I SA/Wa 1554/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-30
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Daniela Kozłowska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy A. [...] posiada status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która wchodzi w skład zasobu Skarbu Państwa, a którą A. [...] zarządza?Ratio decidendi
Skarżąca A. [...] posiada własny interes prawny w sprawie, wywodzący się z przepisów prawa materialnego, co nadaje jej status strony postępowania. Zgodnie z ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, A. [...] reprezentuje Skarb Państwa w odniesieniu do powierzonego jej mienia i wykonuje uprawnienia właścicielskie, co uzasadnia jej legitymację do wniesienia odwołania. W związku z tym, decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze z powodu braku statusu strony została wydana z naruszeniem przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty P. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. SKO uznało, że skarżąca A. [...] nie posiada przymiotu strony, ponieważ nie wykazała interesu prawnego. A. [...] wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 28 kpa i ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, kwestionując błędne ustalenie braku statusu strony. Wcześniejszy wyrok WSA został uchylony przez NSA, który wskazał SKO jako organ właściwy do rozpoznania odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r., stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu i zasądza od SKO na rzecz A. [...] zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Gabriela Nowak Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. [....] kwotę [...] ([....]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. [...] w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowania odwoławcze od decyzji Starosty P. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] o przekształceniu na rzecz dotychczasowych użytkowników wieczystych R. i K. W. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na zasadach wspólności ustawowej, nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. Wydział [...], położonej w P., gmina [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Starosta P. decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] orzekł o przekształceniu na rzecz R. i K. W. przysługującego im prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2 położoną w P. gm. [...] w prawo jego własności na zasadach wspólności ustawowej. Za przekształcenie prawa ustalono opłatę w wysokości [...] zł płatną w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji na wskazane konto A. [...] w W. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. [...] w W. kwestionując wysokość ustalonej w decyzji opłaty.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowania odwoławcze. W ocenie Kolegium odwołująca się A. nie posiada przymiotu strony, gdyż nie może wykazać w tej sprawie swego interesu prawnego, a więc nie przysługuje jej od w/w decyzji środek zaskarżenia w formie odwołania. Decyzja Starosty P. zdaniem Kolegium powinna zostać przesłana A. [...] tylko do wiadomości.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A. [...] w W., w której zarzuciła naruszenie art. 28 kpa poprzez błędne ustalenie braku przymiotu strony skarżącej oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład Zasobu [...] na podstawie prawomocnej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. , sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 1996 r. nr [...]. Zdaniem strony skarżącej nieruchomość została nieprawidłowo wyceniona, gdyż operat szacunkowy został sporządzony błędnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1778/07 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż organem właściwym do rozpoznania odwołania A. winien być Wojewoda [...] a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Poglądu tego nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1135/08 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wskazując Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ właściwy do rozpoznania odwołania A.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego – art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r., Nr 208, poz. 2128 ze zm.) oraz naruszeniem art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżącej A. [...] przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nr [...] położonej w P. gm.[...], pozostającej w zasobie [...].
Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ugruntowany jest pogląd zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie, że interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z praw materialnego i musi to być interes danego podmiotu (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" wydanie 8, C.H. Beck, Warszawa 2006 r., s. 230). Z mocy art. 29 kpa stronami mogą być zarówno osoby fizyczne jak i prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.
W ocenie Sądu skarżąca A. [...] posiada własny interes prawny w niniejszej sprawie, wywodzący się z przepisów prawa materialnego, zatem przysługuje jej status strony postępowania. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Skarb Państwa powierza A. wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i art. 2. Zatem w odniesieniu do powierzonego jej mienia państwowego A. jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa reprezentującą go. Posiada zatem status strony postępowania, którego przedmiotem jest mienie wchodzące w skład zasobu.
Jak wynika z art. 5 ust. 2 ustawy, a także z orzecznictwa A. [...] wykonuje uprawnienia właściciela (Skarbu Państwa) na zasadach określonych w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i korzysta z takich samych uprawnień jak każdy właściciel (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 1994 r. sygn. akt II SA 241/92, ONSA 1995/2/67; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1997 sygn. akt I SA 1335/95, ONSA 1998/2/59). A. występuje w obrocie prawnym samodzielnie, wykonując w imieniu własnym prawa Skarbu Państwa do powierzonego jej mienia.
Z przepisów art. 12 i 13 ust. 1 powołanej wyżej ustawy wynika, że mienie Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy przejęte w trybie niniejszej ustawy tworzy zasób [...], którym dysponuje A.
Sąd zauważa, że przedstawione wyżej regulacje prawne zostały w niniejszej sprawie zupełnie pominięte. Co prawda Kolegium w odpowiedzi na skargę przyznało, iż A. [...] wykonywała w przedmiotowej sprawie uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa ale nie odniosło się i nie uzyskało dla potrzeb niniejszej sprawy wskazanej przez skarżącą decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. i oceny czy decyzja ta jest ostateczna i czy rzeczywiście potwierdza przejście przedmiotowej nieruchomości do zasobu własności [...]. W ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. winno zatem zgromadzić dowód w postaci ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. i rozpoznać zarzuty podniesione w odwołaniu.
W świetle powyższych okoliczności należy uznać, iż zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze jako zainicjowane przez podmiot nie będący stroną zapadła z naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło