III SA/Lu 292/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2008 r. przedmiocie cofnięcia W. C. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii [...] (wydanego w dniu [...] grudnia 2000 r.). W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że organowi I instancji przekazane zostało – w trybie art. 6 c ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - zawiadomienie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] października 2002 r., zawierające wykaz osób niepełnosprawnych, posiadających prawo jazdy, które w okresie od 26 czerwca do 30 września 2002 r. uzyskały orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. W. C. figurował w tym wykazie. W tych okolicznościach, na mocy art. 122 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia [...] października 2002 r. organ skierował W. C. na badania lekarskie, wyznaczając termin dokonania badań do dnia [...] listopada 2002 r. Kolegium wskazało, że W. C. nie poddał się tym badaniom i nie przedłożył orzeczenia ilustrującego wyniki tych badań. Wyjaśniło również, iż W. C. przedstawił w lutym 2004 r. kserokopię orzeczenia lekarskiego z nieczytelną pieczęcią lekarza. Pomimo wezwania organu nie dostarczył jednak oryginału tego orzeczenia. Tym samym nie wykonał nałożonego na niego obowiązku poddania się badaniom lekarskim. Wobec tego organ I instancji stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, zasadnie orzekł o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, bowiem zgodnie z tym przepisem, wydaje się decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5 tejże ustawy. Kolegium wyjaśniło również, że decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest decyzją o charakterze związanym. Skoro W. C. został skierowany na badania lekarskie i mimo to nie poddał się tym badaniom, to organ I instancji miał obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Kolegium zaznaczyło, że w obrocie prawnym nadal funkcjonuje decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2002 r. (sprostowana postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r.) w przedmiocie skierowania W. C. na badania lekarskie. Decyzja powyższa stała się ostateczna, gdyż strona nie wniosła od niej odwołania. Argumentowało dalej, że w toku kontroli sądowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. prawomocnym wyrokiem z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 284/05 oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia 21 stycznia 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie skierowania W. C. na badania lekarskie. Kolegium stwierdziło, iż w trakcie kontroli instancyjnej, własną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydent Miasta z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającą uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego - decyzji z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie skierowania strony na badania lekarskie. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, Kolegium wyjaśniło, iż organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, to jest w dniu [...] lutego 2008 r. Za niezasadny uznało natomiast wniosek strony, że organ powinien wziąć pod uwagę stan prawny obowiązujący w dniu [...] października 2002 r. kiedy wydano decyzję kierującą na badania lekarskie, obowiązującą w dalszym ciągu i wywołującą skutki prawne. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Kolegium, działając w trybie art. 111 § 1 k.p.a. odmówiło uzupełnienia omawianej decyzji ( postanowienie to doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 13 czerwca 2008 r.) W skardze sądowej pełnomocnik W. C. zarzucił, że decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem przepisów - art. art. 6, 7, 8, 9 , 11, 12 § 1, 77 k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu tego przepisu z dnia 24 października 2002 r., wyraźnie odwołującego się do treści art. 122 ust. 1 pkt 3 i 4 tejże ustawy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł między innymi, że organ rozstrzygnął sprawę jednostronnie, obciążając stronę konsekwencjami własnych wadliwych rozstrzygnięć, przy braku ustaleń, czy stan niepełnosprawności strony był tożsamy z istnieniem przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Argumentował, iż strony nie można obwiniać, że nie spełniła wymogu poddania się badaniom lekarskim, skoro nie było podstawy prawnej do nałożenia na nią takiego obowiązku. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Z uwagi na charakter prowadzonego przez strony sporu należy przypomnieć, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. ) przewidywał : "Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5". Przepis ten uzyskał takie brzmienie z dniem 17 stycznia 2003 r. na mocy art. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2002 r. Nr 216, poz. 1825). Ustawa nowelizująca ustawę – Prawo o ruchu drogowym nie wprowadzała przepisów przejściowych. W dacie zaś wydania decyzji o skierowaniu strony na badanie lekarskie (w dniu [...] października 2002r.) powołany przepis stanowił: "Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 lub 4" . W myśl art. 122 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega: 1/ osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy; 2/ osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia; 3/ kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli : a) uczestniczył w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na zdrowiu, b) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu, 4/ kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia; 5/ osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności; 6) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Z akt sprawy wynikało, że W. C. nie poddał się badaniom lekarskim wbrew nakazowi określonemu w decyzji organu z dnia [...] października 2002 r. (nakaz ten wydano w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, co wynika z treści tej decyzji w brzmieniu ustalonym po sprostowaniu omyłki pisarskiej w dniu 31 sierpnia 2004 r.), przedstawił natomiast w lutym 2004 r. kserokopię orzeczenia lekarskiego z nieczytelną pieczęcią lekarza i pomimo wezwania organu nie dostarczył oryginału tego orzeczenia. Tym samym nie wykonał nałożonego na niego obowiązku poddania się badaniom lekarskimi i dlatego w dniu [...] maja 2005 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał przedmiotowy nakaz. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 284/05 oddalona została skarga na decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zawierającej ten nakaz. Poza tym w trakcie kontroli instancyjnej, własną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2006 r., odmawiającą uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego - decyzji z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie skierowania strony na badania lekarskie. Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach Kolegium prawidłowo przyjęło, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku poddania się badaniom lekarskim i stosownie do dyspozycji art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy – Prawo o ruchu drogowym, słusznie zaakceptowało rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Nieusprawiedliwione są zarzuty i wnioski skargi zmierzające do wykazania, że podstawę rozstrzygnięcia powinien stanowić art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu 24 października 2002 r., kiedy to skarżącego zobowiązano do poddania się badaniom lekarskim i kiedy – jak wywodzi skarżący – nie można było na podstawie tego przepisu wydać decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Jak wcześniej wykazano ustawa nowelizująca ustawę – Prawo o ruchu drogowym nie wprowadzała przepisów przejściowych. W tym stanie rzeczy brak jest normatywnej podstawy do formułowania wniosku o konieczności zastosowania przepisu w wersji uprzednio obowiązującej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organ administracji publicznej orzeka na podstawie przepisów obowiązujących w dacie podejmowania rozstrzygnięcia. W wyroku z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 1080/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z obowiązującej konstytucyjnej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji, a od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi (publ. LEX Nr 342503). Skład orzekający WSA w L. podziela w całości powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, podobnie zresztą, jak i tezę zamieszczoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2007 r. (sygn. akt IV SA/Wa 843/07), że zasada legalizmu wymaga, aby organ administracyjny orzekający w sprawie generalnie stosował prawo w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania, o ile z przepisów szczególnych nie wynika zasada odwoływania się do regulacji wcześniejszych ((publ. LEX Nr 364657). W ocenie Sądu, nie doszło również do naruszenia przepisów procesowych Kodeksu postępowania administracyjnego (art. art. 6, 7, 8, 9 , 11, 12 § 1, 77 k.p.a.) wymienionych w skardze. Kolegium nie uchybiło zasadzie praworządności, w toku przeprowadzonego postępowania dokładnie wyjaśniło stan faktyczny (stosownie do dyspozycji wynikającej z treści art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.), wskazało wyraźnie jakie motywy legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Poza tym przed wydaniem decyzji pismem z dnia [...] marca 2008 r. Kolegium poinformowało skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie do składania dodatkowych uwag. Z samego zaś faktu, że stronę pozbawiono uprawnień do kierowania pojazdami nie można skutecznie wywodzić, że przeprowadzone postępowanie godziło w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Na marginesie powyższych uwag należy zaznaczyć, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej była decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, a nie decyzja kierująca skarżącego na badania lekarskie. Wobec tego Sąd nie zajmował się kwestią legalności tej ostatniej decyzji. W tych okolicznościach bez znaczenia był generalny zarzut, że brak było podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz formułowane w tym zakresie wnioski i oceny zamieszczone w uzasadnieniu skargi. W świetle wyżej przedstawionych rozważań pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.