II SAB/Bd 41/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik sędzia NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawania nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej oddala skargę. II SAB/Bd 41/09 Uzasadnienie W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę bezczynność Wojewody [...] polegającą na niewydaniu decyzji w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. K. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej położonej w miejscowości Z., woj. wileńskie, na terytorium obecnej Republiki Litewskiej. Skarżący wnioskiem z dnia [...] wystąpił o potwierdzenie prawa do rekompensaty przyznawanej na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. z 2005, Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]. nr [...] odmówił wnioskodawcy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Decyzja organu I instancji został na skutek wniesionego odwołania przez skarżącego uchylona w całości i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na mocy decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] nr [...],[...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że nie zostały wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności przymusu opuszczenia byłego terytorium RP oraz posiadania obywatelstwa polskiego przez J.K. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] zażądał od Ministra Skarbu Państwa akt administracyjnych sprawy . Minister Skarbu Państwa pismem z dnia [...] przekazał akta sprawy do ponownego rozpatrzenia , które wpłynęły do Wojewody [...] w dniu [...] (data wpływu na piśmie). Pismem z dnia [...] Wojewoda [...] w związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.)- zwanej dalej- ustawą, wezwał spadkobierców J. K. o złożenie dokumentów potwierdzających obywatelstwo polskie, dowodów potwierdzających kolejne wszystkie miejsca zamieszkania tych osób na obecnym terytorium RP oraz oświadczenia tych osób o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty poświadczonego notarialnie lub złożonego przed organem administracji publicznej. Organ powołując się na udzielone przez R. K., K. K. oraz M. K. pełnomocnictwo W. K. do reprezentacji w sprawach spadkowych po J. K. oraz potwierdzone notarialnie dowody osobiste tych osób , zażądał wyjaśnienia tych osób ,czy zamierzają przystąpić do postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty. W aktach sprawy znajdują się również oświadczenia potwierdzone notarialnie: J. W., A. K. oraz Ł. W., które wskazały jako osobę uprawnioną do prawa do rekompensaty W. K. W dniu [...] W. K. złożył skargę na bezczynność Wojewody [...] w związku z niewydaniem decyzji w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. K. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej położonej w miejscowości Z., woj. w., na terytorium obecnej Republiki Litewskiej. Na wezwanie Sądu z dnia [...] do wykazania , czy skarżący występował z zażaleniem do organu wyższego stopnia, skarżący nadesłał skargi , które składał do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów , Departament Skarg Wniosków i Obsługi Rady do Spraw Uchodźców , w tym skargę z dnia [...] skierowaną do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów , Departamentu Skarg Wniosków i Obsługi Rady do Spraw Uchodźców w związku z bezczynnością Wojewody [...] oraz brakiem kwalifikacji urzędników zatrudnionych w Wydziale Skarbu Państwa i Nieruchomości Urzędu Wojewody [...]. Skarga ta w dniu [...] została przekazana Ministerstwu Skarbu Państwa , jednocześnie zobowiązano Ministerstwo Skarbu Państwa na podst. art. 237 kpa o przesłanie kopii odpowiedzi udzielonej skarżącemu. W ocenie Sądu skarga skarżącego z dnia [...] w treści wskazuje na bezczynność Wojewody [...], nadto została przekazana do Ministerstwa Skarbu Państwa ze wskazaniem, że dotyczy bezczynności Wojewody [...]. Sąd uznał, że należy ją potraktować jako zażalenie wniesione do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 kpa. Tym samym uznał, że skarga jest dopuszczalna z uwagi na wyczerpanie środków zaskarżenia. W skardze do Sądu na bezczynność Wojewody [...] skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 w zw. z art.2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) z uwzględnieniem decyzji Ministra Skarbu Państwa, zasądzenie kosztów postępowania oraz ustalenie wysokości odszkodowania za świadome i celowe przewlekanie sprawy od 2005r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w jego przekonaniu w aktach sprawy znajduje się komplet dokumentów właściwych do merytorycznego zakończenia sprawy, a wezwanie organu I instancji zawarte w piśmie Wojewody [...] z dnia [...] jest jawnym nadużyciem prawa. Fakt dostarczenia powyższych dokumentów został potwierdzony w piśmie z dnia [...] wraz z dołączona notatką służbową z dnia [...]. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W dniu [...] Wojewoda wydał postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na podstawie art. 36 w zw. z art. 35 § 1 kpa z uwagi na jej zawiłość i indywidualny charakter. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wypowiedział się , że w związku z wezwaniem o uzupełnienie dowodów zawartym w piśmie z dnia [...],w piśmie z dnia [...] wyznaczono termin na złożenie brakujących dowodów do dnia [...] ( w dniu rozprawy pełnomocnik organu okazał Sądowi pismo z dnia [...]) W dniu [...] skarżący złożył do Sądu pismo procesowe, w którym zarzucił organowi niekompetencję złą wolę i brak kwalifikacji do merytorycznego załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Właściwość sądu administracyjnego w zakresie bezczynności organu administracji wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego paragrafu. Sąd rozpatruje skargi na bezczynność organu w sprawach dotyczących m.in. wydania decyzji administracyjnej. Prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. K. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej położonej w miejscowości Z., woj. w., na terytorium obecnej Republiki Litewskiej potwierdzane jest w drodze decyzji ( art. 5 ust. 3 ustawy). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Bezczynność organu musi istnieć w dniu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Przedmiotowa sprawa dotyczy bezczynności Wojewody [...] polegającej na niewydaniu decyzji w sprawie z wniosku W. K. dotyczącego realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Niewydanie w sprawie stosownego rozstrzygnięcia skarżący łączy z niekompetencją i złośliwością organu. Z materiałów sprawy wynika jednoznacznie, że organ I instancji po zastosowaniu się do zaleceń zawartych w decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] wystosował do skarżącego i osób, które mogą być uprawnione do rekompensaty pismo z [...] wzywające o uzupełnienie dokumentów na podstawie art. 6 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wezwanie organu wyrażone w powyższym piśmie znajduje w ocenie Sądu uzasadnienie w przepisach prawa. W rozpoznawanej sprawie prawo do rekompensaty przysługuje spadkobiercom po zmarłym J. K. Uprawnienie to wynika z art. 3 ust. 2 ustawy, który stanowi, że w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. tej ustawy, a więc posiadają obywatelstwo polskie. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. Organ wezwanie z dnia [...] wydał na podstawie art. 6 ustawy, który stanowi w ust. 1-3 jakie dowody i dokumenty należy załączyć do wniosku. Przepis ten w ust. 6 stanowi, że jeżeli wniosek nie spełnia wymogów określonych w ust. 1-3, wojewoda wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania. Pismo Wojewody [...] z dnia [...] zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] (zwrotne potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy). Organ w wezwaniu nie zakreślił sześciomiesięcznego terminu wynikającego z art. 6 ust. 6 ustawy na usuniecie braków. W piśmie z dnia [...] z uwagi na brak reakcji na wezwanie stron organ wyznaczył termin usunięcia braków do dnia [...], a następnie na podstawie art. 36 Kpa wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia [...]. Skarga do Sądu przez skarżącego została złożona w piśmie z dnia [...], a więc w okresie, kiedy nie upłynął jeszcze sześciomiesięczny termin na usunięcie braków wniosku wynikający z art. 6 ust. 6 ustawy. Oznacza to, że w chwili wniesienia skargi do Sądu organ nie pozostawał w bezczynności. Na uwagę zasługuje w tym miejscu teza 2 zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 183/07- LEX nr 505409: "Art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) nakazuje wyłącznie wojewodzie wezwanie wnioskodawcy do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania, jeżeli wniosek nie spełnia wymogów określonych w art. 6 ust. 1-3 ustawy (braki w materiale dowodowym). Oznacza to, że po upływie tego terminu organ obowiązany jest załatwić sprawę w terminach przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego". W ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut skarżącego o bezpodstawnym wzywaniu o dokumenty, które znajdują się w aktach sprawy. Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia nie oznacza ,że postępowanie dowodowe było zakończone, wręcz przeciwnie , przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji nakłada na ten organ obowiązek przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Jest to bowiem rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 138 § 2 kpa, który to przepis stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Pismo Wojewody z dnia [...] było konsekwencja zaleceń zawartych w powyższej decyzji organu II instancji, która jest decyzją ostateczną. W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności organu. Sąd orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności ( wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08-LEX nr 478295). Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia czy w występującym w sprawie stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Po analizie akt rozpoznawanej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że zachodzi obowiązek załatwienia rozpoznawanej sprawy, w formie decyzji. Organ rozpoznający sprawę nie naruszył terminów ustawowych na jej załatwienie, co czyni skargę bezzasadną. Sąd orzekając w sprawie skargi na bezczynność organu nie przesądza w swym orzeczeniu o zasadności merytorycznych żądań stron. Zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przedmiocie rozpoznawania skargi na bezczynność sąd nie posiada kompetencji do orzekania w przedmiocie odszkodowania za świadome i celowe przewlekanie sprawy. W niniejszej sprawie, postępowanie przed organem I instancji jest w toku . Nie zostały naruszone ustawowe terminy na jej załatwienie, w konsekwencji czego w chwili zamknięcia rozprawy nie było podstaw do zastosowania art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym oddalił skargę.