II SA/Rz 691/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. I. kwotę 357,- zł /trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB / utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2006 r., [...] nakazującą J. I. wykonanie ściany pełnej, murowanej w budynku stodoły na działce nr ewidencyjny 180 położonej w Z. Decyzja WINB została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze J. I. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2006 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu żądania skargi wskazał, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, szczególnie art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. W ocenie skarżącego to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008 r., II SA/Rz 366/07 oddalił skargę J. I. Sąd wskazał, że skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż decyzje organów nadzoru budowlanego odpowiadają przepisom prawa. W trakcie postępowania organy poprawnie ustaliły stan faktyczny sprawy, zatem nie naruszyły art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. Poza sporem pozostaje ustalenie, że stodoła będąca przedmiotem postępowania została wybudowana przez ojca skarżącego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 24 marca 1970 r. Realizacja tego obiektu nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa, w warunkach odstąpienia od pozwolenia na budowę. Stwierdzenie tego faktu dawało podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. nr 207, z 2003 r., poz. 2016 ze zm./. Wyrok WSA w Rzeszowie został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący J. I. wskazał w niej na naruszenie prawa materialnego, art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 i art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. Wskazując powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2008 r., II SA/Rz 366/07 i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. NSA w Warszawie rozpoznając skargę kasacyjną J. I. wyrokiem z dnia 10 lipca 2009 r., II OSK 1154/08 uchylił wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2008 r., II SA/Rz 366/07 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W uzasadnieniu wyroku Sąd kasacyjny uznał, że skarżony wyrok narusza przepisy postępowania wskazane w pkt 2 skargi kasacyjnej, gdyż WSA w Rzeszowie zaakceptował jako podstawę orzekania niekompletny i niewystarczający stan faktyczny. NSA wskazał, że w realizacji rozpoznawanej sprawy, w których mamy do czynienia z naruszeniami warunków pozwolenia i przepisów budowlanych określających zasady usytuowania budynków na działkach sąsiadujących z sobą, niemożliwe jest stosowanie sankcji wynikających z prawa budowlanego, tylko w stosunku do jednego z właścicieli obiektu budowlanego wzniesionego z naruszeniem prawa. Organy nadzoru budowlanego mają ustawowy obowiązek kontroli przestrzegania prawa, a to oznacza, że mają obowiązki z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nakładać w stosunku do J. I. i M. R. Ponieważ w sprawie usunięcie stanu naruszenie prawa może być usunięte przez wykonanie ściany przeciwpożarowej w jednym z budynków, skarżącego lub uczestnika, to organy powinny rozważyć możliwość zawarcia ugody administracyjnej. Dla oceny prawidłowości przyjętej podstawy prawnej znaczenie ma również ustalenie, który z budynków wniesiony został wcześniej. Z tych względów NSA przyjął, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi w nich wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy, przy czym działając po wyroku NSA zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny. Rozpoznając skargę J. I. na decyzję WINB Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie i z tego powodu uchyleniu podlegają decyzje obu instancji. Przyjmując jako wiążące stanowisko NSA wskazać trzeba, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy, przyjmując, że do rozstrzygnięcia wystarczającym będzie poczynienie ustaleń tylko w zakresie "samowoli" dokonanej przez ojca skarżącego. Działanie takie należy uznać za niewłaściwe skoro stodoła skarżącego oraz sąsiada, wzniesione są z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę oraz przepisów techniczno budowlanych. Istnienie takiego stanu zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania w stosunku do obu podmiotów i rozważenia konieczności nałożenia stosownych obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego na oba podmioty. W sprawie należy rozważyć możliwość łącznego nałożenia obowiązków, które eliminowałyby stan niezgodności z prawem i doprowadzały istniejącą sytuację do stanu możliwego do akceptacji. Organy powinny rozważyć możliwość ugodowego załatwienia tej sprawy, a w sytuacji, gdyby to było niemożliwe do nałożenia stosownych nakazów przy uwzględnieniu czasu w jakim zrealizowano obiekty budowlane na działkach objętych postępowaniem. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.