (art.2 pkt.15 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Tym samym same tytuły załączników do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie mogą mieć decydującego znaczenia do określenia wysokości opłat za udostępnienie danych z rejestru cen i wartości nieruchomości.
Szacowanie nieruchomości jako podstawa do nakładania i pobierania opłat wymienione zostało w Załączniku nr 1, Tabeli III, lp. 8 i 9. W przypadku lp. 8 przewidziano ryczałt za jednorazowe przeglądanie materiałów zasobu w wysokości [...] złotych za każdą udostępnianą jednostkę ewidencyjną (dzielnica, gmina). Niewątpliwie opłata ta nie mogła znaleźć zastosowania, gdyż R B nie ograniczył się jedynie do przeglądania materiałów, lecz dane z terenu dwóch obrębów - miasta i gminy W zostały mu udostępnione. W przypadku lp. 9 przewidziano ryczałt w wysokości [...] złotych za udostępnione materiały i informacje potrzebne do sporządzenia każdego operatu szacunkowego, z którego wyciąg zostanie przekazany do zasobu. Z wniosku złożonego w dniu [...] przez R B nie wynika zaś aby ubiegający się o dane z Gminy W skarżący, był zobowiązany lub zobowiązał się jednocześnie ze złożeniem wniosku do przekazania wyciągu z operatu szacunkowego do zasobu. Tym samym również w tym przypadku nie było podstaw do pobrania opłaty w tej wysokości.
Za zasadne zaś należy uznać informacje objęte rejestrem cen i wartości nieruchomości prowadzone przez Starostę za zbiory tematyczne, o których stanowi załącznik nr 3, Tabela I lp.4 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333). Ceny i wartości nieruchomości z cała pewnością można zaliczyć do danych opisowych gruntów i budynków, a właśnie o tym stanowi rozpatrywany załącznik nr 3 i przewidziana w nim opłata w kwocie [...] zł za obręb. Dlatego też uznać należy, iż opłata w kwocie [...] zł za dwa obręby, tj. miasto W i gminę W została pobrana od skarżącego w prawidłowej wysokości. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że z mocy art.224 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261 poz.2603 ze zm.) i art.53a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne za tożsame uznano pojęcia ewidencji gruntów i budynków oraz katastru nieruchomości.
Konieczność poniesienia przez zainteresowane osoby opłaty za korzystanie z rejestru cen i wartości nieruchomości wynika wprost z ustawy. Stanowi o tym art.40 ust.3b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Natomiast wysokość opłat za poszczególne czynności ustalana jest w drodze rozporządzenia (art.40 ust.5 pkt.1 lit.b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), a wpływy z opłat stanowią przychód Państwowego Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym (art. 41 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Obowiązek ich zapłaty aktualizuje się zatem w każdym przypadku korzystania z danego zbioru tematycznego, w tym także z rejestru cen i wartości nieruchomości. Taki tryb powstania obowiązku uiszczenia opłaty nie wymaga wydawania w tym przedmiocie jakiejkolwiek decyzji, postanowienia, czy innego orzeczenia. Wymaga wobec tego podkreślenia, iż pobierana opłata jest swego rodzaju zapłatą za wykonanie zindywidualizowanego świadczenia oferowanego przez podmiot prawa publicznego, mającą jednocześnie charakter powszechny, jednostronnie ustalany przez państwo. Z uwagi na publiczny charakter i pobieranie ich w związku z określonym działaniem organów administracyjnych opłaty nie mogą być traktowane za świadczenie cywilnoprawne. Są one zatem należnościami publicznoprawnymi i dochodami funduszów celowych.
Opłaty te pobierane są w związku z wyraźnie wskazanymi czynnościami organów państwowych lub samorządowych i dokonywane są w interesie konkretnych podmiotów. Są one wprawdzie swoistą zapłatą za wykonanie zindywidualizowanego świadczenia oferowanego przez podmiot prawa publicznego. Trzeba jednakże podkreślić, że strony w tym przypadku nie mają swobody w kształtowaniu łączącego je stosunku prawnego, w szczególności, co do wysokości opłaty, terminu wykonania czynności i wyboru kontrahenta. Bez znaczenia pozostaje również sposób dokumentowania tych opłat przez organ administracyjny.
Podkreślenia wymaga, że opłaty te w rozpatrywanej sprawie są przychodami funduszu powiatowego. Dla pobierania przedmiotowych należności nie jest wymagane wydanie żadnego aktu administracyjnego, a jak wskazano powyżej obowiązek ich uiszczenia na rzecz funduszu powiatowego wynika wprost ex lege w określonej przepisami wysokości. Z tej przyczyny nie mogą one być jednocześnie objęte dyspozycją art.5 u.p.t.u., który wymienia katalog czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do wystawiania z tego tytułu faktur VAT, które z mocy art.106 ust.1 u.p.t.u. mogą wystawiać wyłącznie podatnicy VAT wykonujący działalność gospodarczą w rozumieniu art.15 ust.2 u.p.t.u. Podatnikiem takim z całą pewnością nie jest Starosta udostępniający dane z rejestru cen i wartości nieruchomości.
Bezpodstawnym argumentem jest także powoływanie się przez skarżącego na wadliwą praktykę innych organów administracji publicznej pobierających opłaty w niższej wysokości i wystawiających z tego tytułu faktury VAT. Art.7 Konstytucji RP wymaga bowiem aby zgodnie z zasadą legalizmu organy władzy publicznej działały na podstawie i w granicach prawa. Błędna praktyka innych organów administracji publicznej nie może stanowić o konieczności pobierania w każdym kolejnym przypadku opłat na podstawie wadliwej podstawy prawnej i w błędnie określonej wysokości. Odbywałoby się to bowiem sprzecznie z obowiązującym prawem i powielało poprzednie błędy.
Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa administracyjnego, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło