I SA/Sz 710/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. A. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę W dniu[..] . J A wystąpiła z wnioskiem o udzielenie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego. Wnioskodawczyni podała, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego, które prowadzi oraz że jest zarejestrowaną od[...] . podatniczką podatku od towarów i usług z tego tytułu. Na przełomie lat [...][...] z siedzibą w K ułożyła, w ramach prowadzonej inwestycji, na gruntach należących do gospodarstwa wnioskodawczyni podziemne linie: energetyczną i światłowodową, łączące stacje transformatorowe w K i D. W wyniku długotrwałych negocjacji, w dniu[...] . wnioskodawczyni ustanowiła w formie aktu notarialnego na rzecz w/w Spółki służebność przesyłu za odszkodowaniem w kwocie [...] które zostało jej wypłacone w dniu[...] . Wnioskodawczyni zadała pytanie czy przychód uzyskany z tytułu powyższego odszkodowania podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zdaniem wnioskodawczyni przychód ten nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem nie jest to przychód z dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, ani przychód ze świadczenia usług w rozumieniu art. 8 tej ustawy. W szczególności przychód ten nie pochodzi z prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy o VAT. Dyrektor Izby Skarbowej w B działając z upoważnienia Ministra Finansów, w dniu [...] udzielił wnioskodawczyni indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego uznając wyrażone przez nią stanowisko za nieprawidłowe. Powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.) organ stwierdził, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Zgodnie z art. 8 ust. 1 powołanej ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej mniemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: Sygn. akt I SA/Sz 710/09 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej, 2) zobowiązanie się do powstrzymania się od dokonywania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji, 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Pojęcie działalności gospodarczej, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców, usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły w celach zarobkowych. Zgodnie z art. 3051 Kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Zgodnie z art. 3052 Kodeksu cywilnego jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem (§1), jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Służebność przesyłu – zgodnie z art. 3054 K.c. – jest rodzajem służebności gruntowej określonej w art. 285 § 1 K.c., polegającej na tym, że nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie Sygn. akt I SA/Sz 710/09 z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa). Z przytoczonych przepisów wynika, że służebność przesyłu polega na obciążeniu właściciela nieruchomości gruntowej obowiązkiem powstrzymania się od dokonywania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji, a jednocześnie jest czynnością polegającą na wykorzystywaniu towaru (gruntu – art. 2 pkt 6 ustawy o VAT) w sposób ciągły dla celów zarobkowych, co stanowi, że jest to odpłatna usługa w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wnioskodawczyni poprzez ustanowienie służebności przesyłu wykorzystuje i będzie wykorzystywać grunt wchodzący w skład gospodarstwa rolnego w celach zarobkowych, tym samym świadczy odpłatną usługę w sposób ciągły w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu na ogólnych zasadach wg stawki 22 % określonej w art. 41 ust. 1 tej ustawy. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji i podtrzymał dotychczasowe swoje stanowisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnioskodawczyni wniosła o zmianę interpretacji i uznanie, że odszkodowanie za ustanowienie służebności przesyłu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, wyrażając pogląd, że nie jest to działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 pkt 15 ani inna niż rolnicza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz że była to czynność jednorazowa bez cech częstotliwości, a ponadto otrzymane świadczenie nie jest wynagrodzeniem lecz odszkodowaniem za utracone pożytki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Sygn. akt I SA/Sz 710/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej interpretacji za niezgodną z prawem. Wbrew stanowisku skargi świadczenie otrzymane za ustanowienie służebności przesyłu jest wynagrodzeniem, a nie odszkodowaniem, co jednoznacznie wynika z przytoczonych przepisów Kodeksu cywilnego. Okoliczność, że wypłacone świadczenie nie ma charakteru ciągłego, okresowego, podobnego do czynszu dzierżawnego, nie oznacza, że czynność ustanowienia służebności przesyłu nie ma charakteru odpłatnego ani też że jest to czynność jednorazowa, bowiem o częstotliwości w rozpatrywanym przypadku stanowi długotrwały stan obciążenia nieruchomości niemożnością jej używania. Należy zgodzić się z stanowiskiem zaskarżonej interpretacji, że ustanowienie służebności przesyłu jest czynnością – usługą, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, bowiem wnioskodawczyni zobowiązała się do powstrzymania od uprawy gruntu, na którym przedsiębiorca zainstalował urządzenia przesyłowe i tolerowania jego czynności lub sytuacji za wynagrodzeniem. Okoliczność, że ustanowienie służebności przesyłu nie jest działalnością rolniczą w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy o VAT nie ma w rozpatrywanym przypadku znaczenia, bowiem wnioskodawczyni świadczy w tym przypadku usługę, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Reasumując zaskarżona interpretacja odpowiada prawu, wobec czego nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.