II SA/Sz 1126/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-11-18

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, przysługuje powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2 na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeśli orzeczenie o niepełnosprawności stwierdza wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie niepełnosprawnej, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, przysługuje powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2, jeśli orzeczenie o niepełnosprawności stwierdza wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Obecne brzmienie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera ograniczeń co do liczby osób prowadzących gospodarstwo domowe, a przepis ten należy interpretować wprost, przyznając taki przywilej osobom niepełnosprawnym.
Stan faktyczny
Skarżący Z. D., prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe, ubiegał się o dodatek mieszkaniowy. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na przekroczenie normatywnej powierzchni lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, interpretując art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sposób ograniczający powiększenie normatywnej powierzchni o 15 m2 dla osób mieszkających samotnie, nawet jeśli posiadają orzeczenie o niepełnosprawności wymagające zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, wskazując na brak takich ograniczeń w przepisie i fakt otrzymywania dodatku na tej samej podstawie wcześniej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2009r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 7 ust. 1 i 1a w związku z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) – odmówił Z. D. przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W rozpoznawanej sprawie powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż 30 % i dlatego odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego. Z. D. w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł o "[...] r.". Wskazał, że dodatek mieszkaniowy otrzymywał od [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...]r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 z późn. zm.) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, jak wynika to z uzasadnienia decyzji – podzielił ustalenia i stanowisko organu I instancji i podniósł, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na 1 osobę wynosi 35,00 m2. Z dowodów zebranych w sprawie wynika że powierzchnia pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 % powierzchni pokoi i kuchni, wynosi bowiem [...] m2, zaś cała powierzchnia lokalu wynosi [...]-m2. Skoro zatem powierzchnia lokalu strony wynosi [...] m2, to więcej niż dopuszczalna granica powierzchni wynosząca [...] m2. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że Z. D. nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. Odnosząc się do kwestii dodatkowej powierzchni, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwana w oddzielnym pokoju. Inna jest sytuacja, gdy osoba niepełnosprawna nie zamieszkuje z rodziną, ale mieszka sama. Jeżeli w lokalu mieszkalnym ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 grudnia 2006r. Sygn. akt I OSK 565/06. W niniejszej sprawie odwołujący mieszka sam, dlatego ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Kolegium nie uznało argumentów podniesionych w odwołaniu z powodu braku podstaw prawnych. W skardze do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego Z. D. zrzucił, że w art. 5 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie ma dodatkowych przeciwwskazań. Zgodnie z art. 6 k.p.a. Kolegium Odwoławcze powinno działać na podstawie przepisów prawa. Wskazał też, że na tej samej podstawie otrzymywał dodatek mieszkaniowy od [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiDz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola decyzji wydanych w niniejszej sprawie w aspekcie zgodności z prawem i w granicach orzekania Sądu, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie, odmówiono skarżącemu Z. D., prowadzącemu jednoosobowe gospodarstwo domowe, dodatku mieszkaniowego. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określa ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy – normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35m2 – dla 1 osoby. Stosownie do treści ust.3 art. 5 ustawy – normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Jak stanowi art. 5 ust. 5 tej ustawy – dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30 % albo 2) 50% pod warunkiem, że udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że kryterium, od którego ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest powierzchnia użytkowa w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej [...] m2, w tym powierzchnia pokoi i kuchni wynosi [...] m2 . Ze znajdującego się w aktach administracyjnych (k.6) Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]r. wydanego przez Powiatowy Zespół d/s. Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że skarżący posiada prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , kierując się wykładnią przepisu art. 5 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006r., sygn. akt I OSK 565/06 uznało, że w przypadku skarżącego, pomimo zawartego w orzeczeniu o niepełnosprawności prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, nie ma podstaw do zwiększenia powierzchni normatywnej o dodatkowe 15 m2 , gdyż skarżący mieszka sam. W ocenie Kolegium, skorzystanie ze zwiększenia powierzchni normatywnej o dodatkowe 15 m2 mogłoby nastąpić tylko wówczas, gdyby w lokalu tym mieszkały wraz ze skarżącym inne osoby. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podziela stanowiska organu co do powierzchni normatywnej, przysługującej skarżącemu. Podkreślenia wymaga, że przywołany przez Kolegium pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie o sygn. akt I OSK 565/06, został wyrażony na tle innego stanu prawnego. Mianowicie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazanym wyrokiem rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA, który dokonał kontroli legalności decyzji administracyjnych wydanych na podstawie art. 5 ust.3 ustawy w brzmieniu sprzed zmiany ustawy o dodatkach mieszkaniowych dokonanej z dniem 23 listopada 2004r. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 240, poz. 2406). Z obecnego natomiast brzmienia art. 5 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że osoba, co do której wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju został stwierdzony orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, ma zawsze prawo do powiększenia normatywnej powierzchni o 15 m2, bez względu na to, czy w zajmowanym lokalu ma faktyczną możliwość zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i czy w lokalu mieszka sama czy też z innymi osobami. Zdaniem Sądu, ustawodawca w cytowanym przepisie przyznał osobom niepełnosprawnym swego rodzaju przywilej, nie ustanawiając jednocześnie w tym zakresie ograniczeń co do liczby osób prowadzących gospodarstwo domowe, dlatego interpretując ten przepis należy interpretować go wprost. W przeciwnym razie mogłoby dojść do nierównego traktowania podmiotów ubiegających się o takie samo świadczenie. W tych okolicznościach, skoro z orzeczenia Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]r. wynika, że niepełnosprawność skarżącego wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, organy powinny powierzchnię normatywną właściwą dla skarżącego tj. [...] m2 powiększyć o [...] m2, co daje [...] m2. Przy takiej wykładni art. 5 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jaką przyjmuje Sąd w niniejszej sprawie, zwiększenie powierzchni normatywnej przysługuje skarżącemu do [...] m2 ([...]m2 + [...] m2) prowadzi do stwierdzenia, że powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącego, o której mowa w art. 5 ust.5 pkt 1 i 2 ustawy nie jest przekroczona, co przemawia za trafnością skargi. W tej sytuacji uznać należało, że decyzje obu instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, rzeczą organu będzie dokonanie ustaleń faktycznych i ocen prawnych z uwzględnieniem wyżej prezentowanego stanowiska Sądu, co do wykładni art. 5 ust.3 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z tych wszystkich względów, należało orzec jako w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."a" w związku z art. 135 P.p.s.a., a w pkt 2 sentencji na podstawie art. 152 tej samej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło