I OSK 399/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska Sędziowie: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Go 821/09 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 821/09 oddalił skargę M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 17 sierpnia 2009 r., nr SKO/744/PS/09 w przedmiocie zasiłku stałego. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną: Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G., uchylając wcześniejsze orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] kwietnia 2008 r. o zaliczeniu strony do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności, zaliczył M.S. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w myśl przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92). Niepełnosprawność ta ma charakter okresowy do dnia 31 lipca 2011 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 7 lutego 2008 r. Wnioskiem z dnia 22 lipca 2008 r. M.S. zwróciła się do G. Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej o przyznanie zasiłku stałego. Decyzją z dnia 31 lipca 2008 r. nr 8122/1373/08 Dyrektor G. Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej przyznał stronie zasiłek stały w miesiącu kwietniu 2008 r. w wysokości 14,80 zł oraz od maja do lipca 2008 r. w wysokości 238,50 zł. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G.decyzją z dnia[...] października 2008 r. nr [...] uchyliło w całości wymienioną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Dyrektor G. Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej przyznał M.S. prawo do zasiłku stałego w miesiącu lipcu 2008 r. w wysokości 238,50 zł oraz odstąpił w całości od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie w formie zasiłku stałego wypłaconego w miesiącu kwietniu 2008 r. w wysokości 14,80 zł oraz od maja do czerwca 2008 r. w wysokości po 238,50 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolejną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]Zastępca Dyrektora G. Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta G., przyznał M.S. świadczenie w formie zasiłku stałego w miesiącu lipcu 2008 r. w wysokości 238,50 zł oraz odstąpił w całości od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie w łącznej wysokości 491,80 zł w formie zasiłku stałego wypłaconego w miesiącu kwietniu 2008 r. w wysokości 14,80 zł oraz od miesiąca maja do czerwca 2008 r. w wysokości 238,50 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, wskazując że obowiązek wypłaty świadczenia pieniężnego ciąży na organie począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, należy przez to rozumieć dzień, w którym złożono prawidłowe i kompletne dokumenty lub dzień, w którym usunięto błędy wniosku. Reguła ta znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy wniosek o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie. Nie ma ona natomiast zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek; w szczególności gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do świadczenia, a potrzeba kolejnego wniosku powstała w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Kolegium podniosło, że M.S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją w dniu 22 lipca 2008 r. i był to jej pierwszy wniosek w tym zakresie, zauważyło przy tym, że ze względu na punkt 2 decyzji organu pierwszej instancji faktycznie M.S. otrzymała, wbrew treści art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały już od miesiąca kwietnia 2008 r. Na powyższą decyzję M.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc o wypłacenie wyrównania od dnia 7 lutego 2008 r. wraz z odsetkami ustawowymi, tj. od daty wydania wobec niej orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, oddalając skargę M.S. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) o pomocy społecznej – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, bądź pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Sąd podał, że z art. 6 pkt 1 ww. ustawy wynika, iż przez całkowitą niezdolność do pracy należy rozumieć całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zaś przez niezdolność do pracy z tytułu wieku – ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (art. 6 pkt 7 ustawy). W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 37 ust. 2 pkt 1). Kryterium to wynosi obecnie 477 zł. Sąd wskazał, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1). Świadczenia te przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem (art. 106 ust. 3). Z przepisu tego wynika, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku. Organy administracyjne orzekające w sprawie miały możliwość przyznania skarżącej zasiłku celowego, począwszy od miesiąca lipca 2008 r., w tym bowiem miesiącu skarżąca złożyła kompletny wniosek o zasiłek stały. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że reguła zawarta w art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy wniosek strony o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie, nie ma natomiast zastosowania w przypadku wniosku o kontynuację świadczenia. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że ze świadczeń z pomocy społecznej korzystała już wcześniej, w związku z czym jej wniosek z dnia 22 lipca 2008 r. należałoby zakwalifikować jako wniosek o kontynuację świadczenia (a w konsekwencji odstąpić od zastosowania reguły wyrażonej w art. 106 ust. 3 ustawy i przyznać wyrównanie zasiłku stałego za okres od lutego 2008 r.) Sąd zwrócił uwagę, iż wcześniejsze świadczenia, z których skarżąca korzystała, nie miały związku z orzeczonym wobec niej stopniem niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca korzystała z zasiłku okresowego oraz zasiłków celowych, które to świadczenia nie mają bezpośredniego związku z orzeczonym wobec skarżącej stopniem niepełnosprawności. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności oraz postępowanie w przedmiocie udzielenia świadczenia z pomocy społecznej są odrębnymi procedurami, prowadzą je inne organy i nie należy ich ze sobą utożsamiać. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła M.S., zaskarżając go w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 106 ust. 3 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362) i uznanie, że prawo do zasiłku stałego, o którym mowa w art. 37 tej ustawy przysługuje od miesiąca, w którym złożony został wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, tj. orzeczeniem ustalającym całkowitą niezdolność do pracy osoby ubiegającej się o to świadczenie, a nie od daty ustalenia niepełnosprawności, oraz na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, przez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c./ cytowanej ustawy w wyniku błędnej kontroli Sądu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. jako wydanej z naruszeniem art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca zakwestionowała stanowisko Sądu w zakresie zastosowania art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Podniosła, że wykładnia cytowanego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym również Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r. w sprawie I OSK 1933/06) jest zgodna i wyklucza przyznanie zasiłku stałego osobie ubiegającej się o to świadczenie od daty ustalenia trwania niepełnosprawności, uznając że wypłatę determinuje data złożenia samego wniosku. Jednakże ten sam przepis prawny jest odmiennie interpretowany, jeżeli strona pobierała zasiłek stały, następnie doszło do utraty tego uprawnienia wobec upływu terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności i złożony został nowy wniosek wraz z kolejnym orzeczeniem. Taką sytuację ocenia się jako kontynuację świadczenia. Jako uzasadnienie takiej wykładni wskazuje się aktualność orzecznictwa sądowego dotyczącego art. 43 ust. 6 poprzedniej ustawy o pomocy społecznej na tle obecnej ustawy. Wskazuje się, że za taką wykładnią przemawia art. 69 Konstytucji RP, który stanowi, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Zdaniem skarżącej również w jej przypadku należało odstąpić od literalnej wykładni art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 dotyczącego regulacji zawartej w ustawie z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), co zapewniłoby skarżącej ochronę gwarantowaną jej prawem. Podnosząc zarzut niezastosowania przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit c./ p.p.s.a. i w konsekwencji oddalenia skargi, skarżąca wskazała, że zarówno w decyzji organu I instancji jak i organu odwoławczego, a także w uzasadnieniu Sądu podaje się, że skarżąca otrzymywała zasiłek okresowy i zasiłki celowe w 2008 r. Jednakże w aktach sprawy brak jest dowodów na okoliczność złożenia wniosków przez skarżącą w celu uzyskania tego rodzaju świadczeń pieniężnych. Ich brak oznacza, że twierdzenie, iż wniosek strony z dnia 22 lipca 2008 r. jest pierwszym wnioskiem w sprawie nie jest poparty dowodami. Bez odpowiedzi pozostaje pytanie czy strona składała wcześniej wnioski o przyznanie konkretnego świadczenia czy też o przyznanie świadczenia pieniężnego bez jego konkretyzacji, co przy tym założeniu właściwy organ mógł uznać za wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Tym samym naruszony został art. 7 k.p.a. w zakresie dochodzenia prawdy obiektywnej i art. 77 k.p.a. nakazujący organom administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie występowały przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z § 1 powołanego artykułu Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., dlatego w pierwszej kolejności należało rozważyć zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Ocena prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego możliwa jest bowiem dopiero po przesądzeniu, czy postępowanie sądu było obarczone wadami proceduralnymi mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. nie mógł być uwzględniony. Przede wszystkim należy zauważyć, że sformułowanie tego zarzutu nie jest w pełni prawidłowe. Zgodnie z art. 176 skarga powinna czynić zadość wymaganiom procesowym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych obejmuje m.in. powinność dokładnego określenia przepisu, który został naruszony orzeczeniem Sądu I instancji. Dlatego też wskazanie, że został naruszony art. 77 k.p.a. jest niewystarczające, skoro artykuł składa się z czterech paragrafów. Ponadto art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. reguluje jedynie jeden ze sposobów rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji. Jego naruszenie można by zarzucać wówczas, gdyby Sąd ten, choć stwierdził, że doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie uchylił zaskarżonej decyzji. Sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie występowała. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej skarżąca zarzuca, że Sąd nie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., mimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zakresie dochodzenia prawdy i art. 77 k.p.a. nakazującego organom administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, co odpowiada treści art. 77 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nie dopatrując się naruszenia przepisów postępowania, nie uchybił powyższym przepisom. Kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dotyczyła postępowania prowadzonego na skutek wniosku M.S. z dnia 22 lipca 2008 r. o przyznanie zasiłku stałego, niezrozumiałe jest więc oczekiwanie, by w sprawie tej organy, a następnie Sąd poddawały kontroli inne, wcześniejsze postępowania administracyjne, zakończone ostatecznymi decyzjami o udzieleniu skarżącej dochodzonych przez nią świadczeń z pomocy społecznej, a które to decyzje nie były przez zainteresowaną zaskarżone. Zarzut, że "w aktach sprawy brak jest dowodów na okoliczność złożenia wniosków przez skarżącą w celu uzyskania tego rodzaju świadczeń pieniężnych" (zasiłek okresowy, zasiłki celowe) jest całkowicie chybiony. W świetle materiału dokumentacyjnego sprawy nie budzi żadnych wątpliwości, że prawidłowo przyjęto, że wniosek z dnia 22 lipca 2008 r. jest pierwszym wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego, jaki złożyła M.S. W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną oparła ją także na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362) polegającą na przyjęciu, że prawo do zasiłku stałego, o którym mowa w art. 37 ustawy o pomocy społecznej przysługuje od miesiąca, w którym złożony został wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, tj. orzeczeniem ustalającym całkowitą niezdolność do pracy osoby ubiegającej się o to świadczenie, nie zaś od daty ustalenia niepełnosprawności. Uzasadniając powyższą podstawę skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że Sąd dokonał literalnej wykładni art. 106 § 3 powołanej ustawy, podczas gdy możliwe było, tak jak w innych przypadkach, w szczególności gdy w grę wchodzi kontynuacja świadczenia, dokonanie szerokiej wykładni tego przepisu pozwalającej na przyznanie skarżącej zasiłku stałego już od początkowej daty ustalonej niepełnosprawności. Jak już wcześniej podniesiono w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. właściwie wskazał, że uzyskiwane uprzednio przez M. S. świadczenia – zasiłki okresowe i zasiłki celowe – nie miały związku z orzeczonym wobec niej w dniu 10 lipca 2008 r. stopniem niepełnosprawności. Otrzymywane uprzednio przez skarżącą zasiłki, m.in. z tytułu długotrwałej choroby oraz w ramach programu "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania", nie są związane w żaden sposób z zasiłkiem stałym przyznawanym na wniosek osoby zainteresowanej, na podstawie stosownego orzeczenia. Skoro więc uznano, że dokonane w sprawie ustalenia faktyczne są prawidłowe, to przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja nawiązująca do możliwości przyjęcia, że wniosek skarżącej z dnia 22 lipca 2008 r. wszczynający postępowanie w sprawie był w istocie kolejnym wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego i w konsekwencji odwołanie się do wykładni art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej dokonywanej w takich przypadkach jest całkowicie bezskuteczne. Stosownie do art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełną kwotę przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem (art. 106 ust. 3). Zarówno wykładnię, jak i zastosowanie tego przepisu przez Sąd I instancji należało uznać za właściwe. Pierwszy wniosek, wraz z wymaganą dokumentacją został w sprawie złożony w dniu 22 lipca 2008 r. i od tej daty przyznane zostało świadczenie. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw, by – jak proponowano w skardze kasacyjnej – posiłkując się argumentacją zawartą w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 (OTK-A 2007, nr 9, poz. 106) dotyczącym art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), odnoszącym się do daty przyznania zasiłku pielęgnacyjnego uznać, że również w sprawie niniejszej należało przyjąć, że zasiłek stały winien być przyznany od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku wraz z wymaganą dokumentacją. Niezależnie od powyższego przypomnieć trzeba, na co zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku, że choć formalnie dochodzone świadczenie zostało M.S. przyznane od lipca 2008 r., to jednocześnie odstąpiono od żądania zwrotu wydatków na to świadczenie wypłaconych skarżącej we wcześniejszym okresie, począwszy od kwoty 14,80 zł za miesiąc kwiecień 2008 r. Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozpozna Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po złożeniu przez reprezentującego skarżącą radcę prawnego stosownego oświadczenia.