III SA/Wa 1416/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-23
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Ewa Radziszewska-Krupa, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki kapitałowej może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, wykazując, że niezgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, pomimo akceptacji działań spółki przez walne zgromadzenie akcjonariuszy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jest niezależna od akceptacji działań spółki przez walne zgromadzenie akcjonariuszy. Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności tylko poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło nie z jego winy. Samo subiektywne przekonanie o niemożności zgłoszenia wniosku nie wystarcza do uwolnienia się od odpowiedzialności.Stan faktyczny
Spółka Z. S.A. nie zapłaciła zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za sierpień 2003 r. oraz styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec 2004 r. Po bezskutecznej egzekucji wobec spółki, wszczęto postępowanie w celu orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, A. T. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności A. T. za część zaległości, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. A. T. zaskarżył decyzję, argumentując, że nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość, gdyż działania spółki były akceptowane przez walne zgromadzenie akcjonariuszy i podejmowano kroki naprawcze.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oddala skargę
1. Z. S.A. (dalej: Spółka) nie dokonała zapłaty deklarowanych zobowiązań w podatku od towarów i usług za sierpień 2003r., styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec 2004r. Zobowiązania te stały się zaległościami podatkowymi, od których naliczano odsetki za zwłokę.
W związku z bezskutecznością postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 11 stycznia 2005r. SM 5/535/05 i SM 5/577/05, z dnia 24 sierpnia 2004r. SM 5/74972/04, z dnia 3 września 2004r. SM 5/75408/04, z dnia 7 września 2004r. SM/5/75689/04, wystawionych na zaległości w podatku od towarów i usług wspomniane miesiące, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2008r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w celu orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego Pana A. T. - członka zarządu Spółki z tytułu zaległości podatkowych spółki w podatku od towarów i usług za ww. okresy.
W toku postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji, Skarżący wskazał, że w okresie od 1 maja 2003 roku do 18 czerwca 2004 roku pełnił funkcję członka Zarządu Spółki dołączając akt notarialny obejmujący protokół Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia 18 sierpnia 2004 roku zatwierdzającego rok obrachunkowy 2003 i udzielającego absolutorium członkom zarządu. Podniósł że w tym okresie Zarządu Spółki uzyskiwał akceptację nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy na działania skutkujące kontynuacją działalności Spółki i dochowywał staranności w prowadzeniu spraw Spółki.
Do akt sprawy złożono również raport opracowany przez firmę C. Sp. z o. o. , z którego wynika, że w grudniu 2003 roku zachodziły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Do akt sprawy dołączono również kopie stron Monitora Sądowego i Gospodarczego zawierających ogłoszenia o wpisach dokonanych w Krajowym Rejestrze Sądowym a dotyczących Spółki, z których wynika, że Skarżący wykreślony został z KRSu z dniem 12 października 2004 roku.
2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności Pana A. T. za zaległości podatkowe Spółki za styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec i 2004r. w łącznej kwocie 187.154,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 113.753,00 zł oraz umorzył postępowanie podatkowe o odpowiedzialności Pana A. T. za zaległość w podatku od towarów i usług za sierpień 2003r w kwocie 79.131,80 zł wraz z odsetkami za zwłokę.
U podstaw powyższego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne :
Egzekucja prowadzona przeciwko Spółce na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku VAT za sierpień 2003 roku oraz styczeń, luty, kwiecień maj i czerwiec 2004 roku okazała się bezskuteczna. Spółka nie zgłosiła we właściwym czasie upadłości, ani nie wszczęła postępowania układowego. Skarżący był członkiem zarządu Spółki w okresie w którym powstały zaległości w podatku VAT. W trakcie postępowania egzekucyjnego oraz podatkowego Skarżący nie wskazał majątku Spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, powstałych w okresie jego członkowstwa w zarządzie.
W konsekwencji, w ocenie organu pierwszej instancji spełnione zostały wszystkie przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej przewidziane w art. 116 Ordynacji podatkowej.
3. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie, twierdząc, że w okresie powstania zaległości podatkowych orzeczonych zaskarżoną decyzja był członkiem zarządu Z. S.A. a nie Z. S.A. w likwidacji. Skarżący podniósł, że w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu podejmowane były działania celem unormowania sytuacji Spółki, zgodnie z decyzjami akcjonariuszy, którzy na walnym zgromadzeniu podejmowali decyzje o dalszym funkcjonowaniu Spółki mimo wykazywanej straty finansowej z jej działalności. W szczególności zwrócił uwagę na podjęcie przez nadzwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy uchwały w sprawie dalszej działalności Spółki po uzyskaniu straty bilansowej za 2002 r. oraz za 2003 r., zawarcie w sierpniu 2003 r. umowy sprzedaży 49% akcji G. na rzecz M. Sp. z o.o. w W., przyjęcie przez walne zgromadzenie akcjonariuszy we wrześniu 2003r. uchwały w sprawie przyjęcia przygotowanego przez zarząd Spółki programu naprawczego, podjęcie przez radę nadzorczą uchwały pozytywnie opiniującej wniosek zarządu o rozwiązanie i likwidację Spółki, podjęcie przez walne zgromadzenie w dniu 18 sierpnia 2004r. uchwały o rozwiązaniu Spółki i postawieniu ją w stan likwidacji oraz o pozostawieniu straty z 2003 r. do rozliczenia w postępowaniu likwidacyjnym. Skarżący powołał się również na fakt udzielenia Spółce na podstawie uchwały z dnia 27 listopada 2003 roku pożyczki w kwocie 53.735,40 złotych przeznaczonej na opłacenie gwarancji wykonania robót dla Urzędu Miasta L. oraz na przekazanie Radzie Nadzorczej i Walnemu Zgromadzeniu Akcjonariuszy w lutym 2004 roku opracowania przygotowanego przez C. Sp. z o.o.
4. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Według organu odwoławczego stan faktyczny ustalony w sprawie niniejszej pozwala przyjąć, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, czy o zainicjowanie postępowania układowego, nie został przez Skarżącego złożony, pomimo że ochrona interesów wierzycieli spółki bez wątpienia tego wymagała.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożył jeden z jej wierzycieli. W uzasadnieniu wniosku wierzyciel podał, iż jego niekwestionowane wierzytelności wobec dłużnika wynoszą 832.177,40 zł. Jednoczenie wierzyciel wskazał, iż do dnia złożenia wniosku należności te nie zostały uregulowane ze względu na brak środków finansowych dłużnika.
Niewypłacalność Spółki potwierdził Sąd Rejonowy dla m. W. w postanowieniu z dnia 31 maja 2005r. sygn. akt [...], oddalającym wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust 1 Prawa Upadłościowego i naprawczego wobec faktu, iż majątek niewypłacalnej Spółki nie wystarczał nawet na zaspokojenie kosztów postępowania.
Z treści uzasadnienia ww. postanowienia wynikało, iż nieuregulowane zobowiązania Spółki sięgały II połowy 2003r., a w 2005r. stan niewypłacalności miał charakter trwały. W dniu 18 sierpnia 2004r. dłużnik postawiony został w stan likwidacji. W dniu 23 grudnia 2004 r. nadzwyczajne walne zgromadzenie przyjęło bilans otwarcia likwidacji i jednocześnie nie podjęło uchwały w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki.
W ocenie organu odwoławczego nie sposób podzielić argumentacji Skarżącego o braku jego winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w związku z tym, że każde działanie zarządu Spółki mające na celu kontynuację jej działalności było akceptowane odpowiednią uchwałą nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy, zaś sam zarząd dochował należytej staranności w prowadzeniu spraw spółki.
Powołując się na treść art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze, organ wywodził, że przepisy prawa nie uzależniają obowiązku zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości od uzyskania zgody organu nadzorczego. Walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. Okoliczności podane przez Skarżącego, w toku postępowania świadczyły według organu o tym, że Pan A. T. miał wiedzę o sytuacji finansowej i majątkowej zarządzanej spółki. Uczestniczył w prowadzeniu jej spraw, zaś w sporządzonym w grudniu 2003r. raporcie firmy C. znalazł się zapis o konieczności zgłoszenia wniosku o upadłość.
Według Dyrektora Izby Skarbowej nieuprawnione jest interpretowanie art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji w kierunku nakładania na organ podatkowy obowiązku działania z urzędu w celu wykazania okoliczności ekskulpujących członka zarządu.
W ocenie organu postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało przeprowadzone również z naruszeniem dyspozycji art. 120 Ordynacji podatkowej, statuującej zasadę działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa i zasady przekonywania, stypizowanej w art. 124 tej ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił także pozostałych zarzutów zawartych w skardze - naruszenia przez organy podatkowe art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, wskazując, że uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji poza przytoczeniem przepisów prawa zawiera wyjaśnienie podające wykładnię tych przepisów, odniesioną do stanu faktycznego sprawy.
W toku postępowania przed organem drugiej instancji uzupełniony został również materiał dowodowy o potwierdzone za zgodność z oryginałem tytuły wykonawcze wystawione w stosunku do Spółki, z których wynika, że podstawą prawną należności są deklaracje (karty 31-55 akt administracyjnych).
5. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił jej naruszenie:
- art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) (dalej jako "Ordynacja podatkowa") poprzez uznanie, iż Pan A. T. jako członek Spółki jest odpowiedzialny za jej zaległości podatkowe powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, pomimo że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka Zarządu brak było przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, co skutkuje koniecznością przyjęcia, że Skarżący nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości,
- art. 122 oraz art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak uzasadnienia faktycznego w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki złożenia wniosku o upadłość Spółki lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. Skarżący podkreślał, że sytuacja finansowa Spółki nie przemawiała za zainicjowaniem postępowania upadłościowego. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych, Skarżący argumentował, że nie sposób mówić o niewypłacalności w następstwie niewykonywania wymagalnych zobowiązań w sytuacji, gdy wstrzymanie płacenia długów było stanem krótkotrwałym, wynikającym z przejściowych trudności.
Ponadto Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, co do kondycji finansowej Spółki uzasadniającej złożenie wniosku o upadłość. W ocenie Skarżącego o możliwości poprawy sytuacji finansowej Spółki świadczyły bowiem następujące okoliczności: akcjonariuszami Spółki były dwie spółki o dominującej pozycji na rynku – P. S.A. oraz M. Sp. z o.o., brak bieżących zobowiązań podatkowych wobec urzędu skarbowego, rozłożenie zaległości na raty, liczne rozpoczęte inwestycje, ścisła współpraca ze wspomnianymi akcjonariuszami, zobowiązania M. Sp. z o.o. do preferencyjnego traktowania Spółki do końca 2006 roku, pozycja Spółki na rynku, specyfice prowadzonej działalności gospodarczej, rozpoczęcie działalności koncesjonowanej.
Skarżący powołał się również na fakt udzielenia Spółce pożyczki w kwocie 53.735 złotych, która została przeznaczona na opłacenie gwarancji wykonania robót dla Urzędu Miasta L., jak również na fakt uzyskania decyzji o rozłożeniu dna raty płatności zadłużenia w podatku VAT oraz na regulowanie w terminie bieżących należności z tytułu podatku VAT.
Skarżący przywołał również postanowienie z dnia 21 marca 2005 roku o umorzeniu postępowania przygotowawczego w sprawie o czyn z art. 586 ksh jako okoliczność świadczącą o braku winy po jego stronie, a w konsekwencji dekompletującą ustawowe przesłanki odpowiedzialności członka zarządu, przewidziane w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.
Końcowo podniósł, że zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie przepisów postępowania, wskutek nieprzeprowadzenia w wyczerpujący sposób postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek odpowiedzialności członka zarządu oraz braku uzasadnienia faktycznego decyzji.
6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
7. Skarga nie była uzasadniona gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań przypomnieć należy, że zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
8. Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swym majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Odpowiedzialność członków zarządu spółki, określona powyżej, obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.
Przywołanym artykułem ustawodawca ustanowił przesłanki odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tychże spółek. Przesłanki te dzieli się na pozytywne i negatywne. Do pozytywnych zalicza się bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej oraz powstanie zobowiązania podatkowego w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu, o którego odpowiedzialności się orzeka. Natomiast wykazanie przez członka Zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa, traktuje się jako przesłanki negatywne. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych wyłącza odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.
9. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zaakcentować, że spełnione zostały przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności z art. 116 Ordynacji podatkowej, co wynika z ustaleń organu niekwestionowanych w tym zakresie przez Skarżącego. Okolicznością niesporną jest pełnienie przez Skarżącego funkcji członka Zarządu w okresie w którym powstały zaległości podatkowe za okres objęty decyzją, to jest zaległości w podatku VAT za styczeń, luty kwiecień maj i czerwiec 2004 roku jak również okolicznością niesporną jest bezskuteczność egzekucji przeprowadzonej w stosunku do Spółki.
Kwestią sporną było natomiast stwierdzenie, czy wystąpiły okoliczności wyłączające odpowiedzialność Skarżącego.
10. Jak wskazano wyżej od odpowiedzialności przewidzianej w art. 116 Ordynacji podatkowej członek zarządu spółki kapitałowej może się uwolnić tylko w razie wykazania jednej z następujących okoliczności: wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony we właściwym czasie, niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy. Skarżący powoływał się na obie okoliczności.
W ocenie Sądu twierdzenia Skarżącego o stanie finansowym Spółki nie uzasadniającym inicjowania postępowania upadłościowego, nie znajdują potwierdzenia w ustaleniach faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie przez Dyrektora Izby Skarbowej.
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 roku (sygn. akt. II FPS 3/09) w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy zobowiązany jest zbadać czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Na okoliczność tę zwrócił również uwagę Skarżący przywołując w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 października 2008 roku (sygn. akt. I SA/Po 421/08).
W niniejszej sprawie organ drugiej instancji powołując się na postawienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia 31 maja 2005 roku jak również na raport opracowany przez C. Sp. z o.o. prawidłowo wskazał, że nieuregulowanie zobowiązań Spółki sięgało połowy 2003 roku a przesłanki do ogłoszenia upadłości zaistniały już w grudniu 2003 roku, jak również prawidłowo ustalił, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki czy wszczęcia postępowania układowego nie został przez Skarżącego zgłoszony.
Na marginesie tych rozważań warto odnieść się do powołanego przez Skarżącego na poparcie swojego stanowiska wyroku Sądu Najwyższego z 23 czerwca 2004r. o sygn. V CK 539/03, w którym wyartykułowano pogląd, iż właściwego czasu do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości nie determinuje krótkotrwałe, wynikające z przejściowych trudności, wstrzymanie płacenia długów. Należy jednak zauważyć, iż pogląd ten został wyrażony na kanwie nieobowiązującego już przepisu – art. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118 ze zm.), przewidującego, że krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów wskutek przejściowych trudności nie jest podstawą ogłoszenia upadłości. Podkreślić również należy, że z analizy zebranych w sprawie dowodów nie wynika bynajmniej, by Spółka miała przejściowe trudności ze spłatą swoich zobowiązań – nie spłacanie zobowiązań istniało od co najmniej połowy 2003 roku a już w grudniu 2003 roku wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości.
11. W dalszej kolejności Sąd stwierdza, iż Skarżący nie zdołał wykazać w sposób przekonujący, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy.
Odnosząc się do przywoływanych przez Skarżącego okoliczności związanych z osobami wspólników i składanymi przez nich deklaracjami, należy zauważyć, że przewidziana w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członka zarządu jest niezależna od tego, czy zadłużenie spółki jest zawinione przez zarząd, czy też powstało z przyczyn leżących po stronie innych organów spółki, jej wspólników lub z przyczyn obiektywnych.
W przypadku spółek kapitałowych obowiązek złożenia odpowiedniego wniosku w przedmiocie postępowania upadłościowego dotyczy ściśle członków zarządu, nie może być zatem przerzucony na inne osoby, czy organy. Z kolei samo subiektywne przekonanie o niemożności zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) - wynikające z relacji z innym podmiotem gospodarczym - nie oznacza obiektywnego braku zawinienia w niedokonaniu tej czynności i nie wystarcza do uwolnienia się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 19 lutego 2008 r. sygn. akt II UK 100/07 oraz z dnia 27 maja 2009r. sygn. akt II UK 373/08).
W konsekwencji, nie można uznać opisywanej szeroko przez Skarżącego zarówno w odwołaniu jak i w skardze do Sądu sytuacji Spółki, w tym w kontekście deklaracji składanych przez wspólników i akceptowania przez nich dalszego prowadzenia Spółki za okoliczności wyłączające zaistnienie przesłanek do ogłoszenia upadłości czy też za okoliczności skutkujące wyłączeniem winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego w odpowiednim momencie.
Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że Skarżący udzielając Spółce we wrześniu 2003 r. pożyczki celem opłacenia gwarancji wykonania robót dla Urzędu Miasta L. musiał zdawać sobie sprawę ze złej sytuacji finansową Spółki. Mając na uwadze tę okoliczność oraz to, iż Skarżący zaniechał zainicjowania postępowania upadłościowego licząc na ziszczenie złożonych przez akcjonariusza deklaracji bez pokrycia, nie budzi wątpliwości, że w pełni świadomie działał w granicach ryzyka gospodarczego i nie dopełnił ciążących na nim obowiązków służących ochronie praw wierzycieli w tym Skarbu Państwa.
13. Sąd wskazuje również, że zawarte w skardze twierdzenia Skarżącego jakoby zobowiązania w podatku VAT regulowane były na bieżącą stoją w sprzeczności z zebranym w sprawie przez organ materiałem dowodowym, z którego wynika, że Spółka nie uregulowała podatku VAT za sierpień 2003 roku a następnie nie regulowała zobowiązań w podatku VAT od stycznia 2004 roku a egzekucja prowadzona przeciwko niej okazała się bezskuteczna (przy czym w tym zakresie ustalenia faktyczne organów nie były kwestionowane ani w odwołaniu ani w skardze do tutejszego Sądu).
14. Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że organ podatkowy w zaskarżonej decyzji prawidłowo określił, jakie okoliczności mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a następnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy w celu ustalenia czy zaistniały przesłanki niezbędne dla wydania decyzji skutkującej skonkretyzowaniem stosunku prawnopodatkowego poprzez orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej członka Zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym celu organ prawidłowo przyjął, że konieczne jest ustalenie jakiego okresu dotyczą zaległości, czy dana osoba pełniła w tym okresie funkcję członka zarządu oraz czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Następnie organ podatkowy drugiej instancji zebrał i ocenił materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, dokonując jednoznacznych ustaleń faktycznych, w tym w zakresie ustalenia, czy możliwe jest przyjęcie, że Skarżący nie ponosi winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.
Tak dokonane prawidłowe ustalenia mogły stać się podstawą dokonanej subsumcji art. 107, 108 § 1 i 116 § 1 i 2 oraz art. 207 i 208 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie podziela więc podniesionego przez Skarżącego zarzutu naruszenia art. 116 Ordynacji podatkowego.
15. Sąd uznaje również za niezasadny zarzut naruszenia art. 122 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 ordynacji podatkowej. Wykazanie przesłanek ekskulpujących od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki spoczywa bowiem na członkach zarządu (wyrok NSA z 22 lutego 2006 r. sygn. FSK 575/05). Nie można więc przerzucać na organy podatkowe ciężaru dowodowego w sposób absolutny, nakazujący poszukiwania faktów potwierdzających tezy dowodowe strony, jeśli ona sama nie dostarczyła argumentów w tym zakresie.
Sąd wskazuje również, że wbrew twierdzeniom Skarżącego zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym wskazanie okoliczności uznanych za udowodnione oraz dowodów, którym organ dał wiarę jak również przytoczenie przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji.
16. Końcowo, odnieść się należy do szczególnie eksponowanego przez Skarżącego postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego prowadzonego w kierunku art. 586 k.s.h., jako przemawiającego w jego ocenie za niezawinionym niezgłoszeniem wniosku o ogłoszenie upadłości.
Nie przesądzając w tym miejscu o znaczeniu takiego rozstrzygnięcia w kontekście przesłanek z art. 116 Ordynacji podatkowej, na wstępie wskazać należy, że w toku postępowania przed sądem administracyjnym Skarżący nie wystąpił o dopuszczenie dowodu z powyższego dokumentu w trybie art. 106 par. 3 p.p.s.a.
Skarżący nie składał również, co istotne, wniosków dowodowych wskazujących na celowość włączenia tego dokumentu jako dowodu do akt toczącego się postępowania podatkowego. Dowód ten nie był znany organom podatkowym i nie mógł stanowić przedmiotu oceny prawnej dokonanej w ramach postępowania podatkowego.
Złożenie tego dokumentu w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie może być jednak oceniane jako skutkujące spełnieniem przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., nie może być bowiem utożsamione ze stwierdzeniem naruszenia przez organy przepisów postępowania w sposób uzasadniający wznowienie postępowania.
17. Końcowo zauważyć należy, iż z akt postępowania wynikało, że w skład zarządu spółki wchodziły dwie osoby, podczas gdy zaskarżona decyzja została skierowana wyłącznie do jednej z nich. W toku rozprawy pełnomocnik organu potwierdził, że było prowadzone postępowanie przeciwko drugiemu członkowi zarządu, zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. W świetle uchwały NSA z dnia 9 marca 2009 r. sygn. akt I FPS 4/08 jakkolwiek pożądane byłoby prowadzenie jednego postępowania przeciwko wszystkim zobowiązanym osobom, do czego podstaw dostarcza art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej, to możliwe jest prowadzenie odrębnego postępowania wobec innych osób, których sytuacja prawna pozostaje w łączności z odpowiedzialnością osób już podmiotowo skonkretyzowanych w rozstrzygnięciu organu. W konsekwencji, Skarżący ma zapewnioną gwarancję realizacji swego prawa podmiotowego do ewentualnego regresu na drodze postępowania cywilnego.
18. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w trybie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło