II GSK 428/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-06

Skład orzekający: Urszula Raczkiewicz, Joanna Kabat-Rembelska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej w trybie kontynuacji jest zasadna, jeśli poprzedni posiadacz gruntów nie był ich faktycznym posiadaczem w momencie rozpoczęcia przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że skarżąca nie mogła skutecznie kontynuować przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego. Podstawą odmowy było to, że osoba, która rzekomo rozpoczęła przedsięwzięcie (Z. K.), nie była faktycznym posiadaczem gruntów w momencie zgłoszenia ich do płatności, co uniemożliwiło skuteczne przeniesienie posiadania i zobowiązań w trybie kontynuacji.
Stan faktyczny
I. C. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2008 rok w trybie kontynuacji przedsięwzięcia rozpoczętego przez Z. K. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, uznając, że Z. K. nie był posiadaczem działek w momencie zgłoszenia ich do płatności, a tym samym nie mógł rozpocząć realizacji przedsięwzięcia. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na przepisy rozporządzenia dotyczące przeniesienia posiadania gospodarstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę I. C., podzielając stanowisko organów. I. C. zaskarżyła wyrok WSA skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od I. C. na rzecz Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 625/09 w sprawie ze skargi I. C. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. C. na rzecz Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę I. C. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym: W dniu 27 marca 2008 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w C. wpłynął wniosek I. C. o przyznanie na 2008 rok płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Wnioskodawczyni do przyznania płatności z tytułu realizacji pakietu K01c - ochrona gleb i wód dla wariantu międzyplon ozimy zgłosiła powierzchnię 45,35 ha, na działkach ewidencyjnych [...]. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w C., decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], odmówił przyznania I. C. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wnioskodawczyni po raz pierwszy wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w dniu 8 maja 2007 r. w ramach kontynuacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego rozpoczętego przez producenta Z. K., który zgłosił sporne działki do płatności w dniu 29 grudnia 2005 r. Zgodnie ze złożonym przez Z. K. wnioskiem, przeniósł on z dniem 1 marca 2006 r. prawo do realizacji programu rolnośrodowiskowego na rzecz I. C. W dniu 18 czerwca 2007 r. I. C. złożyła korektę wniosku z 8 maja 2007 r., w której określiła datę przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na jej rzecz na dzień 15 października 2004 r. Do korekty wniosku dołączyła umowy dzierżawy z dnia 14 października 2004 r. oraz umowę z dnia 15 października 2004 r. o wykonanie usługi zlecenia. Powołując się na postanowienia umowy z 15 października 2004 r. zawartej pomiędzy I. C. a Z. K. organ przyjął, że nie można mówić o kontynuacji przez I. C. realizacji działalności rolnośrodowiskowej na działkach ewidencyjnych [...], rozpoczętej przez Z. K., gdyż wymieniony nie był posiadaczem działek i w związku z tym nie przysługiwała mu z tego tytułu płatność. Z umowy zawartej w dniu 15 października 2004 r. wynika, że w tej dacie Z. K. nie był ani posiadaczem samoistnym, ani zależnym działek, gdyż z dniem jej podpisania utraciła moc zawarta dzień wcześniej umowa dzierżawy (§ 9). Nie można było zatem uznać za skuteczne przeniesienia posiadania działek na rzecz Z. K. Zdaniem organu, posiadanie działek upoważniało I. C. do rozpoczęcia własnego uczestnictwa i podjęcia zobowiązania z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, natomiast kontynuacja przedsięwzięcia nie była możliwa, gdyż Z. K. nie będąc posiadaczem działek ewidencyjnych [...], nie mógł rozpocząć na tych działkach realizacji przedsięwzięcia. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., decyzją z dnia [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż sprawę przeniesienia posiadania gospodarstwa reguluje § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Do wniosku dołącza się kopię umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych. W ocenie organu zgromadzone w sprawie dokumenty w postaci umowy dzierżawy zawartej w dniu 14 października 2004 r. oraz umowy o wykonanie usługi zawartej z dniu 15 października 2004 r. pomiędzy I. C. a Z. K. wskazują, że faktycznym posiadaczem gospodarstwa od 15 października 2004 r. była I. C., a Z. K. wykonywał w gospodarstwie prace na jej zlecenie i nie był posiadaczem działek [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że na dzień złożenia wniosku, wnioskodawca powinien być posiadaczem samoistnym lub zależnym gruntów w odniesieniu do których wnioskuje o przyznanie płatności i pozostać posiadaczem do dnia wydania decyzji o przyznaniu płatności. Wskazanie we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych innego podmiotu, jako osoby realizującej program, nie jest przeniesieniem posiadania gospodarstwa w rozumieniu przepisów § 14 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. i nie można go uznać za skuteczne przekazanie zobowiązań. W związku z powyższym I. C. nie może realizować programu rolnośrodowiskowego, jako kontynuacji zadań w pakiecie K01 - Ochrona gleb i wód. Oddalając skargę I. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wskazał, że skarżąca wystąpiła po raz pierwszy z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w dniu 8 maja 2007 r., z zamiarem kontynuacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego rozpoczętego przez producenta Z. K. w dniu 1 marca 2006 r. Skarżąca zgłosiła działki rolne położone na działkach ewidencyjnych [...]. W wyniku postępowania prowadzonego przez organ administracyjny ustalono jednak, że faktycznym posiadaczem gospodarstwa od 15 października 2004 r. była I. C., a Z. K. wykonywał w jej gospodarstwie prace na zlecenie, a zatem nie był posiadaczem działek [...] oraz [...], składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Konkludując Sąd I instancji uznał, iż jako trafne należy ocenić stanowisko organu odwoławczego, że brak było podstawy prawnej do złożenia przez I. C. wniosku kontynuacyjnego za 2008 rok z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego na spornych gruntach. Powyższe wynika z faktu, iż skoro Z. K. nie był posiadaczem działek [...] w roku 2006, to tym samym nie mógł rozpocząć prowadzenia na tych działkach działalności rolnośrodowiskowej. Skoro działalność nie została rozpoczęta (odmowna decyzja w przedmiocie wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej), tym samym nie mogła być kontynuowana zgodnie z deklaracjami zawartymi we wniosku kontynuacyjnym I. C. złożonym w roku 2008. Powyższy wyrok I. C. zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz dokonanie błędnej kontroli sądowej - wykładni prawa, poprzez rażące naruszenie: -§ 2 ust. 1 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r., w sytuacji kiedy stanowią one podstawę przyznania wnioskowanych płatności, -§ 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r., w sytuacji kiedy w rozważanym przypadku wniosek skarżącej został założony po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej, -§ 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r., albowiem nie było tak, że w okresie za jaki odmówiono skarżącej płatności przejęła ona posiadanie gospodarstwa rolnego, w 2008 roku skarżąca prowadziła gospodarstwo rolne przez cały rok, co organ administracji publicznej — I instancji potwierdził w swoich decyzjach dotyczących przyznania płatności za 2006 i 2007 rok, w decyzjach w których uznał skarżącą za osobę uprawnioną do płatności, a decyzje te (zgodnie z oświadczeniem skarżącej) są ostateczne i funkcjonują w obrocie prawnym. -art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008, poprzez bezpodstawne uznanie, że przywołane akty prawa uzasadniały decyzję odmawiającą skarżącej prawa do wnioskowanych płatności za 2008 rok, -art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 roku, nr 10, poz. 76, z późniejszym zmianami), poprzez bezpodstawne uznanie, że w rozważanym stanie faktycznym i prawnym, w zakresie realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych skarżąca jako posiadacz działek gruntu nr 115/1 i 113/4, nie może korzystać z wnioskowanych przez nią płatności, -art. 336 Kodeksu cywilnego, poprzez bezpodstawne oparcie orzeczenia jedynie na podstawie umowy z dnia 15 października 2004 roku o wykonanie usługi, w sytuacji kiedy w dniu 14 października 2004 toku skarżąca zawarła z Z. K. umowę dzierżawy, a także umowę użyczenia na podstawie, której Z. K. stał się posiadaczem zależnym gruntów należących do skarżącej, ale jedynie w zakresie posiadania związanego z władztwem nad rzeczą, w celu realizacji przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt, bez uwzględnienia co było przyczyną zawarcia w dniu 14 października 2004 roku umowy dzierżawy a następnie w dniu 15 października 2004 roku umowy o wykonanie usługi, jaka była wola stron w powyższym zakresie oraz czy strony tych czynności prawnych miały (i jaką) świadomość co do prawa posiadania spornych gruntów i jakie te czynności rodzą konsekwencje prawne, w sytuacji kiedy posiadanie to władztwo nad rzeczą, obejmujące element fizyczny (corpus) i psychiczny (animus), -art. 296 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: p.p.s.a. albowiem - w ocenie skarżącej, w rozważanym stanie faktycznym - sąd był zobowiązany do dopuszczenia dowodu z przesłuchania skarżącej i Z. K. w celu ustalenia znaczenia dokonanych przez nich wyżej wymienionych czynności prawnych, w świetle wniosku skarżącej dotyczącego kontynuacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, przy uwzględnieniu całego materiału dowodowego, w tym wniosku Z. K. dotyczącego przeniesienia z dniem 1 marca 2006 roku prawa do realizacji programu rolnośrodowiskowego na rzecz I. C., -art. 133 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (całości akt sprawy), tymczasem zaskarżone orzeczenie zostało wydane jedynie na podstawie części akt sprawy, tj. w oparciu o m.in. umowę z dnia 15 października 2004 roku bez jej konfrontacji z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji świadczącym o tym, że skarżącej przysługiwało prawo do płatności za 2008 rok, -art. 151 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że skarga podlegała oddaleniu w sytuacji kiedy w postępowaniu przed organami administracji publicznej doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. -art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. albowiem decyzja organu I z dnia [...] marca 2009 roku oraz organu II instancji z dnia [...] maja 2009 roku zostały wydane w sprawie, w której prawo skarżącej do przyznania płatności w związku z kontynuacją przedsięwzięcia zostało przesądzone w decyzji przyznającej skarżącej płatność za 2006 rok i 2007 rok. -oba organy administracji publicznej naruszyły postanowienia art. 7 K.p.a., albowiem z analizy akt postępowania wynika, że zarówno organ I instancji jaki i organ II instancji nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym przypadku skarżącej, co miało miejsce w zakresie ustalania znaczenia czynności prawnych dokonanych przez skarżącą i Z. K. w zakresie mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, -oba organy naruszyły postanowienia art. 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., albowiem uzasadnienia decyzji nie zawierają dlaczego i na podstawie jakich okoliczności organy uznały, że czynności prawne dokonane przez skarżącą i Z. K. były podstawą do przyznania skarżącej płatności za 2006 i 2007 rok, w związku z kontynuacją przedsięwzięcia zapoczątkowanego przez Z. K., a te same czynności stanowiły podstawę odmowy przyznania płatności za 2008 rok, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia albowiem skarżąca przystąpiła do realizacji przedsięwzięcia w 2006 roku, a w okresie 2008 roku przedsięwzięcie to jedynie kontynuowała, w spornym okresie nie miało miejsca przejęcie posiadania - okoliczność stanowiąca podstawę odmowy przyznania płatności, tym samym organy administracji publicznej nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i należycie go oceniły, a okoliczności te miały wpływ na rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, uzasadnienia naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania uprawdopodobnienia, że wytknięte naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Przypomnienie podstawowych zasad dotyczących zakresu badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny i wymogów stawianych zarzutom składającym się na podstawy kasacyjne jest w niniejszej sprawie konieczne, bowiem podstawy kasacyjne nie zostały określone w sposób w pełni zgodny z treścią art. 174 i 176 p.p.s.a. Niektóre zarzuty nie są należycie uzasadnione a w przypadku zarzutów procesowych niedostatki uzasadnienia pogłębia fakt, że w odniesieniu do żadnego z zarzutów kasator nie próbował nawet odnieść się do tego, czy zarzucane naruszenie mogło mieć hipotetycznie istotny wpływ na wynik sprawy, jak wymaga tego art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. Uchybienia te stanowią wady skargi kasacyjnej, chociaż nie prowadzą do całkowitej dyskwalifikacji zarzutów. Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Nakazuje to zbadanie w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony w toku postępowania przed organami i przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego do zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Przystępując do oceny zasadności naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, za całkowicie chybiony i niezrozumiały uznać należy zarzut naruszenia art. 296 § 1 p.p.s.a., co miało nastąpić na skutek niedopuszczenia przez Sąd I instancji dowodów z przesłuchania skarżącej i Z. K. Wymieniony przepis nie mógł znaleźć w sprawie zastosowania, gdyż reguluje specyficzny tryb postępowania w razie zaginięcia lub zniszczenia akt a takie postępowanie nie było prowadzone (akta nie zaginęły). Przy tej okazji ubocznie należy zauważyć, że poza wyjątkiem określonym w art. 106 § 3 p.p.s.a., który zresztą nie dotyczy dowodów ze źródeł osobowych, sądy administracyjne w ogóle nie prowadzą postępowania dowodowego i nie dokonują ustaleń. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, rozpoznając skargi na akty i czynności z zakresu administracji publicznej i w ramach sprawowanej kontroli badają i oceniają także prawidłowość prowadzenia przez organy wszelkich czynności procesowych. Taki model funkcjonowania sądownictwa administracyjnego wyłącza gromadzenie i ocenę dowodów we własnym zakresie przez sądy administracyjne. Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie wyroku na podstawie części akt sprawy, tj. na podstawie "umowy z dnia 15 października 2004 r. bez jej konfrontacji z (....) materiałem dowodowym (...) świadczącym o tym, że skarżącej przysługiwało prawo do płatności za 2008 r." , gdyż przepis ten formułuje zakaz wykraczania przez sąd administracyjny poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym. Inaczej mówiąc, zabrania dokonywania kontroli legalności decyzji na podstawie dowodów, które znajdują się poza aktami sprawy. Naruszenie tego przepisu nie może natomiast polegać na oparciu wyroku na części akt sprawy (por. wyrok NSA II OSK 916/09). Notabene kasator nie wskazał nawet tego materiału dowodowego, który miał zostać pominięty. Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Zarzut ten oznacza, że zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd I instancji naruszył przepisy ustawy procesowej oddalając skargę mimo uchybienia przez organy orzekające wymogom określonym w wymienionych przepisach k.p.a. Przepis art. 7 k.p.a. normujący tzw. zasadę prawdy materialnej nakazuje podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu słusznego interesu obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. rozwija tę zasadę stanowiąc, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy Ocena dowodów następuje w granicach swobodnej oceny, o jakiej mowa w art. 80 k.p.a. Natomiast art. 107 § 3 k.p.a. określa wymagania jakim powinna odpowiadać uzasadnienia decyzji administracyjnej. Zarzut braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, który kasator wiąże z naruszeniem art. 7 k.p.a. uzasadniony został tym, iż nie zostało ustalone znaczenie czynności prawnych dokonanych przez skarżąca i Z. K. w zakresie mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzut ten sformułowany został w sposób ogólnikowy i w takiej postaci uchyla się spod kontroli kasacyjnej. Zarzut akceptacji przez Sąd naruszenia pozostałych wymienionych wyżej przepisów k.p.a. wiąże się z tezą, iż skoro skarżąca otrzymała dopłaty za rok 2006 i 2007 w ramach kontynuacji przedsięwzięcia rozpoczętego przez Z. K., to odmowa przyznania takiej płatności za 2008 r. świadczy o tym, że organy nienależycie zebrały i oceniły materiał dowodowy a brak wyjaśnienia w motywach decyzji organu dlaczego za lata poprzednie dopłatę przyznano a za rok 2008 nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Przytoczona argumentacja kasatora nie uzasadnia naruszenia omawianych przepisów k.p.a. zarówno z racji jej ogólnikowości a także dlatego, że sprawa przyznania płatności za lata poprzednie nie była przedmiotem postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie a w konsekwencji nie jest przedmiotem postępowania sądowego i wobec tego domaganie się analizy porównawczej tych spraw w ramach obowiązku organu spełnienia wymagań z art. 107 § 3 k.p.a. nie jest uprawnione. To, że skarżąca na podstawie odrębnych decyzji uzyskała prawo do płatności za 2006 i 2007 rok nie stanowi prejudykatu w sprawie rozpoznawanej. Każda z omawianych spraw jest indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej a kwestia zgodności z prawem decyzji dotyczących lat poprzednich uchyla się spod kontroli kasacyjnej w sprawie rozpoznawanej. Nie jest zatem także uprawniony zarzut naruszenia przez Sąd art. 151 p.p.s.a. przez niedostrzeżenie naruszenia przez organy art. 156 pkt. 3 k.p.a., bowiem fakt , iż skarżąca otrzymała w latach poprzednich dopłaty nie stanowi o naruszeniu zasady res iudicata, gdyż jak wskazano wyżej każda ze spraw przyznania (odmowy przyznania ) dopłaty za poszczególne lata jest sprawa odrębną. W tym miejscu należy podkreślić, że skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a., okazały się bezzasadne, to tym samym nie doszło do skutecznego podważenia ustaleń stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania przez Sąd I instancji. Zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego podlegają rozpatrzeniu przy uwzględnieniu przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego. Przechodząc do oceny tych zarzutów stwierdzić należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 roku, nr 10, poz. 76, ze zm.) przez, jak podnosi skarżąca bezpodstawne uznanie, że w rozważanym stanie faktycznym i prawnym, w zakresie realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jako posiadaczka działek gruntu nr [...], nie może korzystać z wnioskowanych przez nią płatności. Powołany przepis określa kto może być uznany za producenta rolnego i nie normuje wymagań jakie powinny zostać spełnione dla uzyskania płatności w ramach kontynuacji. Nie mógł być zatem naruszony w sposób przedstawiony w skardze kasacyjnej. Nieuprawniony jest także zarzut naruszenia art. 336 Kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu tego zarzutu kasator twierdzi, że mimo zawarcia umowy z dnia 15 października 2004 r. posiadaczem zależnym spornych działek był do końca 2005 r. Z. K. Zauważyć należy, że zarzut ten, mimo iż dotyczy naruszenia prawa materialnego, to w istocie opiera się na odmiennej ocenie dowodów przeprowadzonych w sprawie i wyprowadzeniu z nich własnych wniosków, co do stanu faktycznego sprawy. W tym zakresie podnieść należy, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie może skutecznie zgłaszać zarzutu naruszenia prawa materialnego w oparciu o odmienną ocenę dowodów, a tym samym odmienne ustalenia stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, iż zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniany próbą zwalczania ustaleń faktycznych, gdyż taka próba mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy skargi kasacyjnej (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt I CKN 256/01, niepublikowane). Nie stanowią usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.), bowiem autor skargi kasacyjnej nie wykazał by skarżąca ubiegała się o realizację programu rolnośrodowiskowego w trybie tych przepisów oraz by spełniła przewidziane w §2 ust. 1 wymagania. Jak wynika z niepodważonych ustaleń stanu faktycznego, skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w trybie kontynuacji realizacji programu rozpoczętej przez Z. K., przewidzianym w § 14 rozporządzenia. Brak możliwości przejęcia w drodze kontynuacji realizacji przedsięwzięcia wynikał z faktu, że wprawdzie sporne działki zgłoszone zostały przez Z. K. do realizacji przedsięwzięcia w 2006 r., ale jak wynika z niepodważonych ustaleń stanu faktycznego wymieniony nie był wówczas posiadaczem tych działek więc działalności rolnośrodowiskowej nie mógł na nich rozpocząć, co miało ten skutek, że wobec braku rozpoczęcia działalności nie mogło być mowy o jej kontynuacji w trybie § 14 rozporządzenia. W ramach zarzutu "dokonania błędnej kontroli sądowej – wykładni prawa" skarżąca zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE L 04. 141. 18), przez uznanie, że przywołane akty prawa uzasadniały decyzję odmawiającą (...) płatności za rok 2008. Zarzut ten nie jest uprawniony, gdyż Sąd I instancji nie czynił żadnych rozważań dotyczących tego przepisu a nawet go nie powoływał. Wobec tego, że skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach należało na mocy art. 184 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowanie orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło