II SA/Rz 505/09

WyrokWSA w Rzeszowie2009-11-13

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Zbigniew Czarnik, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia została prawidłowo wymierzona, jeśli skarżący twierdził, że był dzierżawcą zajmowanej nieruchomości?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego została prawidłowo wymierzona, ponieważ skarżący nie przedstawił dowodów na posiadanie tytułu prawnego (umowy dzierżawy) do zajmowanej nieruchomości w okresie objętym postępowaniem. Wcześniejsza umowa dzierżawy wygasła, a późniejsze uiszczanie opłat miało charakter bezumownego korzystania. Organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o drogach publicznych i uchwały rady miasta dotyczące stawek opłat i wymiaru kary.
Stan faktyczny
Skarżący K. N. został obciążony karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Organ I instancji ustalił karę za zajęcie pasa drogowego przez kiosk z zakładem szewskim. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucał, że był dzierżawcą nieruchomości, a także naruszenie przepisów K.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy i naruszenie zasady reformationis in peius.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego -skargę oddala- Przedmiotem skargi K. N. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] kwietnia 2009 roku, nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Zaskarżona decyzja zapadała w następujących okolicznościach faktycznych. Decyzją z dnia [...] maja 2008 roku, nr [...] Burmistrz Miasta J. ustalił dla K. N. karę pieniężną w kwocie 2105,09 złotych za zajęcie pasa drogowego ul. G. w J. w dniach od 17 sierpnia 2007 roku do 31 sierpnia 2007 roku bez zezwolenia zarządcy drogi. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6, ust. 8, ust. 12 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. 2007, nr 19, poz. 115, ze zm.; dalej u.d.p.), § 4 pkt 1, ppkt 1 uchwały Rady Miasta J. z dnia [...] maja 2007 roku, nr [...] w sprawie ustalenia stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.; dalej K.p.a.). Decyzja została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, albowiem wcześniejsze rozstrzygnięcie – decyzja z dnia [...] grudnia 2007 roku, nr [...] – zostało w całości uchylone decyzją SKO z dnia [...] lutego 2008 roku, nr [...]. W dniu 17 sierpnia 2007 roku z urzędu wszczęto postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego ul. G. w J. – działka nr 2867, obręb 5 – poprzez pozostawanie w nim tymczasowego obiektu handlowego. Podczas oględzin w dniu 29 sierpnia 2007 roku ustalono, że w pasie ww. ulicy zlokalizowany jest kiosk, w którym prowadzony jest zakład szewski. Powierzchnia zajętego pasa drogowego wynosiła 29,28m2. W oględzinach wziął udział K. N. W dniu 28 sierpnia 2007 roku K. N. zwrócił się o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. G. w J. w dniach od 1 do 31 września 2007 roku, poprzez zlokalizowanie w nim kiosku – zakładu szewskiego. Decyzją z dnia [...] września 2007 roku, nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją SKO z dnia [...] marca 2008 roku, nr [...] Burmistrz Miasta J. zezwolił na zajęcie pasa drogowego we wnioskowanym terminie, ustalając jednocześnie stosowną opłatę. W konsekwencji przyjęto, że w okresie od 17 sierpnia 2007 roku do 31 sierpnia 2007 roku K. N. zajmował pas drogowy bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi. Opierając się na tak ustalonych okolicznościach Burmistrz Miasta J. wymierzył K. N. karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego w kwocie 2105,09 złotych. Wymierzona kara, stosownie do art. 40 ust. 13 stanowi dziesięciokrotność opłaty za zajęcie pasa drogowego ustalanej w sposób określony w art. 40 ust. 6 u.d.p. Jest więc dziesięciokrotnością iloczynu metrów kwadratowych powierzchni zajętego pasa drogowego – 29, 28m2 – stawki opłaty za zajęcie 1m2, ustalonego w § 4 pkt 1, ppkt 1 uchwały Rady Miasta J. z dnia [...] maja 2007 roku, nr [...] w sprawie ustalenia stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych – 0,50 zł/dziennie/m2 – oraz liczby dni zajmowania pasa drogowego. Od ustalonej w ten sposób kwoty – 2196,00 złotych – organ odjął uiszczony przez K. N. czynsz dzierżawny za 15 dni sierpnia 2007 roku, tj. kwotę 90,91 złotych. Do materiału sprawy dołączono kopię uchwały Rady miasta J. z dnia [...] października 1993 roku, nr [...] w sprawie nadania nazw ulicom na terenie miasta J., z której wynika, że odcinkowi ulicy, której dotyczy postępowanie nadano nazwę prof. M. G. Ponadto dołączono kopię Dziennika Urzędowego Województwa P. – Skorowidz Alfabetyczny za 1996 rok, gdzie w załączniku do zarządzenia nr 25 Wojewody P. z dnia 17 kwietnia 1996 roku ul. G. zaliczono do dróg lokalnych miejskich. W aktach znajduje się również załącznik nr 2 Uchwały Zarządu Województwa P. z dnia [...] maja 2003 roku, nr [...], w którym ul. G. oznaczono nr 0 11285 R. Odpierając zarzut K. N., iż jest dzierżawcą działki, na której posadowiony jest kiosk, albowiem Gmina J. nie wypowiedziała umowy dzierżawy organ wywiódł, że nie było konieczności podejmowania takich czynności, gdyż żadna umowa nie obowiązywała, a strona dobrowolnie płaciła czynsz za bezumowne korzystanie z działki gminnej. Decyzję doręczono K. N. w dniu 21 maja 2008 roku. W dniu 3 czerwca 2008 roku wniósł odwołanie, w którym zarzucił, że w okresie którego dotyczy wymierzona kara był dzierżawcą działki, co w jego ocenie przesądza o bezprawności decyzji z dnia [...] maja 2008 roku. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 roku, nr [...] SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrz Miasta J. W motywach rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę, że K. N. do dnia 31 grudnia 2000 roku korzystał z gruntu, na którym zlokalizowany był kiosk jako dzierżawca. Od 2001 roku korzystał z tej nieruchomości bezumownie uiszczając z tego tytułu stosowne opłaty. Organ zwrócił uwagę, iż uchwała Rady Miasta J. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych z dnia [...] maja 2007 roku, nr [...] weszła w życie dopiero w dniu 7 lipca 2007 roku, dlatego też dopiero od tej daty możliwe było ustalanie opłat za zajęcie pasa drogowego. Obie te okoliczności we wzajemnej korelacji nie mogą jednak prowadzić do wniosku, że umowa dzierżawy, która wygasła z końcem 2000 roku, została przedłużona i co za tym idzie, że K. N. posiadał tytuł prawny do gruntu zajętego pod jego kiosk; w tym zakresie organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lipca 2008 roku, sygn. akt II SA/Rz 489/08. W konkluzji stwierdzono, iż wymierzenie kary pieniężnej było zgodne z prawem, a fakt uiszczenia przez K. N. czynszu za bezumowne korzystanie z nieruchomości gminnej za miesiąc sierpień 2007, został uwzględniony w jej wysokości. Decyzję doręczono K. N. w dniu 24 kwietnia 2009 roku. W dniu 25 maja 2009 roku wniósł on na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Ponownie zarzucił, że w okresie za który wymierzono karę był pełnoprawnym dzierżawcą części nieruchomości gminnej, na której znajdował się jego kiosk. W jego ocenie wejście w dniu 7 lipca 2007 roku w życie uchwały z dnia [...] maja 2007 roku, nr [...] nie umożliwiało naliczania opłat za korzystanie z pasa drogowego w okresie wcześniejszym, albowiem w tym czasie obowiązywała inna uchwała, ustalająca niższe stawki. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 73 i art. 139 K.p.a. poprzez uniemożliwienie mu zapoznania się z aktami sprawy oraz wydanie przez organ II instancji orzeczenia łamiącego zasadę reformationis in peius. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, powołując się na analogiczne argumenty, jak w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem określone środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga K. N. nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4 - 6 za zajęcie pasa drogowego bez uzyskania jego zezwolenia. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wysokości wymierzonej kary Sąd stwierdza, iż kwota ją wyrażająca jest prawidłowa. Organ przyjął w tym zakresie właściwą wysokość stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego wynikającą z uchwały Rady Miasta J. z dnia [...] maja 2007 roku, nr [...] i następnie poprawnie posłużył się ustawowym algorytmem określonym w art. 40 ust. 6 u.d.p. Sąd nie ma nadto podstaw by kwestionować ustalenie, że ul. G. stanowi drogę publiczną – drogę gminną; okoliczności tej nie podważano również w skardze. Skarżący nie kwestionuje także faktu, że stanowiący jego własność punkt usługowy – zakład szewski – zlokalizowany był w pasie drogowym. K. N. bez zastrzeżeń podpisał protokół oględzin, z którego okoliczność ta jednoznacznie wynika. Skarżący stara się natomiast dowieść, iż posiadał tytuł prawny do tej części nieruchomości gminnej, na której punkt ten był posadowiony i co za tym idzie, że nie miał obowiązku uzyskania zezwolenia zarządcy drogi, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. Sąd z takim stanowiskiem się nie zgadza. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że jest dzierżawcą nieruchomości zajętej pod prowadzony przez niego zakład usługowy. Przedstawiona przez niego jako załącznik do skargi umowa dzierżawy z dnia 31 grudnia 1996 roku, stosownie do jej § 1 akapitu 3 zawarta została na czas określony, do dnia 31 grudnia 1999 roku. Potwierdza to zatem prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy, iż w okresie za który wymierzono karę skarżącemu do przedmiotowej nieruchomości nie przysługiwał mu żaden tytuł prawny. Nadmienić również należy, że skarżący w dniu 28 sierpnia 2007 roku, a więc w dniu, który w jego ocenie zamyka się w okresie, gdy był dzierżawcą, sam zwrócił się o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego od 1 do 30 września 2007 roku. Podsumowując stwierdzić należy, że zaistniały wszystkie okoliczności wymagane do wydania wobec skarżącego decyzji w oparciu o art. 40 ust. 12 u.d.p. Dla oceny tej nie ma znaczenia podnoszony przez skarżącego zarzut, że przed wejściem w życie uchwały z dnia [...] maja 2007 roku, nr [...] była możliwość ustalania opłat za zajęcie pasa drogowego. Istotne jest wyłącznie to, że uchwała ta obowiązywała w czasie wydawania decyzji przez organy obu instancji i że jej postanowienia uwzględniono w ich podstawach prawnych. Sąd nie dostrzegł również naruszenia art. 73 i art. 139 K.p.a. Pismem z dnia 17 kwietnia 2008 roku, doręczonym w dniu 21 kwietnia 2008 roku skarżący został poinformowany o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy, z czego skorzystał w dniu 23 kwietnia 2008 roku – notatka służbowa, k. 21 akt adm. Skarżący brał również udział w przeprowadzonych na potrzeby postępowania oględzinach. W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 139 K.p.a. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, iż decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji nie może łamać zasady reformationis in peius. Z tych względów na podstawie art. 151 Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło