III SA/Łd 273/09

Dnia 5 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 roku sprawy ze skargi Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Ł. - Centrum Kształcenia Zawodowego w P. - Oddziału Terenowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Ł. - Centrum Kształcenia Zawodowego w P. - Oddziału Terenowego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] roku, znak [...], wydaną na podstawie art. 70b ust. 6 w związku z art. 70b ust. 1 - 2 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) i art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 145, poz. 1532), art. 104 k.p.a. oraz § 2, § 3, § 6 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 roku w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.), § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988 ze zm.), przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 maja 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 114, poz. 1195 ze zm.), Wójt Gminy M. odmówił przyznania Z. D. Z. w Ł. Centrum Kształcenia Zawodowego w P. – Oddział Terenowy dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika P. L., urodzonego [...] roku. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że prawo do otrzymania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika posiadają, stosownie do treści art. 2 ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty, pracodawcy, którzy podpisali z młodocianym pracownikiem umowę o pracę po dniu 31 grudnia 2003 roku, a ponadto spełnione zostały warunki określone w art. 70b ust. 1-3, 5 i 7 ustawy, tj.: osoba ucząca młodocianego pracownika musi posiadać kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego, zaś młodociany powinien ukończyć naukę zawodu i zdać egzamin. Od powyższej decyzji Z. D. Z. w Ł. Centrum Kształcenia Zawodowego w P. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz o przyznanie dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika. W uzasadnieniu, odwołując się do treści § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych (...), strona podniosła, iż w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajduje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 roku w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, póz. 562, ze zm.). Zgodnie z § 115 ust. 2 tego rozporządzenia, uczeń (słuchacz), który zamierza przystąpić do egzaminu zawodowego bezpośrednio po ukończeniu szkoły, składa deklarację dyrektorowi szkoły, a absolwent, który ukończył szkołę we wcześniejszych latach - dyrektorowi szkoły, którą ukończył. Deklarację składa się nie później niż do dnia 20 grudnia roku szkolnego, w którym zdający zamierza przystąpić do egzaminu zawodowego, a w przypadku absolwentów szkół, w których zajęcia dydaktyczno –wychowawcze kończą się w styczniu - nie później niż do dnia 20 września roku szkolnego, w którym zdający zamierza przystąpić do egzaminu zawodowego. W niniejszej sprawie młodociany pracownik, będący równolegle uczniem zasadniczej szkoły zawodowej prowadzonej przez Centrum Kształcenia Zawodowego w P., takiej deklaracji nie złożył, co w konsekwencji uniemożliwiło złożenie egzaminu w trybie przewidzianym w rozporządzeniu. Możliwość taką przewidział natomiast § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 października 2005 roku w sprawie egzaminów na tytuły czeladnika i mistrza w zawodzie, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż stosownie do treści art. 70b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 70b ust. 7 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, jednym z warunków przyznania pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, dofinansowania kosztów kształcenia, jest to, aby młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. Nadto, wymogiem formalnym wniosku o dofinansowanie jest dołączenie do niego kopii dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w art. 70b ust.1 pkt 2 ww. ustawy. Zgodnie natomiast § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 maja 1996 roku w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych (...), nauka zawodu młodocianego kończy się egzaminem, przy czym z ust. 2-4 wynika, że młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej zdaje egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe bezpośrednio po uzyskaniu świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej, zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przyznanie należnego dofinansowania w kwocie 8080,77 zł wraz z odsetkami ustawowymi do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem strony skarżącej, decyzja SKO w P. została wydana niezgodnie z obowiązującym prawem, bowiem art. 70 b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty mówi o egzaminie, zgodnym z odrębnymi przepisami. Podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu, strona podkreśliła, iż świadectwo czeladnicze, jako potwierdzenie kwalifikacji zawodowych w następstwie pozytywnego wyniku obiektywnego egzaminu, ma tę samą wartość, niezależną od procesu kształcenia zawodowego, poprzedzającego jak i umożliwiającego jego zdawanie. Zdaniem strony, w obowiązującym stanie prawnym egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe nie jest bezwzględnym elementem określonego procesu kształcenia zawodowego. Niezależnie bowiem od sprawdzianu umiejętności i wiedzy nabytej w procesie kształcenia zawodowego, ostateczny wybór formy egzaminu jest suwerenną decyzją samego zainteresowanego. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosiło o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. poinformowało Sąd, iż korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), decyzją z dnia [...] roku, nr [...]uwzględniło skargę Z. D. Z. w Ł. Centrum Kształcenia Zawodowego w P. - Oddział Terenowy złożoną na decyzję tego Kolegium z dnia [...] roku, nr [....] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [....] roku, nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika, orzekając o ich uchyleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało umorzyć. Zgodnie z treścią 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), organ, które działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powyższy przepis przewiduje instytucję tzw. autokontroli, w ramach której organ administracji publicznej jest uprawniony do weryfikacji własnego działania, co w konsekwencji wyłącza konieczność dokonania kontroli zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny. Warunkiem zastosowania tej instytucji jest uwzględnienie skargi w całości, a więc skorygowanie zaskarżonego aktu w kierunku żądanym przez stronę skarżącą i zgodnie z jej interesem. Stosownie natomiast do treści art. 161 § 1 powołanej ustawy, Sądy wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użyte w powołanym powyżej przepisie określenie "stało się" oznacza, iż chodzi o przyczyny, które w chwili wniesienia skargi nie istniały, ale wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż po wniesieniu skargi zaistniały okoliczności, uzasadniające stwierdzenie, że rozpoznanie skargi stało się bezprzedmiotowe. Bezspornym jest bowiem, że decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 54 § 3 powołanej ustawy uwzględniło w całości skargę Z. D. Z.w Ł. Centrum Kształcenia Zawodowego w P. - Oddział Terenowy, orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji tego Kolegium z dnia [...] roku nr[.....] i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] roku nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika. Uwzględnienie przez organ administracji w całości skargi w ramach opisanej powyżej autokontroli w toku postępowania a przed wydaniem wyroku, stanowi niewątpliwe trzecią ze wskazanych w art. 161 § 1 ustawy przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1168/05, Lex nr 321161, wyrok z dnia 25 października 2005r., sygn. akt II OSK 85/05, Lex nr 188791). Trzeba bowiem podkreślić, iż Sąd rozpatrując sprawę ze skargi na konkretną decyzję, bada jedynie jej zgodność z prawem, natomiast nie dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć, do których wydania doszło po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Dlatego w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została uchylona i zastąpiona nową decyzją, Sąd został pozbawiony przedmiotu kontroli, a postępowanie sądowe dotyczące zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia. Zgodnie zaś z art. 201 § 1 powołanej ustawy zasądzono na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 200,00 zł. Na kwotę zasądzonych kosztów składa się uiszczony przez stronę wpis od skargi. D.T.