II SA/Kr 1412/09
WyrokWSA w Krakowie2009-11-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski, WSA Krystyna Daniel, WSA Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa w drodze wykonania prawa pierwokupu, na podstawie przepisów ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, może podlegać zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa w drodze wykonania prawa pierwokupu, na podstawie przepisów ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, może podlegać zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców. Sąd oparł się na stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego i własnym orzecznictwie, zgodnie z którym przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości mają zastosowanie również do nieruchomości nabytych w wykonaniu prawa pierwokupu, ze względu na podobieństwo trybu nabycia do wywłaszczenia. Nieruchomość została uznana za zbędną na cel pierwotnego przejęcia, ponieważ nie została wykorzystana jako nieruchomość zamienna dla osób wywłaszczonych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości położonej w K., która została nabyta przez Skarb Państwa w drodze wykonania prawa pierwokupu w 1968 r. Wcześniej nieruchomość należała do S. N. Po uchyleniu przez WSA w Krakowie wcześniejszych decyzji odmawiających zwrotu, organy administracji ponownie rozpatrzyły sprawę. Starosta wydał decyzję o zwrocie nieruchomości i zobowiązał wnioskodawców do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina K., jako obecny właściciel, wniosła skargę, zarzucając niedopuszczalność zastosowania przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości do nieruchomości nabytej w trybie prawa pierwokupu oraz kwestionując zbędność nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Wojewody z dnia 10 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.
Starosta decyzją z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...] działając na podstawie art. 136, art. 137 ust.1 , art. 139, art.140 ust. 1, 2, 4 art. 141 ust. 2 (w związku z art. 110 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361, z późn. zm.), art. 142 w związku z art. 5, art. 217 ust. 2, art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603, z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071, z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. N., T. S., K. Z., A. Z. oraz małoletniego R. Z. reprezentowanego przez matkę C. Z. orzekł - w punkcie 1 sentencji decyzji o zwrocie na rzecz A. N. s. S. i A. w 1/3 cz., T. S. c. S. i A. w 1/3 cz., A. Z. c. W. i C. w 1/9 cz., K. Z. s. W. i C. w 1/9 cz. i R. Z. s. W. i C. w 1/9 cz. przejętej nieruchomości położonej w obr. [...], m. K. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr "1" o pow. 0,1110 ha obj. księga wieczystą KW Nr [...], stanowiącej własność Gminy Uzdrowiskowej K.,
- w punkcie 2 sentencji decyzji zobowiązał A. N., T. S., A. Z., K. Z. oraz R. Z. do zwrotu na rzecz Gminy K. zwaloryzowanego odszkodowania za zwracaną nieruchomość w łącznej kwocie [...] zł,
- w punkcie 3 sentencji decyzji orzekł o przysługującym Gminie K. prawie ustanowienia hipoteki przymusowej w kwocie [...] zł na udziałach A. N., T. S. dzieci S. i A. po 1/3 cz. oraz A. Z., K. Z. i R. Z. dzieci W. i C. po 1/9 cz. tytułem zabezpieczenia wierzytelności Gminy Uzdrowiskowej K.
- w punkcie 4 sentencji decyzji wskazał, że przedmiotowa decyzja stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności przywróconego w drodze orzeczenia o zwrocie na rzecz A. N., T. S. dzieci S. i A. po 1/3 cz. oraz A. Z., K. Z. i R. Z. dzieci W. i C. po 1/9 cz. W uzasadnieniu decyzji Starosta streścił dotychczasowy przebieg postępowania wyjaśniając, że niezabudowaną działkę nr "2" położoną w K.. S. N. sprzedał S. K. umową sprzedaży Rep. [...] z dnia [...] października 1967 r., pod warunkiem, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Sączu nie skorzysta w ustawowym terminie z przysługującego mu prawa pierwokupu. Uchwałą z dnia 11 stycznia 1968 r. Nr 86/853/68, podjętą w oparciu o przepis art. 30 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, póz. 159) Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Sączu postanowiło skorzystać z prawa pierwokupu przedmiotowej nieruchomości (przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego miasta K. pod budownictwo wiejskie). Prezydium miało na uwadze wykorzystanie jej jako nieruchomości zamiennej dla osób wywłaszczonych. Nabycie na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka pość. nr "3" (obecnie nr "1") nastąpiło aktem notarialnym - oświadczeniem o wykonaniu prawa pierwokupu Rep. A Nr [...] zawartym dnia [...] stycznia 1968 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w N. Z wnioskiem o zwrot przedmiotowej działki w trybie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami wystąpił do Starosty jej poprzedni właściciel S. N.. Starosta, powołując się na przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, pismem z dnia 8 października 2001 r. znak: [...] poinformował wnioskodawcę, iż brak jest podstaw prawnych do wszczęcia i prowadzenia postępowania o zwrot tej nieruchomości. Opierając się na treści art. 216 (w brzmieniu wówczas obowiązującym) stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość nie została przejęta w żadnym z trybów wskazanych w tym przepisie (w szczególności na podstawie art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach). W wyniku złożonego przez Pana S. N. odwołania, Wojewoda w piśmie z dnia 24 października 2001 r. Nr [...] podtrzymał stanowisko Starosty, stwierdził równocześnie, że pismo Starosty nie jest decyzją administracyjną, w związku z czym nie służy od niego odwołanie.
Na skutek skargi złożonej przez S. N., Wojewódzki Sądu Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 r. Sygn. akt IISA/Kr 3468/01, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, kwalifikując równocześnie pismo Starosty jaki i pismo Wojewody [...] jako decyzje administracyjne. W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2001r. sygn. akt SA/Kr 786/01 (OSP2002/9/119) co do możliwości zastosowania przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości również w odniesieniu do nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa w wykonaniu prawa pierwokupu. Sąd ten w uzasadnieniu wyroku, wskazał na zbieżność trybu nabycia nieruchomości w wykonaniu prawa pierwokupu ze sposobem nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa przewidzianym art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Starosta, rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę decyzją z dnia 15 grudnia 2006 r. znak: [...] orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Organ pierwszej instancji powtórzył swoje stanowisko, zawarte w uchylonej wyrokiem Sądu decyzji (piśmie z dnia 8 października 2001 r. znak: [...]). Po rozpatrzeniu odwołania S. N. Wojewoda, decyzją z dnia 15 maja 2007 r. uchylił decyzję Starosty z dnia 15 grudnia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując, że organ pierwszej instancji nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W szczególności organ nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczności wskazane w powołanym wyżej wyroku tj. nie podjął czynności zmierzających do ustaleniu celu przejęcia przedmiotowej nieruchomości, nie dokonał również oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w oparciu o przepisy art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ pierwszej instancji rozpoznając ponownie wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości złożony obecnie przez spadkobierców poprzedniego właściciela S. N. za podstawę jego rozpatrzenia przyjął przepisy art. 136 ust. 3 i 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także wytyczne zawarte w wyroku Sądu z dnia 27 lipca 2005r. Sygn. akt IISA/Kr 3468/01. W związku z powyższym na podstawie przeprowadzonych oględzin nieruchomości, mając na uwadze przepisy art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności fakt, że pomimo upływu ponad 10 lat od daty przejęcia nieruchomości nie została ona wykorzystana jako nieruchomość zamienna dla osób wywłaszczanych, organ I instancji ustalił, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość jest zbędna na cel określony w Uchwale Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Sączu z dnia 11 stycznia 1968 r. Orzekając o zwrocie nieruchomości Starosta dokonał także rozliczenia odszkodowania z tytułu jej zwrotu na podstawie przepisów art. 140, w związku z art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Od tej decyzji Starosty z dnia 6 marca 2009r odwołanie złożyła Gmina Uzdrowiskowa K. Zdaniem strony skarżącej Skarb Państwa nie nabył prawa własności działki nr "3" w drodze instytucji wywłaszczenia, bowiem art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymienia art. 29-36 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, na podstawie których nastąpiło nabycie przedmiotowej działki. Przepis ten wymienia wyłącznie art. 22 tej ustawy.
Decyzją z dnia 10 lipca 2009r. Wojewoda utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Orzekając w ten sposób Wojewoda wskazał na przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte w dziale III rozdziale 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności na art. 136 ust. 3 oraz art. 137, a także na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wyrażone w wyroku z dnia 27 lipca 2005r. zgodnie z którym za uzasadniony należy uznać pogląd, co do możliwości zastosowania przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości także w odniesieniu do nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa w wykonaniu prawa pierwokupu. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji orzekając o zwrocie przedmiotowej nieruchomości właściwie powołał treść art. 136 ust. 3 i art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Mając na uwadze zbieżność trybu nabycia nieruchomości w wykonaniu prawa pierwokupu ze sposobem nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa przewidzianym art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, prawidłowo przyjął, że nabycie na rzecz Skarbu Państwa w wyniku wykonania prawa pierwokupu działki ewidencyjnej nr "1", w oparciu o przepis art. 30 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach umożliwia wystąpienie w postępowaniu administracyjnym z żądaniem zwrotu tak uzyskanej przez Skarb Państwa nieruchomości. Organ I instancji prawidłowo przeprowadził także postępowanie dowodowe oraz dokonał ustaleń dotyczących celu nabycia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oraz jej zbędność na cel określony w uchwale z dnia 11 stycznia 1968 r. Nr 86/853/68.
Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła Gmina Uzdrowiskowa K. Strona skarżąca podniosła, że przepis art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje, aby nieruchomości nabyte przez Skarb Państwa w trybie art. 29 i następnych ustawy o gospodarce gruntami w miastach i osiedlach, mogły podlegać zwrotowi. Stosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku nabycia nieruchomości w trybie art. 29 i następnych ustawy o gospodarce gruntami w miastach i osiedlach, stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. Strona skarżąca zarzuciła także, że w przypadku przedmiotowej nieruchomości nie może być mowy o jej zbędności. Zdaniem Gminy o zbędności nieruchomości można mówić wtedy gdy celem wywłaszczenia była realizacja przedsięwzięcia wymagającego podjęcia w stosunku do nieruchomości jakiś czynności faktycznych - "prac" których istnienie można stwierdzić lub nie na gruncie, Takie zawężenie definicji "zbędności" wyklucza zastosowanie instytucji zwrotu w sytuacji nabycia własności przez Skarb Państwa w skutek wykonania prawa pierwokupu, jeżeli organy administracji w sposób bezsporny ustaliły, że celem wywłaszczenia nie była realizacja żadnej inwestycji, gdy cel wywłaszczenia nie może być zrealizowany przez wykonanie czynności faktycznych będących "pracami", o których mówi art. 137. Dlatego też nawet przy przyjęciu słuszności poglądu o zrównaniu nabycia własności nieruchomości w trybie art. 29 i następnych ustawy o gospodarce gruntami w miastach i osiedlach, z nabyciem własności w trybie art. 22, wobec ustalonego w postępowaniu administracyjnym stanu faktycznego winna nastąpić odmowa zwrotu nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przepis art. 151 mówi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Na wstępie zaznaczyć należy, że kwestia zwrotu przedmiotowej nieruchomości była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 27 lipca 2005r. sygn. akt II SA/Kr 3468/01 uchylił decyzje organów obu instancji orzekające o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Zaskarżona obecnie decyzja Wojewody, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009r. IISA/Ol 443/09). Rozpoznając niniejszą skargę organy administracji były zatem związane z ustaleniami dokonanymi przez sąd w wyroku z dnia 27 lipca 2005r., oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu tego wyroku oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. W szczególności organ administracji był związany poglądem wyrażonym przez sąd, iż w kwestii dopuszczalności zwrotu przedmiotowej nieruchomości należy uznać za trafny pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2001 r. SA/Kr 786/01 (OSP 2002/0/1119).
Wnioskowana do zwrotu nieruchomość nabyta została przez Skarb Państwa w drodze pierwokupu. Uchwałą z dnia 11 stycznia 1968 r. Nr 86/853/68, podjętą w oparciu o przepis art. 30 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Sączu postanowiło skorzystać z prawa pierwokupu przedmiotowej nieruchomości. Podstawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uregulowane są w art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 136 ust. 3 tej ustawy - poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 ust 1 przesądza natomiast, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Z kolei art. 216 tej ustawy rozszerza zakres stosowania instytucji zwrotu nieruchomości w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 136 ust. 3 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami, na nieruchomości przejęte lub nabyte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych aktów prawnych enumeratywne wyliczonych w tym przepisie. Zgodnie z regulacją tego artykułu przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jak stanowi § 2 tego artykułu przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli; art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych; ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Przywołując stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 29 października 2001 r. SA/Kr 786/01 (OSP 2002/0/1119) oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2005r. stwierdzić należy, iż wprawdzie Skarb Państwa nie nabył zatem przedmiotowej nieruchomości na podstawie żadnego z aktów prawnych wymienionych expressis verbis w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten nie wymienia bowiem postanowień art. 29 i następnych ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, na podstawie których nastąpiło nabycie przez Skarb Państwa przedmiotowej działki, lecz wyłącznie przepis art. 22 tej ustawy. Wśród nieruchomości przejętych lub nabytych przez Skarb Państwa, zrównanych z nieruchomością wywłaszczoną w rozumieniu art. 136 ust. 3 przepis artykułu 216 wymienia natomiast nieruchomości nabyte przez Skarb Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Istnieje zbieżność sposobu nabycia nieruchomości na podstawie art. 29 i następnych ustawy o gospodarce gruntami w miastach i osiedlach z nabyciem nieruchomości w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Porównując konstrukcje nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w trybie określonym w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z nabyciem nieruchomości przez Skarb Państwa w drodze prawa pierwokupu wskazać należy na szereg podobieństw występujących w obu tych przypadkach. Tak samo uregulowane zostały bowiem wysokość ceny kupna nieruchomości oraz sposób jej zapłaty. Podobieństwa ten pozwalają przyjąć, że także w odniesieniu do nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa w wykonaniu prawa pierwokupu znajdą zastosowanie przepisy o zwrocie nieruchomości zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Odnosząc się natomiast do zarzutu strony skarżącej, że w przypadku przedmiotowej nieruchomości nie można mówić o jej zbędności bowiem celem wywłaszczenia nie była realizacja jakiejkolwiek inwestycji, przywołać taklę należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w/w wyroku z 29 października 2001 r. Do nieruchomości nabytych lub przejętych przez Skarb Państwa w oparciu o akty prawne wymienione w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można mówić o sprecyzowaniu celu określonego w decyzji w wywłaszczeniu. W odniesieniu bowiem do tych nieruchomości (określonych w art. 216) nie istniały decyzje o wywłaszczeniu, o których mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z podobnym stanem rzeczy mamy do czynienia w sytuacji nabycia nieruchomości w oparciu o art. 29-36 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Przepisy te również nie określały ściśle celów dla realizacji których właściwe organy mogły wykonywać prawo pierwokupu. Podnieść należy także, iż Starosta w sposób prawidłowy dokonał ustaleń w zakresie zbędności nieruchomości na cel określony w uchwale Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Sączu z dnia 11 stycznia 1968r. Jak wynika z opisu stanu faktycznego oraz oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez organ [...] kwietnia 2008r. wynika, że grunt jest w całości zagospodarowany i był zarówno przed jak i po 22 stycznia 1963 r. nieprzerwanie użytkowany rolniczo przez S. N. oraz jego rodziców. Tym samy skoro nieruchomość nie została nigdy wykorzystana jako nieruchomość zamienna dla osób wywłaszczonych, uznać należy, że jest zbędna na cel określony w uchwale.
Mając na uwadze powyższe, a także stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27 lipca 2005 r., zgodnie z którym przyjąć należy, iż w sprawie nieruchomości nabytych w drodze wykonania prawa pierwokupu znajdą zastosowanie przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości zawarte w rozdziale 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami - skargę w niniejszej sprawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło