II GZ 59/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 263/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi F. M. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji psychologów uprawnionych do wykonywania badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 263/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 661/06, oddalającym skargę F. M. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji psychologów uprawnionych do wykonywania badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw dla przyjęcia, iż skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania, opartej na wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy. Sąd podał, że w niniejszej sprawie skarżący ostatni dokument, na który powołał się w skardze o wznowienie uzyskał w grudniu 2007 r. Z oświadczeń skarżącego złożonych na rozprawie oraz argumentacji podniesionej w piśmie z dnia 17 września 2009 r. wynika bowiem, iż skarżący nie był świadomy, iż rozpoczął się bieg terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Tym samym wywodził, iż termin ten powinien w istocie rozpocząć bieg od momentu, w którym dowiedział się z pisma Sądu o instytucji wznowienia postępowania. Poza tym skarżący nie podał żadnych okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Z argumentacji skarżącego, zdaniem Sądu, wynika iż jedyną okolicznością przemawiającą za brakiem winy w uchybieniu terminu jest nieznajomość przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu nieznajomość prawa procesowego nie możne być uznawana jako usprawiedliwiona przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty jest ona zawiniona przez stronę. Zażalenie na postanowienie WSA w W. z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 263/09, wniósł F. M., żądając zmiany zaskarżonego postanowienia. Strona zarzuciła, iż WSA w swoim uzasadnieniu nie wziął pod uwagę, że oddalając wniosek o przywrócenie terminu jednocześnie akceptuje bezprawną decyzję władz wykonawczych. W uzupełnieniu zażalenia, pismem z dnia 21 stycznia 2010 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazując w uzasadnieniu, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia otrzymania wezwania WSA z dnia 23 stycznia 2009 r., gdyż w tym dniu skarżący zdobył wiedzę o istnieniu w prawie możliwości wznowienia postępowania i że dokumenty uzyskane w 2007 r. są podstawą do wznowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Według art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. LEX nr 45637). W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego podzielić należy ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., że wnioskodawca nie wykazał braku zawinienia po swojej stronie. Okoliczności podane przez skarżącego w piśmie z dnia 15 września 2009 r. nie mogą bowiem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04, LEX nr 302279). Nieznajomość prawa nie może bowiem usprawiedliwiać niedokonania czynności w terminie (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 219). Poza sporem pozostaje okoliczność, że prawo obowiązujące jest ogłaszane w powszechnie dostępnych dziennikach urzędowych. Odnosząc się do argumentacji skarżącego zmierzającej do wykazania, iż termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. należy liczyć od dnia uzyskania wiedzy o istnieniu w prawie możliwości wznowienia postępowania na podstawie posiadanych dokumentów, wyjaśnienia wymaga, że termin do złożenia skargi opartej na wykryciu nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik prawomocnie osądzonej sprawy (por. postanowienie SN z dnia 25 stycznia 1967 r., II CZ 128/66, OSPiKA 1968, nr 9, poz. 198). Zatem świadomość strony o istnieniu podstaw wznowienia i data, kiedy strona dowiedziała się o nich, decyduje o dniu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. Przy czym, świadomość o istnieniu podstaw wznowienia należy rozumieć w ten sposób, że strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, że wykryte przez nią okoliczności faktyczne lub środki dowodowe mogą mieć znaczenie prawne przy ponownym rozpoznaniu sprawy prawomocnie zakończonej. Dla oceny rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest natomiast istotna świadomość prawna strony, to jest wiedza strony o prawnej możliwości wznowienia postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.