II SA/Lu 579/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M. i W. W. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] odmawiającą nakazania H. i M. P. oraz A. S. wybudowania ściany nośnej o grubości zgodnej z dokumentacją techniczną, stanowiącą załącznik do pozwolenia na budowę z dnia 22 marca 1974r., Nr GPK-III-507/19/74 w budynku mieszkalnym przy ul. R. 32 w Ś. przylegającej do bliźniaczej części należącej do M. i W. W. Jak wynika z akt sprawy postępowanie toczy się z wniosku W. W. z dnia 20 kwietnia 2007r. o przeprowadzenie kontroli budynku mieszkalnego bliźniaczego, stanowiącego własność M. P., położonego przy ul. R. 32 w Ś., przylegającego do budynku wnioskodawcy. W toku postępowania zostało wydanych już kilka decyzji organów obu instancji, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Lu 125/08 uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] - ze względu na wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Zarówno we wniosku, jak i w kolejnych pismach procesowych W. i M. W. podnosili, że inwestorzy – M. i H. P. oraz A. S. wybudowali swoją część budynku niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym tj. bez zachowania należytej grubości ściany nośnej przylegającej do ściany budynku wnioskodawców, wskutek czego doszło do pęknięcia i zawilgocenia ściany tegoż budynku nr 30. Wyjaśnili, że budynki nie były budowane równocześnie – budynek nr 30 został zakończony w 1980r., podczas gdy budynek nr 32 dopiero w 1986r., z tego względu konieczne były zmiany w projekcie budowlanym dla budynku nr 32 zabezpieczające przed skutkami nierównomiernego osiadania budynków. Pierwotnie bowiem oba budynki miały być osadzone na wspólnej ławie fundamentowej, opartej na wspólnej ścianie nośnej o szerokości 85cm, jednak w wyniku późniejszego dobudowania budynku przez H. i M. P. ława podzieliła się na dwie części, stąd budynek nr 32 powinien mieć odrębną ścianę nośną – jak wskazują wnioskodawcy - o szerokości "pustaka" oddzieloną od ściany nośnej budynku nr 30 kilkucentymetrową dylatacją, zapobiegającą obciążaniu budynku nr 30 przy osiadaniu budynku nr 32. W. i M. W. wskazywali, że pomimo tego, wykonana przez H. i M. P. oraz A. S. ściana nie nosi cech ściany nośnej, ponieważ została wykonana na "1/2 części pustaka" oraz bez zaleconej dylatacji. Podnosili również, co zostało potwierdzone w protokole oględzin z dnia 29 stycznia 2002r. - że po zimie 1984/1985r. ich ściana nośna pękła, zaś pomieszczenie pod garażem zostało zawilgocone i pojawił się w nim grzyb. Organ i instancji badając kilkakrotnie sprawę nie stwierdzał istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwolenia na budowę. W toku postępowania ustalił, że grubość ściany w budynku nr 32 zgodna jest z zatwierdzonym projektem budowlanym: ściana garażu w tym budynku ma grubość 25cm i wykonana jest z cegły pełnej, natomiast grubości ściany na pozostałych kondygnacjach są jednakowe i wynoszą 26 cm. Natomiast do zarzutu pęknięcia ściany budynku nr 30 oraz jej zawilgocenia organ I instancji nie odniósł się w ogóle. M. i W. W. kwestionowali dokonane pomiary dotyczące grubości ściany nośnej. Zarzucali, że zostały one dokonane niewłaściwym wiertłem widiowym, podczas, gdy powinny być przeprowadzone za pomocą zwykłego wiertła. Podnosili, że ustalona w ten sposób przez organ grubość ściany objęła również kilkunastocentymetrową dylatację (ok.14cm), faktycznie więc ściana ma grubość ok.12 cm (bloczki betonu komórkowego), a więc nie jest ścianą nośną, co wykazałby pomiar wiertłem zwykłym. Badając po raz kolejny sprawę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] uchylającej po raz kolejny decyzję organu I instancji stwierdził, że została ona wydana bez należytego ustalenia stanu faktycznego, a więc z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa Organ odwoławczy podkreślił, że inwestorzy dokonali odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego mogących mieć wpływ na stan budynku nr 30, co zostało potwierdzone w dzienniku budowy budynku nr 32 w zapisie z dnia 28 sierpnia 1979r. (po odebraniu fundamentów tego budynku), iż został on zrealizowany niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją. Organ odwoławczy wskazał, że w związku z pęknięciem ściany dylatacyjnej garażu w budynku nr 30, po zimie 1977/78, dokonano w tym budynku podbicia fundamentów w miejscu pękniętej ściany na szerokości ławy i długości 3,0m. W czerwcu 1979r. dokonano oceny stanu ław fundamentowych budynku nr 32 z uwagi na prawdopodobieństwo przemarznięcia gruntu i stwierdzono, że wykonany beton należy traktować jako podkładowy. Ponadto w dzienniku budowy budynku nr 32 rzeczoznawca budowlany inż. T. stwierdził, że ława przy istniejącym bliźniaku jest oddylatowania od ławy sąsiedniej i będzie obciążona mimośrodem od ławy sąsiedniej. W celu zmniejszenia mimośrodu przy bliźniaku istniejącym określono sposób wykonania dodatkowego wieńca na fundamencie oraz ściany fundamentowej i częściowo powyżej ściany piwnic w budynku nr 32, opisano również szczegółowo sposób wykonania szczeliny dylatacyjnej. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji badając sprawę w aspekcie art. 51 ustawy – Prawo budowlane, miał obowiązek zgromadzić pełną dokumentację techniczną budynku nr 32, obejmującą dokonane zmiany. Tymczasem organ ten oparł się na nie zatwierdzonej przez właściwy organ dokumentacji projektowej przedłożonej przez inwestorów H. i M. P. wskazując, że poprawki na projekcie zostały naniesione kolorem zielonym i ostemplowane pieczęcią Urzędu Miejskiego, natomiast poprawki naniesione na przekrojach pionowych przedłożonych przez małżonków P. i A. S. dotyczące sposobu wykonania fundamentu i ściany przy dylatacji budynków naniesione zostały kolorem czerwonym i nie zostały zatwierdzone przez właściwy urząd. Brak zatem oryginalnej i kompletnej dokumentacji technicznej, stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę, nie dawał organowi I instancji podstaw do wydania decyzji o odmowie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. Organ odwoławczy podkreślił, że inwentaryzacja techniczna przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z marca 2002r. nie zawiera szczegółowych rozwiązań konstrukcyjnych uzasadniających decyzję organu I instancji. Zwrócił ponadto uwagę na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008r., w którym Sąd ten nakazał organom ustalić nie tylko grubość ściany budynku nr 32, ale również stan ściany nr 30 w związku z zarzutem jej pęknięcia spowodowanym odstępstwami od zatwierdzonego projektu. Skargę do sądu administracyjnego wniosła H. P. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego, zarzucając mu naruszenie art. 138 § 2 kpa, który – w jej ocenie – mógł samodzielnie przeprowadzić ewentualne uzupełniające postępowanie dowodowe i rozstrzygnąć sprawę. W ocenie skarżącej organ I instancji wyczerpująco przeprowadził postępowanie dowodowe i prawidłowo ustalił grubość ściany jej budynku nr 32. Wskazała na zapis z dziennika budowy z dnia 24 kwietnia 1986r., z którego wynika, że nieprawidłowości dokonane w toku budowy przez inwestora zostały usunięte, a wydane w trakcie oględzin nakazy zostały wykonane. Z tego samego zapisu wynika, że mury piwnic parteru i piętra odpowiadają warunkom technicznym. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że przedmiotem badania jest wyłącznie ściana jej budynku, a nie budynku sąsiedniego nr 30, więc nakazanie organowi zbadanie stanu tej ściany było nieuzasadnione, tym bardziej, że może być to przedmiotem odrębnego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą jej wydania był przepis art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Prawidłowo uznał organ odwoławczy, że zgromadzony przez organ I instancji w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał wydanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) rozstrzygnięcia. Bezspornym jest bowiem, że M. i H. P. oraz A. S. dokonali budowy budynku nr 32 w sposób odbiegający od zatwierdzonego pozwolenia na budowę, co wynikało z tego, że budowę prowadzili już po wybudowaniu jednej części bliźniaczego budynku. Dokonana zmiana obejmowała konstrukcję ław fundamentowych i ściany nośnej, a więc elementów podstawowych, istotnych w projekcie. Zmiany w tym zakresie są zmianami, które dotyczą parametrów określonych przepisami techniczno- budowlanymi i Polskimi Normami, a więc stanowią o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 i w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. (por. wyrok WSA z dnia 14 października 2004r., IV SA 1396/03) W konsekwencji za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego, iż w aktach sprawy brakuje podstawowej dokumentacji technicznej, która potwierdzałaby, że dokonane zmiany zgodne są z obowiązującymi normami i przepisami techniczno - budowlanymi. Słusznie organ ten stwierdził, że w tej sytuacji wobec dokonanych bezspornie zmian projektowych przy budowie budynku nr 32 decyzja organu I instancji o odmowie wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nie znajduje uzasadnienia i nie czyni zadość wymogom art. 107 § 1 i 3 kpa. W szczególności nie stanowi odpowiedniej dokumentacji technicznej znajdująca się w aktach sprawy inwentaryzacja techniczna przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, gdyż nie odnosi się do parametrów konstrukcyjnych, nie opisuje przebiegu i rodzaju dokonanych zmian. Jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w świetle zaleceń rzeczoznawcy budowlanego inż. T. – szczelina dylatacyjna powinna być wykonana w ściśle określony sposób. Tymczasem organ I instancji nie ustalił nawet jaką szerokość ma ta szczelina – wiadomo jedynie, że została ona zamurowana, co jest niezgodne ze "sztuką budowlaną". /k. 160/ Obowiązkiem organu I instancji było dokładne ustalenie czy w świetle obowiązujących przepisów dopuszczalne jest pozostawienie takiej szczeliny w aktualnym stanie czy też ze względów bezpieczeństwa wymagana będzie odpowiednia zmiana ściany budynku nr 32. Jest to tym bardziej istotne ze względu na pęknięcie ściany budynku nr 30, należącego do M. i W. W., do czego organ I instancji się nie odniósł. Wprawdzie w aktach znajduje się opinia rzeczoznawcy budowlanego inż. A. Z., z której wynika, że pęknięcie ściany dylatacyjnej w budynku garażu nr 30 nie ma związku przyczynowego z zapełnieniem przestrzeni zaprawą budowlaną, gdyż powstało ono przed wzniesieniem budynku nr 32 /k. 160/, jednak nie wiadomo czy nie wpływa to na powiększanie się tego pęknięcia – na co wskazują M. i W. W. Zwrócić należy ponadto uwagę na różne daty pojawienia się pęknięcia: rzeczoznawca inż. A. Z. przyjął do analizy zimę 1977/1978 /k. 163/, a małżonkowie W. wskazują w odrębnym piśmie zimę 1984/85 /k.131/, co może świadczyć o tym, że w tym okresie pęknięcia się powiększyły. W tym stanie rzeczy za prawidłową należy uznać decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą mu sprawę do ponownego rozpoznania. Ponadto należy zwrócić uwagę organ I instancji nie odniósł się w ogóle do zarzutu zawilgacania budynku nr 30 spowodowane – jak wskazuje inż. A. Z. /k.160/– spływaniem wód deszczowych z budynku nr 32 do dylatacji, a także do proponowanego przez tego rzeczoznawcę sposobu usunięcia zawilgocenia przez właściciela budynku nr 32. Z tych względów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja kasacyjna, jest prawidłowa. Tym samym skarga, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270