II SA/Bd 701/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-03-09
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Elżbieta Piechowiak, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji organów administracyjnych w trybie autokontroli przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uwzględniające w całości skargę strony, czyni postępowanie sądowe przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który w trybie autokontroli uwzględnił w całości skargę strony, eliminując z obrotu prawnego zaskarżone decyzje i umarzając postępowanie, powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowego. W takiej sytuacji sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA, umarza postępowanie, ponieważ przedmiot zaskarżenia przestał istnieć.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na R. K. za usunięcie drzew bez zezwolenia. Po wydaniu decyzji przez Starostę i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, R. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w trybie autokontroli, uchyliło własną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając zasadność zarzutów skargi. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w kontekście tej decyzji autokontrolnej.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia postanawia: 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego kwotę 2257 (dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta M., na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 89 ust. 1 i 3, art. 90 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 Nr 92, poz. 880 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o ochronie przyrody) w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz.U. z 2004 r. Nr 219 poz.2229) w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. z 2004 r. Nr 228, poz. 2306 ze zm.) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), wymierzył R. K. administracyjną karę pieniężną w wysokości 153.697,86 zł za usunięcie bez zezwolenia 7 sztuk drzew gatunku świerk pospolity i 2 sztuk drzew gatunku grab z działki nr [...], położonej w P., obręb ewidencyjny G., wskazując iż uiszczenie kary winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pismem z dnia 23 kwietnia 2008 r. Wójt Gminy J. zawiadomił Starostę M. o dokonaniu w dniu
22 kwietnia 2008 r. przez R. K. wycinki drzew bez wymaganego zezwolenia na użytkowanej wieczyście przez w/w działce nr [...], stanowiącej własność Gminy J. Po wszczęciu postępowania administracyjnego, R. K. pismem z dnia 13 maja 2008 r. wyjaśnił, iż dokonał wycinki drzew znajdujących się na przejeździe, które uniemożliwiały wjazd na działkę np. ciężarówek z materiałami budowlanymi, a co było konieczne z uwagi na planowany remont kapitalny budynków znajdujących się na działce. W trakcie przeprowadzonych w dniu 3 czerwca 2008 r. oględzin działki stwierdzono, że w dniu
22 kwietnia 2008 r. usunięto z niej 7 drzew gatunku świerk pospolity i 2 drzewa gatunku grab. Z uwagi na brak kłód, ustalono obwód pni, w oparciu o art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 %. Z oględzin sporządzono protokół, w którym jako sprawcę wycięcia drzew, bez zezwolenia starosty, wskazano R. K. Ten ostatni podpisał protokół nie wnosząc do niego uwag. Organ wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego, któremu dał wiarę, tj. z wzajemnie się potwierdzających zeznań świadków J. B., L. L. i P. P. i ze złożonych na rozprawie administracyjnej zeznań R. K., oraz z uzupełnionego protokołu oględzin, wynika iż w dniu zdarzenia tj. 22 kwietnia 2008 r. na przedmiotowej działce znajdował się jeden samochód ciężarowy typu kontener – Mercedes Benz Atego, który manewrując (cofając) nie mógł zniszczyć przypadkowo kolejno dziewięciu drzew rosnących w linii prostej po obu stronach nieuszkodzonego ogrodzenia. Na działce poza wskazanym samochodem ciężarowym w dniu zdarzenia nie było innego ciężkiego sprzętu budowlanego, w szczególności koparko-ładowarki, miejsce zdarzenie nie nosiło śladów działania takiego sprzętu. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, jak wskazał organ, nie potwierdziło zaś zeznań świadków R. S. i M. A., twierdzących, że w dniu zdarzenia na działce znajdowała się koparko-ładowarka, w szczególności z uwagi na to, iż okoliczność tą w dniu rozprawy wykluczył sam zainteresowany R. K., a także zeznań świadka R. S., podającego, że drzewa został zniszczone podczas wykonywania manewrów koparko-ładowarką i samochodem ciężarowym, z uwagi na ich sprzeczności z innymi wiarygodnymi dowodami zebranymi w sprawie. W ocenie organu, zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził wykonywania na przedmiotowej działce robót budowlanych z użyciem ciężkiego sprzętu budowlanego, który mógłby przyczynić się do zniszczenia drzew, natomiast uzasadnił twierdzenie, że drzewa zostały wycięte za wiedzą i zgodą oraz przy współudziale R. K., który na usunięcie w dniu 22 kwietnia 2008 r. drzew z działki nr [...], nie posiadał wymaganego zezwolenia. Z uwagi na powyższe, organ wymierzył R. K., jako wieczystemu użytkownikowi przedmiotowej działki, administracyjna karę pieniężną w wysokości 153.697,86 zł, ustalając wysokość opłaty na podstawie art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody (tj. przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 % - stosownie do wzoru 2πr – 10 %) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz mnożąc tak ustaloną opłatę, stosownie do treści art. 89 ust. 3 w/w ustawy, razy trzy.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Staroście M. do ponownego rozpatrzenia, zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i odmówienie, sprzecznie z zasadami logiki, wiarygodności zeznaniom świadków R. S. i M. A., art. 107 § 3 kpa poprzez brak omówienia w treści uzasadnienia całości zeznań świadków R. S. i M. A. oraz brak logicznego wyjaśnienia przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom tych świadków, a także art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa poprzez brak wyłączenia od udziału w postępowaniu zeznającego w sprawie jako świadek i sporządzającego protokół pracownika Urzędu Gminy J. J. B., w sytuacji gdy gmina ta jest stroną postępowania, a ponadto naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez zastosowanie go, zamiast prawidłowo art. 88 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy.
W uzasadnieniu odwołania R. K. wskazał, iż odmówienie wiarygodności zeznaniom świadków R. S. i M. A., z uwagi na sprzeczność ich twierdzeń o obecności na miejscu zdarzenia koparko-ładowarki z pozostałym materiałem dowodowym, jest nie do pogodzenia z zasadami logiki, albowiem ta okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wszystkie osoby będące na miejscu zdarzenia tj. R. K., R. S. i M. A. zgodnie relacjonowały, że drzewa zostały połamane na skutek manewrów wykonywanych samochodem ciężarowym. Ta ostatnia okoliczność zaś została zignorowana przez organ. Zdaniem odwołującego nieprawidłowe są także ustalenia organu dotyczące braku śladów pracy ciężkiego sprzętu na przedmiotowej działce, bowiem oparte zostały one na relacji świadków J. B. i L. L. oraz na treści protokołu oględzin z dnia 3 czerwca 2008 r., podczas gdy dowody te nie mogą obiektywnie relacjonować przebiegu zdarzenia, ponieważ wskazani świadkowie przybyli na działkę już po jej uprzątnięciu, zaś oględziny zostały dokonane po upływie 6 tygodni od zdarzenia. Zarzut naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 kpa, odwołujący uzasadnił okolicznością, iż J. B. jako pracownika Urzędu Gminy J. pozostaje ze stroną w takim stosunku prawnym (stosunku zależności), że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, natomiast zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 4 kpa faktem, iż zeznawał on w sprawie jako świadek. Odnosząc się do zarzuty niezastoswoania, jako podstawy prawnej rozstrzygniecia art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, który przewiduje karę za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności, wyjaśnił iż ustawodawca dla wskazanej podstawy prawnej wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, przewiduje odrębną procedurę jaj nakładania oraz możliwość jej odraczania lub umarzania.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowej Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa, iż instytucja wyłączenia pracownika organu administracji publicznej, o której mowa we wskazanym artykule, nie dotyczy pracownika urzędu gminy, w sytuacji, gdy organ tej gminy nie jest właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz w sprawie występuje w charakterze strony, której interesu prawnego dotyczy postępowanie, albowiem gmina posiada tytułu prawny do nieruchomości, z terenu której usunięte zostały drzewa. Powody wyłączenia od udziału w sprawie wskazane w art. 24 § 1 kpa dotyczyć mogłyby pracowników Starostwa Powiatowego w M. ewentualnie pracownika Starostwa Powiatowego we W., który w trybie art. 52 kpa dokonał przesłuchania świadków w niniejszej sprawie. Zdaniem organu również treść art. 145 § 1 pkt 3 kpa potwierdza, iż wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie administracyjnej, dotyczyć może wyłącznie pracownika organu, który upoważniony jest do wydania w tej sprawie decyzji. Z powyższych względów więc nie można było uwzględnić zarzutu odwołania naruszenia art. 24 kpa. Ustosunkowując się do spornej podstawy prawnej wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, organ wyjaśnił, iż zebrany materiał dowodowy nie potwierdził stanowiska odwołującego, że to manewry samochodem ciężarowym spowodować mogły zniszczenie drzew, w związku z czym brak jest podstaw, w ocenie organu odwoławczego, do kwalifikowania zdarzenia z punktu widzenia art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. Zgromadzone dowody, którym organ dał wiarę, wskazują iż w wyniku manewrowania samochodem ciężarowym typu kontener uszkodzeniu uległy jedynie gałęzie drzew, w następstwie czego odwołujący zdecydował o ich usunięciu. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, zasadnie jest twierdzenie, że zniszczenie drzew spowodowane zostało ich wycięciem, nie zaś działaniem sprzętu mechanicznego. Z tego względu prawidłową kwalifikację prawną zdarzenia stanowi art. 88 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy mówiący o usunięciu drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Zarzut pominięcia okoliczności połamania drzew przez samochód ciężarowy jest zdaniem organu odwoławczego nieuprawniony, albowiem z zeznań R. K. wynika jednoznacznie, że zniszczeniu (połamaniu) nie uległy drzewa, a jedynie gałęzie drzew. Również twierdzenia odwołującego, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia były ustalenia odnoszące się do obecności na miejscu zdarzenia koparko-ładowarki są bezzasadne, gdyż przesądzenie przez samą stronę zainteresowaną, że sprzętu takiego w dniu zdarzenia na działce nie było, po pierwsze pozwoliło uznać, że nie doszło do zniszczenia drzew w sposób opisany w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, po drugie zaś stworzyło organowi pierwszej instancji sposobność do zweryfikowania wiarygodności zeznań świadków w części, w jakiej twierdzili oni, że sprzęt taki znajdował się w dniu zdarzenia na przedmiotowej działce oraz, że zniszczenie drzew zostało spowodowane użyciem tego sprzętu. Organ odwoławczy zaznaczył, iż prawidłowa konstatacja organu pierwszej instancji, że w wyniku manewrowania samochodem ciężarowym na przedmiotowej działce w dniu zdarzenia zniszczeniu uległy jedynie gałęzie drzew, a nie same drzewa, przy czym nie było możliwe, aby uszkodzenia te spowodowane zostały w wyniku cofania samochodu, albowiem drzewa rosły w jednej linii i przedzielone były ogrodzeniem, które nie zostało uszkodzone, oraz że konsekwencją zniszczenia gałęzi było wycięcie przez R. K. bez zezwolenia drzew na których się one znajdowały (dowód: pismo z dnia 13 maja 2008 r., protokół z rozprawy z dnia 19 lutego 2009 r., zeznania P. P.), nie uzasadniała innej niż przyjęta przez organ I instancji kwalifikacji zdarzenia jako usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Twierdzenie zaś odwołującego, że przyczyną wycięcia drzew - samosiejek, była okoliczność stwarzania przez nie zagrożenie w ruchu drogowym z uwagi na ich usytuowanie na przejeździe oraz ze względu na niebezpieczeństwo wynikające z faktu połamania w wyniku manewrowania samochodem gałęzi drzew, nie stanowi w ocenie organu II instancji okoliczności usprawiedliwiającej i nie ma wpływu na kwalifikację deliktu wycięcia drzew i zasadność nałożyć karę pieniężnej na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Powołując się na wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2008 r. o sygn. akt II OSK 1970/06 (publ. LEX nr 437687) wskazał, iż zarówno usunięcie drzew obumarłych jak i zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mienia wymaga uzyskania zezwolenia właściwego organu. To bowiem organ kompetentny w zakresie ochrony przyrody, dokonuje oceny, czy wskazane we wniosku drzewo jest obumarłe lub czy zagraża bezpieczeństwu, zaś posiadacz nieruchomości nie jest podmiotem uprawnionym do dokonywania tego typu ocen i decydowania o tym, czy i które drzewo należy usunąć. Dlatego też, jak wskazał, okoliczność uprzedniego połamania gałęzi drzew oraz ewentualne wywołane tym niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, nie uprawniała do podjęcia samowolnej decyzji o usunięciu drzew. Zdaniem organu odwoławczego, przytoczone powyżej okoliczności, potwierdzają słuszność rozstrzygnięcia organu I instancji, wskazują że decyzja Starosty M. została prawidłowo uzasadniona, spełniając w tym względzie wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, oraz oparta na wyczerpująco zebranym i rozpatrzonym materiale dowodowym, zaś wnioski wyciągnięte przez organ pierwszej instancji z zebranych dowodów są logiczne, zgodne z doświadczeniem życiowym i nie naruszają zasady swobodnej oceny dowodów. Tym samym organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Przesądzając o zgodności decyzji organu I instancji z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego oraz wskazując na prawidłowość i jednocześnie niesporność ustaleń organu co do ilości i gatunku usuniętych drzew oraz co do sposobu obliczenia i wysokości wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, orzekł o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy.
Na powyższą decyzję R. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia jej w całości i umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł, a w szczególności tych, na podstawie których przyjął, że wiek ściętych drzew przekroczył 5 lat, oraz art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niepowołanie biegłego celem ustalenia wieku ściętych drzew.
W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w protokole oględzin przedmiotowej działki w punkcie 2 podano wyłącznie wymiary promieni pni poszczególnych drzew, zaś w decyzji organ powołuje się na dokonanie zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody pomiaru najmniejszych promieni pni. Zdaniem strony w protokole powinny znaleźć się dane dotyczące obwodu pnia wraz z informacją, bądź że zostały one zmierzone na wysokości 130 cm bądź, że taki pomiar nie był możliwy i w konsekwencji wskazuje się najmniejszy promień pnia. Skoro więc w protokole oględzin takie informacje nie występują, to protokół należy uznać za wadliwy i niemogący stanowić prawidłowej podstawy do wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew. Zaznaczył również, iż z dokonanych oględzinach nie otrzymał protokołu w celu możliwości zapoznania się z jego treścią, z prawem do wniesienia uwag przed wydaniem decyzji, mógł go bowiem, jak wskazał, tylko podpisać. Zarzucił także oparcie się przez organy administracyjne, przy ustalaniu kary pieniężnej za wycięcie drzew, na ustaleniach poczynionych przez pracowników organu administracji, odnośnie wieku wyciętych drzew, bez możliwość weryfikacji prawidłowości wyciągniętych przez nich wniosków. Wskazał, iż nie przedstawiono mu dowodów uzasadniających wymierzenie przedmiotowej kary, nie powołano w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego biegłych celem ustalenia wieku ściętych drzew, pomimo iż zbadanie wieku drzewa wymaga wiadomości specjalistycznych, oraz nie stwierdzono jednoznacznie, czy wiek przedmiotowych drzew przekraczał 5 lat. Jednocześnie oświadczył, iż tak jak w piśmie z dnia 13 maja 2008 r., wiek wyciętych drzew określa poniżej 5 lat. Zdaniem skarżącego więc, uwzględniając treść art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, zachodzi konieczność przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia wieku wyciętych drzew, mając na uwadze okoliczność, iż granica wieku drzew, powodująca konieczność uzyskania pozwolenia wynosi 5 lat. Ponadto zarzucił naruszenie zasady prawidłowej legislacji, wyrażonej w art. 2 Konstytucji, poprzez zastosowanie art. 88 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i wymierzenie za wycięcie drzew na działce budowlanej kary administracyjnej w kwocie 153697,86 zł, podczas gdy za wycięcie takich drzew w lesie groziłaby grzywna w kwocie do 400,00 zł (art. 158 § 1 Kodeksu wykroczeń).
W odpowiedzi na skargę organ, nie podzielając zarzutów skargi, wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz podkreślając że ustalenie okoliczności, iż wiek ściętych drzew przekracza 5 lat, na podstawie pomiaru ściętych pni drzew, nie wymaga posiadania wiadomości specjalnych, a także że protokół z oględzin działki z dnia 3 czerwca 2008 r. został sporządzony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, i że skarżącemu na każdym etapie prowadzonego postępowania umożliwiono czynny w nim udział.
Decyzją z dnia [..] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podzielając zarzuty skargi, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) w zw. z art. 105 § 1 kpa, uchyliło w całości zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję własną z dnia [...] Nr [....] i poprzedzającą ją decyzję Starosty M. z dnia [...] Nr [...] oraz umorzyło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż ustalenia protokołu oględzin przedmiotowej działki z dnia 3 czerwca 2008 r. nie mogą stanowić podstawy do wymierzenia administracyjnego kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, albowiem protokół oględzin został sporządzony z naruszeniem § 2 ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów w zw. z art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, w szczególności z uwagi na brak informacji wskazujących na jakiej wysokości dokonano pomiarów obwodu pni lub że pomiar dotyczył najmniejszych promieni pni z powodu braku kłody i niemożności w związku z tym dokonania pomiaru na wysokości 130 cm, a także ze względu na brak ustaleń, pozwalających na możliwość dokonania oceny i zarazem weryfikacji wieku usuniętych drzew. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 5 ustawy ochronie przyrody, przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, jak wskazał organ, jest wiek usuniętych drzew, który musi przekraczać 5 lat, bowiem tylko odnośnie takich drzew do ich usunięcia konieczne jest uzyskania zezwolenia organu. Spełnienie tej przesłanki powinno być więc zbadane w trakcie oględzin i stwierdzone w protokole. Jeżeli w treści przedmiotowego protokołu wskazano drzewa, za usunięcie których należy wymierzyć karę pieniężną, to jednocześnie co do tych drzew należało stwierdzić, że ich wiek przekracza 5 lat. Brak więc ustalenia tej okoliczności względem każdego z opisanych w protokole drzew stanowi istotnej wadliwość protokołu. Zdaniem organu, wskazane wady protokołu oględzin, przesądzają o niemożności uwzględnienie jego ustaleń, jako podstawy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usuniecie drzew bez zezwolenia, a to z kolei czyni dalsze postępowanie w niniejszej sprawie bezprzedmiotowym i uzasadnia uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i umorzenie prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania administracyjnego.
W związku z treścią wydanej w trybie autokontroli decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., pismem z dnia 2 marca 2010 r. poinformowało Sąd o uwzględnieniu skargi R. K. w całości, wnosząc o umorzenie wszczętego postępowania sądowo-administracyjneogo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 54 § 3 ppsa, organ którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W doktrynie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji wyrażonej w art. 7 ppsa zasady szybkości postępowania. Organ podejmujący rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 ppsa jest związany treścią żądania skargi i nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. Decyzja wydana w tym trybie może tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjną, bo tę możliwość wykluczyło skierowanie sprawy na drogę sądową. Podstawowym warunkiem zastosowania trybu przewidzianego w art. 54 § 3 ppsa jest zatem uwzględnienie skargi w całości, przez które rozumieć należy uwzględnienie skargi co do jej istoty. Oznacza ono uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów, wniosków, jak i argumentacji wskazanej w skardze. Prawidłowo wydana decyzja autokontrolna może jedynie: uchylać zaskarżoną decyzję w całości lub w części (w zależności od zakresu zaskarżenia) i orzekać w tym zakresie co do istoty sprawy, uchylać zaskarżoną decyzję i umarzać postępowanie odwoławcze, uchylać zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzekać co do istoty, bądź uchylać orzeczenia obu instancji i umarzać postępowanie w sprawie.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podzielając w całości zarzuty skargi, wydało w dniu [....] decyzję autokontrolną, którą uchyliło w całości – zgodnie z żądaniem skarżącego - decyzje organów obu instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. Podejmując takie rozstrzygniecie, organ wyeliminował z obrotu prawnego przedmiot sporu. Należy wskazać, iż wyeliminowanie to było, w ocenie Sądu, w pełni skuteczne, albowiem decyzja z dnia [...] odpowiada w pełni wymogom jakie stwarza art. 54 § 3 ppsa tj. rozstrzyga sprawę zgodnie z żądaniem skarżącego, z uwagi na uznanie przez organ zasadności zarzutów skargi i argumentacji w niej zawartej. Skoro zatem, na skutek decyzji autokontrolnej, przestał istnieć przedmiot zaskarżenia, to tym samym wszczęte postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co czyni zasadnym jego umorzenie. W myśl bowiem art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, zachodzi wówczas gdy we wszczętym postępowaniu sądowo-admnistracyjnym, a przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia, co ma miejsce w szczególności w przypadku uwzględnienia przez organ skargi w całości na podstawie art. 54 § 3 ppsa.
Uznając, że decyzja autokontrola organu z dnia [...] Nr [...] odpowiada prawu – uwzględnia w całości żądanie skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ppsa, umorzył postępowanie w sprawie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 ppsa w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz 2193 ze zm.) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło