I SA/Bk 418/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Pietrasz, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. działając m.in. na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm. (dalej w skrócie jako: "u.p.b.") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...] maja 2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie uchylenia w całości decyzji z [...] marca 2006 r. o przyznaniu Panu R. K. (dalej także jako Skarżący) płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o odmowie przyznania Skarżącemu ww. płatności na 2005 r. Z akt sprawy wynika, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z [...] marca 2006 r. nr [...] przyznał Skarżącemu wnioskowane płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005 w pełnej wysokości. Następnie postanowieniem z [...] listopada 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie, z uwagi na stwierdzenie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi w dniu wydania decyzji (oświadczenie wnioskodawcy z [...] listopada 2007 r. oraz protokół z kontroli na miejscu z [...] lutego 2008 r.). W następstwie postępowania wznowieniowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z [...] maja 2009 r. uchylił swoją wcześniejszą decyzję z [...] marca 2006 r. oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący nie użytkował rolniczo działek, do których wnioskował o przyznanie płatności. Rozpatrujący odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w świetle art. 2 ust. 1 i 2 u.p.b., płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu grunty rolne o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Organ powołując się na wyrok WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 718/04 podniósł, że celem ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych było finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób (organizacji), które faktycznie uprawiają grunty rolne, chociaż nie są ich właścicielami. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, iż Skarżący nie władał działkami, w stosunku do których ubiegał się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. Świadek F. J. zeznał, że od 2004 r. do sierpnia 2006 r. użytkował działkę ewidencyjną nr [...] (kosił trawę i wypasał bydło) na podstawie ustnej umowy dzierżawy z R. K. oraz był wyłącznym użytkownikiem przedmiotowej działki. Z kolei świadkowie: J. M. T., D. T., M. G., Z. Ć. i M. B. zeznali, iż posiadaczem działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w 2004 r. był J. M. T., zaś od maja 2005 r. działki te użytkuje D. T. Z kolei świadek Z. Ć. zeznał, iż od 2000 r. do dnia rozprawy włącznie, samodzielnie użytkuje działki ewidencyjne nr [...] oraz wschodnią część działki ewidencyjnej nr [...] poprzez wypas bydła na podstawie ustnej umowy dzierżawy. Ponadto w trakcie rozpraw administracyjnych, na których przesłuchano w/w świadków, Skarżący nie kwestionował i nie wnosił uwag do zeznań świadków oraz przyznał, w latach 2004 - 2006 grunty rolne stanowiące jego gospodarstwo rolne faktycznie użytkowali w/w świadkowie. Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, podnosząc, że organ powołał się na "ustną umowę dzierżawy", której nigdy w rzeczywistości nie było. W trakcie przesłuchania organ podyktował świadkom obce im pojęcia prawne. Dlatego też świadkowie ci złożyli w dniu [...] maja 2009 r. dodatkowe oświadczenie uzupełniające i prostujące uprzednio złożone zeznania. Z oświadczenia tego jednoznacznie wynika, że sąsiedzi Skarżącego nigdy nie dzierżawili należącej do niego ziemi ani nie pobierali z tego tytułu należnych rekompensat. Skarżący wskazał ponadto, iż już na samym początku doszło w sprawie do nieporozumienia, gdyż zgodnie z treścią wezwania rozprawa administracyjna z [...] stycznia 2009 r. miała być tylko "w sprawie ustalenia powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności", a w rzeczywistości dotyczyła innego problemu, co wprowadziło Skarżącego i świadków w błąd. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Sąd nie może natomiast oceniać skarżonego aktu w oparciu o inne kryteria, np. słusznościowe. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w roku 2005 Skarżący spełniał warunki do ubiegania się o wnioskowane dopłaty? W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w 2005 r. by uzyskać płatności bezpośrednie do gruntów rolnych osoba wnioskująca o płatności musiała: 1) być posiadaczem - producentem rolnym - gospodarstwa rolnego utrzymywanego w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska; 2) uprawiać powierzchnię działek rolnych nie mniejszą niż 1 ha o odpowiedniej strukturze upraw (art. 2 ust. 1 i 2 u.p.b.). Płatności mógł, zatem otrzymać jedynie posiadacz będący faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, faktycznym producentem rolnym. Ustawodawca, ustalając bowiem dopłaty bezpośrednie do gruntów, miał na względzie wprowadzenie dodatkowych środków pieniężnych, które wyrównywałyby stopniowo szanse gospodarstw wiejskich. Takie rozumienie posiadania, jako faktycznego użytkowania gruntów rolnych, wiąże się z celem tych dopłat, czyli dofinansowaniem do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Dopłaty nie były, więc przewidziane dla właścicieli, którzy dysponują jedynie tytułem własności i nie zajmują się produkcją rolną. (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II GSK 122/07, LEX nr 368187, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. II SA/Bk 718/04, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. IV SA/Wa 1184/06, LEX nr 284549). Otóż zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, że Skarżący nie był faktycznym użytkownikiem spornych gruntów w 2005 r., bowiem były one użytkowane przez J. i D. T., Z. Ć. i F. J. Wniosek ten wynika jednoznacznie z zeznań przesłuchanych świadków, jak też z wyjaśnień samego Skarżącego. Skarżący podnosi, iż on i świadkowie zostali wprowadzeni w błąd przez osobę prowadzącą przesłuchania, m.in. przez podyktowanie nieznanych im pojęć prawnych. Zarzut ten nie znajduje żadnego oparcia w protokołach przesłuchań świadków. Trzeba podkreślić, że wszyscy świadkowie potwierdzili podpisem złożone zeznania. Ponadto, co najistotniejsze brał w nich udział osobiście Skarżący, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia przesłuchania czy sporządzonego protokołu. Co więcej sam potwierdził w złożonym wyjaśnieniu, że nie użytkował deklarowanych działek i oddał je w dzierżawę ustną (protokół rozprawy administracyjnej z [...] kwietnia 2009 r.). Ponadto, podczas rozprawy administracyjnej, przeprowadzonej [...] stycznia 2009 r., Skarżący przyznał, że w latach 2004-2006 grunty stanowiące jego gospodarstwo były użytkowane przez świadków. Nie kwestionował również zeznań złożonych podczas tej rozprawy. Sąd nie ma, więc jakichkolwiek podstaw by podważać wiarygodność uzyskanych przez organ zeznań świadków. Na ocenę zeznań nie może też wpłynąć tłumaczenie Skarżącego, że ani świadkowie ani on sam nie rozumieli, co oznacza pojęcie dzierżawy, która jest umową powszechnie stosowaną. Trzeba zauważyć, że świadkowie wskazywali, że to oni użytkowali grunty i to na własne potrzeby. Już tylko to zaprzecza, iż działki były w faktycznym posiadaniu i użytkowaniu Skarżącego. Organ miał też podstawy by nie dać wiary przedłożonemu przez Skarżącego oświadczeniu świadków, w którym zaprzeczają oni wcześniejszym zeznaniom. Podkreślić w tym miejscu należy, iż pisemne oświadczenie osoby fizycznej, co do postrzeżonych przez nią faktów jest jedynie dokumentem prywatnym i nie może być utożsamiane z dowodem z zeznania świadka, ponieważ inna jest jego wartość dowodowa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 kwietnia 2003 r. I SA 2282/01, LEX nr 159221). Dysponując przy tym jednoznacznymi zeznaniami złożonymi na rozprawie administracyjnej, organ odwoławczy prawidłowo nie uwzględnił późniejszej zmiany tych zeznań, która nastąpiła już po odmowie przyznania skarżącemu płatności. Nie może skutkować uchyleniem decyzji wskazywany w skardze fakt, że w wezwaniu na rozprawę administracyjną w dniu [...] stycznia 2009 r., jako jej przedmiot wskazano ustalenie powierzchni do przyznania płatności. Trzeba podkreślić, że Skarżący brał udział w rozprawie, na której wyszły na jaw nowe okoliczności (także dla organu), nie może zatem twierdzić że został zaskoczony przez organ. Z protokołu rozprawy wynika również, że Skarżący został pouczony o jego prawach. Reasumując organy właściwie ustaliły w tej sprawie stan faktyczny, który następnie prawidłowo odniosły do obowiązujących przepisów prawa materialnego. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).