II SAB/Łd 75/09

Dnia 18 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2009 roku sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P w przedmiocie wydania decyzji o nakazie rozbiórki umywalki oddala skargę. LS Pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., w związku ze skargą zgłoszoną przez M.K., o nałożenie w trybie art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) na Spółdzielnię Mieszkaniową A w P. obowiązku uzyskania ekspertyzy budowlanej o warunkach technicznych pionu wodno-kanalizacyjnego i powstających zaciekach na ścianach i suficie w mieszkaniu przy ul. A w P.. Pismem z dnia 20 kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. poinformował m.in. M.K. o terminie przeprowadzenia kontroli w lokalu nr 55. Pismem z dnia 30 kwietnia 2009 r. M.K. zwróciła się m.in. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o ustalenie, czy umywalka zamontowana w ubikacji lokalu nr 55, usytuowanego nad jej lokalem nr 52, zamontowana została zgodnie z przepisami. Z uwagi bowiem na jej usytuowanie lokatorzy mieszkania nr 55 mają utrudniony dostęp do pozostałych urządzeń w ubikacji, co utrudnia im korzystanie z nich i spowodowało zalanie jej lokalu. Po przeprowadzeniu kontroli w lokalu nr 55 i zgromadzeniu stosownych opinii i ekspertyz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. poinformował organ inspekcji sanitarnej, kierując również to pismo do M.K., że lokal nr 55 znajduje się w należytym stanie technicznym i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Zalanie lokalu nr 52 nastąpiło zaś z uwagi na jednorazową awarię zaworu przy spłuczce w toalecie lokalu nr 55. Zatem dokonane ustalenia nie dają podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie niewłaściwego stanu technicznego obiektu lub jego części i nałożenia na właściciela (bądź zarządcę) stosownych obowiązków. Pismem z dnia 23 czerwca 2009 r. M.K. złożyła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., w związku z naruszeniem przez niego art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, poprzez zaniechanie wydania decyzji w zakresie naruszenia przez lokatora mieszkania nr 55 przy ul. A w P. § 83 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) oraz § 35 pkt 2 i § 37 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. Nr 74, poz. 836). Wobec powyższego M.K. wniosła o zobowiązanie organu nadzoru budowlanego stopnia podstawowego do wydania decyzji stwierdzającej naruszenie przez zarządcę obiektu art. 61 ust. 1 w związku z art. 5 ustawy – Prawo budowlane. Po uzyskaniu wyjaśnień od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., pismem z dnia 26 sierpnia 2009 r., poinformował M.K., że nie posiada ona przymiotu strony w sprawie dotyczącej stanu technicznego lokalu nr 55. Wyjaśnił przy tym, że po przeprowadzeniu czynności kontrolnych właściwe organy uznały, że lokal nr 55 znajduje się we należytym stanie technicznym (w tym ciągi kanalizacyjne). W międzyczasie, pismem z dnia 21 sierpnia 2009 r., M.K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., który nie wydał decyzji nakazującej rozbiórkę umywalki usytuowanej w toalecie lokalu nr 55. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że przeprowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowanie było błędnie ukierunkowane. Dotyczyło bowiem stanu technicznego całego budynku przy ul. A, a nie znajdującego się w nim lokalu nr 55. Ponownie podniosła, że jej lokal nr 52 został już niejednokrotnie zalany przez mieszkańców lokalu nr 55, więc zdarzenie to nie było jednorazowe. Stwierdziła, że umywalka zainstalowana w ubikacji lokalu nr 55 uniemożliwia prawidłowe korzystanie z urządzeń kanalizacyjnych, co niezgodne jest z przepisami budowlanymi. Dlatego jej montaż uważa za samowolę budowlaną i domaga się rozbiórki umywalki. Kolejny raz stwierdziła, że zarządca obiektu nie wykonuje zadań nałożonych przez art. 61 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził, że przeprowadzone postępowanie kontrolne nie wykazało konieczności wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego lokalu nr 55. Dodał, że montaż umywalki nie wymaga zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zarówno umywalka, jak i pozostałe urządzenia wyposażenia higieniczno-sanitarnego w lokalu nr 55 wykorzystywane były zgodnie z przeznaczeniem, nie budząc zastrzeżeń co do ich sprawności technicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07). Z kolei zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 w związku z ust. 1-4a p.p.s.a.). Przepisy te bowiem określają przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie. W niniejszej sprawie skarżąca domagała się wydania przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego decyzji nakazującej rozbiórkę umywalki zamontowanej w lokalu mieszkalnym usytuowanym bezpośrednio nad lokalem skarżącej, w budynku wielorodzinnym, z uwagi na skutki, jakie instalacja tej umywalki wywołuje w jej mieszkaniu. Z treści skargi, jak również z treści pism skarżącej, kierowanych do Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego, wynika ponadto, że skarżąca domagała się od tego organu wydania decyzji nakazującej usunięcie stanu nieprawidłowego zamontowania umywalki. Podnieść zatem na gruncie niniejszej sprawy należy, że rzeczywiście Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego ma uprawnienia do wydawania, w oparciu o przepisy art. 48 i art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), decyzji o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych lub ich części, ale wyłącznie w przypadku ich zrealizowania bez prawem przewidzianej formy – czyli bez pozwolenia na budowę bądź bez zgłoszenia. W niniejszej sprawie zaś skarżąca domaga się wydania decyzji o nakazie rozbiórki umywalki, której instalacja nie wymaga, zgodnie z przepisami art. 30 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane, żadnych władczych działań organów administracji architektoniczno-budowlanej. By zamontować umywalkę nie trzeba bowiem dokonać zgłoszenia, ani tym bardziej uzyskać pozwolenia na budowę. Tym samym nie ma żadnych podstaw prawnych do wydania decyzji nakazie rozbiórki umywalki. Ponadto Sąd, nie będąc, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., związany granicami skargi, oraz kierując się treścią znajdujących się w aktach administracyjnych pism skarżącej, skontrolował także działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w kontekście wykonania obowiązków wynikających z przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane – Utrzymanie obiektów budowlanych. Władcze uprawnienia organów nadzoru budowlanego określone zostały w tym rozdziale w art. 66. Stosownie do jego treści w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (ust. 1). W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie (ust. 2). Cytowany przepis art. 66 ma zastosowanie również do obiektów, na realizację których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, bowiem jego celem jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego. Jednakże przepis ten odnosi się obiektów budowlanych, a nie do lokali znajdujących się w tych obiektach, chyba że potrzeba wykonania określonych robót budowlanych ma na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1998 r., IV SA 757/96). Nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego nie może wkraczać zatem w to, co mieści się wewnątrz lokalu i jest regulowane przepisami prawa cywilnego, spółdzielczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r., IV SA 908/00). Nie było zatem podstaw do uznania, by w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego miały obowiązek wydać jakąkolwiek decyzję na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane. Stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego, o jakim mowa w tym przepisie, powinno zostać udokumentowane wynikami przeprowadzonej kontroli. Kontrola taka została dokonana, a jej wynik świadczył o tym, że obiekt budowlany (budynek wielorodzinny, w którym znajduje się lokal skarżącej, jak i lokal, w którym zamontowana jest sporna umywalka) znajdował się w należytym stanie technicznym. Bezczynność organu musi być powiązana z jego kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia - zaskarżalnego do sądu administracyjnego, interpretacji, czy innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zatem przepis art. 149 p.p.s.a. nie może stanowić wyłącznej podstawy do zobowiązania organu do podjęcia jakiejś czynności lub aktu, lecz musi być powiązany z przepisem prawa przewidującym taką możliwość (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2009 r., II OSK 931/08). Skarga M.K. zatem, z uwagi na brak podstaw prawnych do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o żądanej przez skarżącą treści, nie jest zasadna. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. LF