II SA/Łd 615/09

Dnia 6 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 roku sprawy ze skargi M. A.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję. LS Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...]r. znak: [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), art. 3 pkt 23a, pkt 23c, pkt 24c, art. 5 ust. 2 i 3, art. 6. art. 8, art. 9 art. 10, art. 13, art. 23 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. nr 139 z 2006r., poz. 992 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. nr 105, poz. 881) , § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2.czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 105, poz. 881 ze zm.) orzekł o odmowie przyznania M. A. – S. prawa do: - zasiłku rodzinnego na dziecko A. S.; - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka – A. S.; - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem, A.S. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego; - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – A. S.; w okresie zasiłkowym od dnia 1.marca 2009r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji po dokonaniu wyliczeń wskazał, iż miesięczny dochód w rodzinie M. A. – S. w 2007rr. w przeliczeniu na osobę wynosił 613,16 złotych, który po odjęciu ustawowego progu dochodowego w wysokości 583 złote, dawał różnicę między tymi kwotami 30,16 złotych. Kwota ta, co prawda, nie przekracza wysokości odpowiadającej najniższemu zasiłkowi (48, złotych), jednakże M. A. – S. nie pobierała świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2007/2008, wobec powyższego, zdaniem organu, w okresie zasiłkowym 2008/2009 zasiłek jej nie przysługuje. W konsekwencji też nie przysługują wnioskodawczyni również dodatki do zasiłku rodzinnego. Odwołanie od powyższej decyzji, złożyła M. A. – S.. W jej ocenie organ pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy obliczył dochód rodziny, bowiem do tego dochodu został zaliczony dochód jej męża z tytułu pracy w Zespole Szkół Społecznych nr [...] A w Ł., podczas gdy w istocie od dnia 1.września 2008r. pracuje on w innym miejscu. Zdaniem odwołującej, dochód uzyskany przez męża z tytułu zatrudnienia we wskazanej szkole powinien zostać odliczony, jako dochód utracony, a dochód rodziny powinien być ustalony z uwzględnieniem dochodów uzyskiwanych przez męża w nowym miejscu zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 pkt 2, pkt 23 i pkt 24, art. 5 ust. 1, 4 i 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także §17 i § 18 wskazanego rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, podnosząc, że dochody męża odwołującej – M. S. z 2007r. pochodzą z zatrudnienia z Zespole Szkół Społecznych A w Ł., gdzie był zatrudniony w okresie od dnia 1.września 2005r. do dnia 31.sierpnia 2008r. Następnie z dniem 1 września 2008r. podjął on pracę w firmie "B". W obu przypadkach M. S. swe dochody uzyskał w roku kalendarzowym 2008r. W chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczeń rodzina uzyskiwała dochody z tytułu zatrudnienia M. S. w firmie "B", jednakże dochód z tytułu zatrudnienia w 2007r. nie mógł być traktowany jako utracony a dochód aktualny jako uzyskany, bowiem zgodnie z treścią § 17 ust. 2 powołanego rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała dochód i nie utraciła go przed złożeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Wobec zatem wskazanych wyżej regulacji prawnych, zdaniem organu, dochód rodziny odwołującej przekracza ustawowe kryterium dochodowe, zatem świadczenia rodzinne M. A.– S. na dziecko A. S. się nie należą. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła M. A. – S., podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo wskazała, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30.czerwca 2009r. sygn.akt P 45/08 (Dz.U. nr 108, poz.910) stanowisko organów w sprawie wyliczenia dochodu jej rodziny jest błędne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację, zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy prawa materialnego, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie sposób kalkulacji dochodu w rodzinie skarżącej opierał się na przepisie § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2.czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, uznanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30.czerwca 2009r., sygn.akt P 45/08 (88/6/A/2009) za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 23 ust. 5 i art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Sentencja powyższego wyroku opublikowana została w Dzienniku Ustaw nr 108 z dnia 8.lipca 2009r., pod pozycją 910. Zatem jeszcze przed datą wydania zaskarżonej decyzji przepis § 17 ust. 2 cytowanego rozporządzenia utracił moc. Jak wynika natomiast z uzasadnienia powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przepis art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pozwala na skorygowanie dochodu rodziny, przy ustalaniu prawa do zasiłku, w wypadku utraty dochodu i koresponduje z art. 5 ust. 4a ustawy, zgodnie z którym, w razie uzyskania dochodu przez osobę uprawnioną do zasiłku, prawo do zasiłku ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód. Art. 5 ust. 4 ustawy nie określa też terminu, w jakim uwzględnia się przy ustalaniu dochodu rodziny utracony dochód, nie wiąże też uprawnienia do odliczenia dochodu utraconego od dochodu rodziny, ani też odmowy prawa jego odliczenia z faktem uzyskania innego dochodu. Przyjęta w art. 5 ust. 4 i 4a ustawy konstrukcja ustalania wysokości dochodu rodziny pozwala przy ustalaniu prawa do zasiłku na uwzględnienie zdarzeń w postaci zarówno utraty dochodu, czyli pogorszenia się sytuacji materialnej rodziny, jak i uzyskania dochodu. W konsekwencji możliwa jest więc korekta ustalenia dochodów rodziny w wyniku ich pomniejszenia (art. 5 ust. 4 ustawy) bądź powiększenia (art. 5 ust. 4a ustawy). Wprowadzone w ustawie o świadczeniach rodzinnych zasady uwzględniania utraty dochodów przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę służą przede wszystkim ustaleniu rzeczywistej wysokości tego dochodu. Ustawodawca uzależnił, co do zasady, prawo do pomniejszenia dochodu rodziny od samego faktu utraty dochodu przez któregoś z jej członków – niezależnie od tego, kiedy owa utrata nastąpiła i w jakim terminie nastąpiło ewentualne uzyskanie innego dochodu. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17.maja 2007r., sygn.akt IV SA/Gl 1217/06 niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.nsagov.pl) Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, za zasadne uznać należy zarzuty skargi, dotyczące wadliwego wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, albowiem dochód ten winien zostać pomniejszony o dochód utracony przez męża skarżącej z tytułu utraty zatrudnienia w Zespole Szkół Społecznych [...] A w Ł. oraz powiększony o dochód uzyskany przezeń w 2008r. w z tytułu zatrudnienia w Firmie B. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej wady zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. orzeczono o jej uchyleniu, uznając to za wystarczające dla końcowego załatwienia sprawy. A.R.