I OSK 205/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-16
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Izabella Kulig-Maciszewska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym jest zasadne, jeśli decyzja kierująca na badania lekarskie została wydana w innym brzmieniu przepisu niż decyzja o cofnięciu uprawnień, a strona nie poddała się badaniom?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi jest zasadne, nawet jeśli decyzja kierująca na badania lekarskie została wydana w innym brzmieniu przepisu niż decyzja o cofnięciu uprawnień. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej, a nie w dacie wydania wcześniejszych decyzji. Skoro strona nie poddała się wymaganym badaniom lekarskim, organ miał obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień na podstawie obowiązujących przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia W. C. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Organ pierwszej instancji skierował skarżącego na badania lekarskie na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w związku z orzeczeniem o niepełnosprawności. Skarżący nie poddał się badaniom. Następnie organ wydał decyzję o cofnięciu uprawnień, powołując się na art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędzia WSA del. do NSA Stanisław Marek Pietras (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2008r. sygn. akt III SA/Lu 292/08 w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] marca 2008r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 292/08, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B.
W uzasadnieniu powyższego wyroku, Sąd wskazał na następujący stan faktyczny. Otóż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wskazaną już wyżej decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] lutego 2008 r. przedmiocie cofnięcia W. C. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B (wydanego w dniu [...] grudnia 2000 r.). W jej uzasadnieniu podniosło, że organowi pierwszej instancji przekazane zostało – w trybie art. 6c ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – zawiadomienie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia [...] października 2002 r., zawierające wykaz osób niepełnosprawnych, posiadających prawo jazdy, które w okresie od [...] czerwca do [...] września 2002 r. uzyskały orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i skarżący w nim figurował. Wobec powyższego, na mocy art. 122 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia [...] października 2002 r. organ skierował W. C. na badania lekarskie, wyznaczając termin ich wykonania do dnia [...] listopada 2002 r. Jednakże wymieniony nie poddał się tym badaniom i nie przedłożył orzeczenia ilustrującego ich wyniki, natomiast w lutym 2004 r. przedstawił kserokopię orzeczenia lekarskiego z nieczytelną pieczęcią lekarza i pomimo wezwania organu, nie dostarczył jednak oryginału tego orzeczenia. Tym samym nie wykonał nałożonego na niego obowiązku poddania się badaniom lekarskim i wobec powyższego organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, zasadnie orzekł o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, bowiem zgodnie z tym przepisem, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje się w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5 ustawy. Niezależnie od powyższego podał, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany i wobec opisanego powyżej stanu faktycznego, organ pierwszej instancji miał obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Zaznaczono również, że w obrocie prawnym nadal funkcjonuje wskazana już wyżej decyzja Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] października 2002 r., sprostowana postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., w przedmiocie skierowania na badania lekarskie i stała się ona ostateczna, gdyż strona nie wniosła od niej odwołania. Następnie podano, że w toku kontroli sądowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 284/05, oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie skierowania W. C. na badania lekarskie, a ponadto Kolegium w wyniku wznowienia postępowania, własną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie skierowania strony na badania lekarskie. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu wyjaśniono, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, to jest w dniu [...] lutego 2008 r. i za niezasadny należało uznać wniosek skarżącego o wzięciu przez organ pod uwagę stanu prawnego obowiązującego w dniu [...] października 2002 r., tj. jest w dacie wydania decyzji kierującej na badania lekarskie, obowiązującą w dalszym ciągu i wywołującą skutki prawne.
Następnie Kolegium postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., działając w trybie art. 111 § 1 k.p.a., odmówiło uzupełnienia powyższej decyzji, które zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu [...] czerwca 2008 r.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, której zarzucono naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 11, 12 § 1, 77 k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu tego przepisu z dnia 24 października 2002 r., wyraźnie odwołującego się do treści art. 122 ust. 1 pkt 3 i 4 tejże ustawy. W jej uzasadnieniu podniesiono, że organ rozstrzygnął sprawę jednostronnie, obciążając stronę konsekwencjami własnych wadliwych rozstrzygnięć, przy braku ustaleń, czy stan niepełnosprawności strony był tożsamy z istnieniem przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, a ponadto strony nie można obwiniać, iż nie spełniła wymogu poddania się badaniom lekarskim, skoro nie było podstawy prawnej do nałożenia na nią takiego obowiązku.
Natomiast w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Z kolei w uzasadnieniu prawnym Sąd stwierdził, że w dacie wydania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym przewidywał, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5 i brzmienie to uzyskał ów przepis z dniem 17 stycznia 2003 r. na mocy art. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2002 r. Nr 216, poz. 1825), zaś ustawa nowelizująca ustawę – Prawo o ruchu drogowym, nie wprowadzała przepisów przejściowych. Natomiast w dacie wydania decyzji o skierowaniu strony na badanie lekarskie, tj. w dniu [...] października 2002 r., powołany przepis stanowił: "Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 lub 4". Z kolei według treści art. 122 ust. 1 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega:
1) osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy;
2) osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem
cofniętego ze względu na stan zdrowia;
3) kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego,
jeżeli :
a) uczestniczył w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na zdrowiu,
b) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu,
4) kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia;
5) osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności;
6) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
Skarżący natomiast nie poddał się badaniom lekarskim wbrew nakazowi określonemu w decyzji organu z dnia [...] października 2002 r., który wydano w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy, a co wynika z treści tej decyzji w brzmieniu ustalonym po sprostowaniu omyłki pisarskiej w dniu [...] sierpnia 2004 r., zaś w lutym 2004 r. przedstawił kserokopię orzeczenia lekarskiego z nieczytelną pieczęcią lekarza i pomimo wezwania organu nie dostarczył oryginału tego orzeczenia. Tym samym nie wykonał nałożonego na niego obowiązku poddania się badaniom lekarskimi i dlatego w dniu [...] maja 2005 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Powyższe oznacza w ocenie Sądu, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał przedmiotowy nakaz, a dalszej części wskazano na opisany już w stanie faktycznym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 284/05 oddalający skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zawierającej ten nakaz oraz na decyzję Kolegium utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] grudnia 2006 r., odmawiającą uchylenia – w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego – decyzji z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie skierowania strony na badania lekarskie. Wobec powyższego Kolegium prawidłowo przyjęło, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku poddania się badaniom lekarskim i stosownie do dyspozycji art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy słusznie zaakceptowało rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Lublina o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Natomiast zarzuty ze skargi zmierzające do wykazania, że podstawę rozstrzygnięcia powinien stanowić art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] października 2002 r., kiedy to skarżącego zobowiązano do poddania się badaniom lekarskim i kiedy, jak wywodzi skarżący, nie można było na podstawie tego przepisu wydać decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, zostały przez Sąd ocenione jako nieusprawiedliwione, bowiem ustawa nowelizująca nie wprowadzała przepisów przejściowych i w tej sytuacji brak jest normatywnej podstawy do formułowania wniosku o konieczności zastosowania przepisu w wersji uprzednio obowiązującej. Z tego mianowicie powodu, że organ administracji publicznej orzeka na podstawie przepisów obowiązujących w dacie podejmowania rozstrzygnięcia. Ponadto nie doszło również – zdaniem Sądu – do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, bowiem organ nie uchybił zasadzie praworządności, a w toku przeprowadzonego postępowania dokładnie wyjaśnił stan faktyczny, wskazując wyraźnie jakie motywy legły u podstaw zaskarżonej decyzji, zaś przed wydaniem decyzji pismem z dnia [...] marca 2008 r. poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o prawie do składania dodatkowych uwag. Zatem z samego faktu, że stronę pozbawiono uprawnień do kierowania pojazdami nie można skutecznie wywodzić, że przeprowadzone postępowanie godziło w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Na zakończenie podkreślono, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej była decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, a nie decyzja kierująca skarżącego na badania lekarskie i wobec tego Sąd nie zajmował się kwestią legalności tej ostatniej decyzji. Zatem bez znaczenia jest generalny zarzut, że brak było podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego obowiązku poddania się badaniom lekarskim.
Od powyższego wyroku w całości, W. C. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym w brzmieniu z 24.10.2002 r. i przyjęcie – wbrew treści tego przepisu – iż dotyczy on sytuacji strony – W. C., podczas, gdy wyraźnie odwoływał się on do art. 122 ust. 1 pkt 3 i 4 uprd, a nie art. 122 ust. 1 pkt 3-5 uprd. Skoro zatem nie można było czynić stronie zarzutu, że nie wypełniła wymogu poddania się badania lekarskiego, to nie było podstawy prawnej do nałożenia na stronę takiego obowiązku;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c niniejszej ustawy poprzez usanowanie przez Sąd uchybień organów administracyjnych i uchybień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a co z tego wynika niewyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która w sposób oczywisty jest sprzeczna z prawem, a nadto:
1) niewskazanie właściwej podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia,
2) brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w sposób pozwalający na ustalenie, czy stan niepełnosprawności skarżącego ma jakiekolwiek znaczenie dla posiadania przez niego przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, a oparcie się jedynie na treści decyzji o skierowaniu na badanie, wydanej w odmiennym stanie prawnym i wobec wadliwych przesłanek faktycznych oraz wyprowadzenie z niej wniosku, iż W. C. uchybił obowiązkom z art. 140 uprd w zw. z treścią art. 122 uprd.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji SKO oraz decyzji wydanej przez Dyrektora Wydziału Komunikacji UM w Lublinie z upoważnienia Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] lutego 2008 r. oraz umorzenie postępowania, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że decyzja kierująca W. C. na badania lekarskie została wydana bez podstawy prawnej, co w konsekwencji miało wpływ na wydanie ostatecznej decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami i stąd też zasadnym jest zarzut braku podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego takiego obowiązku. Z kolei wyrok Sądu pierwszej instancji oraz decyzje organów administracji, naruszają art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b w brzmieniu z dnia wydania zaskarżonej decyzji, bowiem wówczas przepis wskazywał na podstawę z art. 122 ust. 1 pkt 3 i 4. Tymczasem skarżący podlegał dyspozycji art. 122 ust. 1 pkt 5 stanowiącej, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy [...], skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Jednakże tej normy nie wskazano jako podstawy orzeczenia, więc nie można przyjąć, iż zaistniał dla W. C. jakikolwiek normatywny obowiązek poddania się badaniu. Podstawą orzeczenia był art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b, który nie obowiązywał w dacie wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Powyższe oznacza, iż zastosowano sankcję nieznaną ustawie. W dalszej części podniesiono, że jeżeli przyjąć, iż zasadną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b, czyli po jego zmianie, to również przepis ten winien być podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie, a skoro tak nie było, to znaczy, że decyzja wydana w przedmiocie cofnięcia uprawnień została wydana bez podstawy faktycznej i prawnej. Z kolei w piśmiennictwie dotyczącym omawianej kwestii podkreśla się, że cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów ma charakter prewencyjny, zabezpieczający, na co wskazują przyczyny uzasadniające decyzję o cofnięciu. Objęte są nimi sytuacje, w których jest wielce prawdopodobne, że kierowca, ze względu na stan zdrowia, nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę. Cofnięcie uprawnień w razie stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem (art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy) wynika z utraty warunku niezbędnego do uzyskania uprawnienia, jakim jest brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem (art. 90 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Chodzi tu więc o wszelkiego rodzaju choroby lub ułomności fizyczne, które uniemożliwiają bezpieczne prowadzenie pojazdu (R. A. Stefański: Prawo o ruchu drogowym. Komentarz Dom Wydawniczy ABC 2005). Tymczasem w niniejszej sprawie nie stwierdzono istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, aby wydana decyzja była prawidłowa, to po zmianie treści art. 140 ustawy winno zostać wydane – w myśl zmienionego przepisu – skierowanie, o którym mowa w art. 122 cyt. ustawy, zaś wobec braku takiego rozstrzygnięcia, decyzja z dnia 24 października 2002 r. nie może stanowić żadnej przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji Starosty z uwagi na istnienie dwóch odmiennych reżimów prawnych i kolizję intertemporalną. W przypadku skarżącego, poza posiadaniem cechy niepełnosprawności nie wykazano, aby zaistniały u niego choroby lub ułomności fizyczne, które uniemożliwiają bezpieczne prowadzenie pojazdu. Tak więc niewątpliwym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – jest, iż podstawę do cofnięcia uprawnień z uwagi na stan zdrowia może stanowić jedynie orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie takich przeciwwskazań (zob. wyrok NSA z 14.12.1981 r., SA/Kr 445/81, OSA 1981/2/132; wyrok NSA z 7.08.1984 r., SA/Kr 583/84 (w:) R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym z orzecznictwem..., s. 204). Tymczasem nie każde orzeczenie o niepełnosprawności musi świadczyć o braku zdolności do kierowania pojazdami. Ponadto przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 został tak zredagowany, iż po pierwsze musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia", a po drugie, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia muszą być potwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania, które kończy decyzja starosty o skierowaniu na badania lekarskie, gdy tymczasem do dnia wydania decyzji przez SKO nie wiadomo, jakie to "zastrzeżenia" posiadał organ administracji do stanu zdrowia W. C. Skoro zaś w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe zostało ograniczone tylko do uzyskania przesłanki w postaci orzeczenia o niepełnosprawności skarżącego, a organy orzekające nie ustaliły, czy orzeczenie to może mieć istotny wpływ na zdolność skarżącego do kierowania pojazdami, to rażąco uchybiono przepisom art. 7 i 77 k.p.a. Co więcej, organy nie ustosunkowały się także do wyjaśnień strony dotyczących między innymi jego stanu zdrowia oraz braku jakichkolwiek przeciwwskazań do kierowania pojazdem, a podstawę do tego daje § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ w sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania, przeto Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem, nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a skoro zaś skargę oparto na obu podstawach wskazanych w art. 174 P.p.s.a., przeto w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania.
Oceniając zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez usanowanie przez Sąd pierwszej instancji uchybień organów administracyjnych i uchybień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a co z tego wynika niewyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która w sposób oczywisty jest sprzeczna z prawem, wskazać należy, że zarzut ów nie został prawidłowo sformułowany. Skarżący kasacyjnie nie wskazał bowiem, w czym konkretnie objawia się naruszenie przepisów postępowania w tej sprawie, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę tych zarzutów czyniąc tym samym niezasadnym zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Niezasadnym jest również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Ich analiza prowadzi do wniosku, że w swej zasadniczej osnowie, dotyczą one zagadnienia prawidłowego zastosowania przepisów intertemporalnych w związku ze zmianą treści art. 140 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.). Przechodząc zatem do jego oceny stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy na dzień wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] października 2002 r., mocą której skierowano skarżącego W. C. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 4. Podstawę zaś skierowania stanowił przepis art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy, zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Dodać ponadto należy, że powyższa decyzja nie została uchylona, co oznacza, że pozostaje ona w obrocie prawnym, wywołując określone przepisami skutki prawne.
Natomiast przepisem art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 216, poz. 1825), dokonano nowelizacji art. 140 ust. 1 i na mocy pkt 4 lit. b) otrzymał on brzmienie: "badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 2 – 5", zaś na podstawie art. 5, ustawa weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, tj. w dniu 17 stycznia 2003 r., bowiem jej promulgacja nastąpiła w dniu 17 grudnia 2002 r.
Oznacza to zatem, że na dzień wydania zaskarżonej do Sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] marca 2008 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] lutego 2008 r., decyzję – i to obligatoryjną – o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5, co w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do niepoddania badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem osoby niepełnosprawnej, posiadającej prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowanej decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności.
Reasumując, wykładnia przepisu art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie jest zatem prawidłowa i zarzut skarżącego kasacyjnie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z konstytucyjną zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej, w myśl której organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa oznacza, że działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Innymi słowy mówiąc, nakłada ona na organy obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa i jego subsumcji ze stanem faktycznym na dzień wydania decyzji.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżony wyrok nie narusza prawa, a w konsekwencji skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, to na mocy art. 184 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło