VII SA/Wa 1566/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-01

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, wydana w trybie art. 51 Prawa budowlanego, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli inwestor nie wykonał wszystkich nałożonych obowiązków, a organ stwierdzający nieważność nie ocenił charakteru naruszenia i jego skutków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga nie tylko stwierdzenia oczywistości naruszenia, ale także oceny charakteru naruszenia oraz skutków, jakie wywołuje decyzja. Organy administracji nie dokonały takiej oceny, skupiając się jedynie na fakcie niewykonania przez inwestora nałożonych obowiązków, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1999 r. udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organy administracji uznały, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestorzy nie wykonali w całości nałożonych obowiązków, w tym nie przedłożyli inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz dowodu prawa do dysponowania nieruchomością na część obiektu. Inwestorzy wnieśli skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów k.p.a. i błędną ocenę stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi L. K. i H. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z póz. zm.) działając z urzędu, stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 1999 r., udzielającej H. i L. K. oraz T. K., pozwolenia na wznowienie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w K. (dz. nr [...]), wg zamiennego projektu budowlanego opracowanego przez inż. Z. R. i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie po zakończeniu robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., prowadził postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych, wykonywanych na nieruchomości przy ul. Z. [...] w K. w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 1998 r. (zatwierdzającą projekt budowlany, udzielającą pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę o jedną kondygnację budynku mieszkalnego oraz wyrażającą zgodę na zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń mieszkalnych usytuowanych na parterze budynku na lokal handlowy) - w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zmieniono kształt i konstrukcję dachu, w ścianie od strony działki nr [...] wykonano okna w poziomie I piętra i poddasza, wykonano podpiwniczenie budynku oraz zwiększono powierzchnię zabudowy budynku i nadbudowano jedną kondygnację. Po tych ustaleniu tych odstępstw Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 1999 r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r. organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy, nałożył na inwestora - H., L. i T. K., obowiązek wykonania, w oznaczonym terminie, określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, tj. przedłożenia: inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku, oceny technicznej prawidłowości wykonanych robót budowlanych, projektu budowlanego odzwierciedlającego zakres wykonanych i projektowanych robót budowlanych (z uwzględnieniem wymagań warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) wraz z niezbędnymi uzgodnieniami i opiniami, dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością. Prezydent Miasta K., decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r., uchylił pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji wydane dnia [...] października 1998 r.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po otrzymaniu dokumentów i uznaniu, że zobowiązani zrealizowali wszystkie czynności nakazane decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r., , kwestionowaną decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r., na podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego, udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, po zakończeniu robót budowlanych. W kontekście tych ustaleń organ nadzorczy wskazał, że przypadku stwierdzenia wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę, celem postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, było doprowadzenie samowoli do stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. stanowił, że przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 a cyt. ustawy, przywołanym w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji, po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydawał decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z materiału dowodowego, jakim dysponował organ I instancji, nie wynikało, żeby inwestor wykonał w całości obowiązek nałożony decyzją ostateczną. Nie przedłożył on bowiem dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania działką nr [...], na części której wybudowano obiekt, co wynikało z inwentaryzacji geodezyjnej, aktualnej na dzień [...] czerwca 1999 r. (budynek w stanie surowym zamkniętym). Na bazie tej inwentaryzacji wykonano projekt zagospodarowania działki, wchodzący w skład projektu budowlanego. Pozwolenie na rozbudowę budynku z dnia [...] października 1998 r. obejmowało realizację inwestycji na działkach nr [...]. W rzeczywistości jednak obiekt powstał, częściowo na działce nr [...], należącej do Gminy Miasto K. Przy czym przedłożone przez inwestora dowody posiadania prawa do nieruchomości dotyczyły tylko działek nr [...] (właścicielami jej w całości są H., L. i T. K.). Wobec powyższego organ stwierdził, iż nałożony decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r. obowiązek nie został wykonany w całości, a w związku z tym kontrolowaną decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych wydano niezgodnie z prawem. Skoro odstąpienie od pozwolenia na budowę polegało na powiększeniu wymiarów budowanego obiektu i usytuowaniu go w części na gruncie gminy, to doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem wymagało oprócz spełnienia innych wymaganych prawem warunków - wykazania prawa do dysponowania zajętą pod budowę nieruchomością na cele budowlane. Ponadto organ nadzorczy zauważył, że projekt budowlany, na podstawie którego udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, naruszał przepisy techniczno-budowlane, bowiem w ścianie zewnętrznej, od strony działki nr [...], usytuowanej w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy działki (co wynikało z inwentaryzacji geodezyjnej), przewidziano w poziomie terenu, w piwnicy - 2 okna. W projekcie zagospodarowania działki odległość tę mylnie określono na "4,10" m, choć projekt wykonano na bazie inwentaryzacji geodezyjnej. H. i L. K. oraz T. K. wnieśli odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 1999r. udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w K. W odwołaniu domagali się jej uchylenia. Decyzji zarzucili naruszenie następujących przepisów prawa: - art. 7 k.p.a. - przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz przez nieuwzględnienie ich słusznego interesu; - art. 77 k.p.a. - przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; - art. 80 k.p.a. - przez bezpodstawne uznanie, że w sprawie występują okoliczności dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót, - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - przez bezpodstawne uznanie, że brak decyzji na zajęcie pasa drogowego stanowi dostateczna przesłankę do uznania, że zachodzi rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że jako przyczynę stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji organ nadzorczy wskazał rażące naruszenie przez brak wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nadto usytuowanie otworów okiennych w ścianie piwnicznej w odległościach mniejszych niż 4 m od granicy sąsiedniej działki nr [...]. Ocena ta zdaniem odwołujących się była wadliwa. Inwestorzy wskazali, że grunt gminy został zajęty jedynie przez schody, usytuowane w granicach pasa drogowego. W toku postępowania, przed złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia na wznowienie robót, występowali do Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w K. o wydanie decyzji na zajęcie pasa drogowego. W odpowiedzi z dnia z [...] lipca 1999r. poinformowano ich , że decyzję na zajęcie pasa drogowego otrzymają po uzyskaniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Pismo to zostało załączone do wniosku o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i znajdowało się w aktach sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odwołujący się przyznali, że zwymiarowanie planu zagospodarowania działki mogło wprowadzić w błąd Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, bowiem odległość ich budynku określono jako 4,10 m. Był to wymiar faktyczny tylko w pewnej części ściany. Ściana piwnicy usytuowana została nierównolegle do granicy z działką [...] i w miejscach projektowanych odległość mogła być mniejsza niż 4 m. Okoliczność ta jednak nie była nieistotna bowiem budynek wykonany został w taki sposób, że od strony działki [...] nie ma otworów okiennych w piwnicy, które usytuowane byłyby w odległości mniejszej niż 4 m. Ściana piwniczna garażu od tej strony jest ścianą pełną - bez otworów okiennych w piwnicy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania H. i L. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009r., stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 1999 r., udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w K. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, H. i L. K. oraz T. K. nie wykonali obowiązków wynikających z decyzji PINB w K. z dnia [...].06.1999 r. Inwestorzy nie przedłożyli bowiem inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, znajdująca się w projekcie budowlanym mapa sytuacyjno - wysokościowa w skali 1: 500, na której sporządzono projekt zagospodarowania działki, nie stanowi inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej budynku przy ul. Z. [...] w K. Mapa, na której sporządzono projekt zagospodarowania działki, nie odpowiada wymogom, jakie - w świetle obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji PINB w K. z dnia [...].08.1999 r., przepisów - miał spełniać projekt zagospodarowania działki. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 140, poz. 906) " Projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z zastrzeżeniem § 10". Zawarty w projekcie budowlanym projekt zagospodarowania działki nie odpowiada tym wymogom, gdyż nie zawiera w ogóle części opisowej, a ponadto został sporządzony - niezgodnie z § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia - tj. na mapie sytuacyjno - wysokościowej wydanej dla celów opiniodawczych, a nie na kopii aktualnej mapy zasadniczej (ewentualnie mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ). Nadto złożony przez inwestorów projekt budowlany budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w K. nie zawierał wymaganych przez § 11 ust.2 pkt 3 w/w rozporządzenia wyliczeń konstrukcyjnych. Wbrew stwierdzeniu zawartemu w opisie technicznym projektu budowlanego, rozwiązania konstrukcyjne, schematy statyczne i zastosowane materiały nie zostały również opisane w opinii technicznej dotyczącej tego budynku. Ponadto sporna inwestycja została zrealizowana nie tylko na działkach nr ew. [...], ale także częściowo na działce nr ew. [...], należącej do Gminy Miasta K. Inwestorzy - H. i L. K. oraz T. K. nie przedłożyli żadnego dowodu stwierdzającego prawo dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż inwestorzy nie wykonali w całości obowiązku nałożonego decyzją PINB w K. z dnia [...] czerwca 1999 r. (zmienionej następnie decyzją tegoż organu z dnia [...] lipca 1999 r.). Nie przedłożyli projektu budowlanego budynku przy ul. Z. [...] w K. odpowiadającego wymogom Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 140, poz. 906), inwentaryzacji geodezyjnej budynku oraz dokumentu stwierdzającego prawo dysponowania działką nr ew. [...], na której zrealizowania części budynku. Za rażące naruszenie art. 51 ust. 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie kwestionowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 1999 r.) stanowiącego, iż " Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót " - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał rozstrzygnięcie zawarte w kwestionowanej decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W ocenie organu naruszenie prawa miało charakter rażący (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), gdyż wydanie decyzji o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych następuje jedynie po wykonaniu obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Oceniając wskazaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przesłankę stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na wznowieniu robót, w postaci naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i usytuowania w ścianie zewnętrznej od strony działki nr [...], w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy działki dwóch okien (w poziomie terenu, w piwnicy) - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił argumentacji w tej części. Organ odwoławczy wskazał, iż w złożonym projekcie zagospodarowania działki (a zatem na etapie wydawania przez organ nadzoru budowlanego decyzji z dnia [...].08.1999 r.) określono odległość przedmiotowego budynku od granicy z działką nr [...] na 4,10 m, brak było zatem podstaw do przyjęcia, iż stan faktyczny był inny od przedstawionego w projekcie sporządzonym przez osobę uprawnioną. H. i L. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009r.- o stwierdzeniu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 1999r. udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w K. Zaskarżanej decyzji zarzucili naruszenie: -art. 7 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony; -art. 77 k.p.a. - przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego -art. 80 k.p.a. - przez bezpodstawne uznanie, że w sprawie wystąpiły okoliczności dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót, -art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wskazanie nowych przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji nie objętych rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. -art. 156 § pkt 2 k.p.a. - przez bezpodstawne uznanie, że brak decyzji na zajęcie pasa drogowego stanowi dostateczną przesłankę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, podobnie jak w odwołaniu m. in., że jedynie schody, usytuowane zostały w granicach pasa drogowego. Przy czym o wydanie decyzji na zajęcie pasa drogowego występowaliśmy do Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w K. przed złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia na wznowienie robót. Decyzję na zajęcie pasa drogowego zgodnie z ustawą o drogach publicznych otrzymuje się dopiero w momencie poprzedzającym wykonanie robót. Poza tym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ II instancji przyjął nowe przesłanki, które jego zdaniem stanowiły o rażącym naruszeniu prawa. Inwestorzy podkreślali, że od strony działki [...] nie ma otworów okiennych w piwnicy, które usytuowane byłyby w odległości mniejszej niż 4m. Ściana piwniczna garażu od tej strony jest ścianą pełną bez otworów okiennych w piwnicy (dołączyli zdjęcie). W tym kontekście podnieśli, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. W ich ocenie nie występowały okoliczności, które można by uznać za naruszenia niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Odnosząc się do zarzutów i twierdzeń skargi należy uznać, iż są one w przeważającej części zasadne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji będącą skutkiem naruszenia norm prawnych, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok NSA z 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 888/07 i z dnia 21 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, lex nr 51233). Przed stwierdzeniem nieważności decyzji niezbędne jest zatem dokonanie oceny naruszenia prawa jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem konsekwencji prawnych wynikających z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego jak również prawa materialnego, któremu określony stan faktyczny podlega. Przenosząc powyższe zasady na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że już pierwsza przesłanka rażącego naruszenia prawa (oczywistość naruszenia prawa) budzi wątpliwości. Oczywistość naruszenia prawa polega przecież na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy czym nawet oczywistość naruszenia prawa nie jest wystarczającą podstawą do uznania kwalifikowanego naruszenia prawa, które powinno być ponadto ocenione przez pryzmat charakteru naruszenia oraz skutków, które wywołuje decyzja obarczona wadą. Stwierdzić trzeba, że organ w ogóle nie dokonał analizy spełnienia drugiej i trzeciej z przesłanek rażącego naruszenia prawa (to jest: charakteru naruszenia przepisu oraz skutków, które wywołuje decyzja). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż inwestorzy nie wykonali obowiązków określonych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 1999 r., a tym samym kwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie kwestionowanej decyzji z dnia [...] sierpnia 1999r.) stanowiącym, iż " po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót ". W ocenie organu naruszenie prawa miało charakter rażący (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), bowiem wydanie decyzji o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych mogło nastąpić jedynie po wykonaniu obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Oczywiście stwierdzenie, iż wydanie decyzji o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych mogło nastąpić jedynie po wykonaniu obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest słuszne i zgodne ze wskazanymi przepisami. Jednak organ w ogóle nie ocenił czy brak wykonania tych obowiązków - w zakresie jakim ustalił - był w tej konkretnej sprawie na tyle istotny, że wydane pozwolenie na wznowienie robót należało uznać za niemożliwe do zaakceptowania w świetle stanu faktycznego sprawy. A zatem organ powinien ocenić czy fakt, że inwestorzy nie przedłożyli inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, a jedynie mapę sytuacyjno- wysokościową w skali 1: 500, na której sporządzono projekt zagospodarowania działki, nie może być zaakceptowany z punktu widzenia praworządności i dlaczego. Dlaczego, także wskazane naruszenia przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140, poz. 906) poprzez brak w projekcie zagospodarowania części opisowej, oraz nie sporządzenie go na kopii aktualnej mapy zasadniczej (bądź mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ) czyni kwestionowaną decyzję nieważną. Ten sam argument podnieść należy do stwierdzonego braku w projekcie budowlanym budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w K., wymaganych przez § 11 ust.2 pkt 3 w/w rozporządzenia wyliczeń konstrukcyjnych. Opisana wadliwość projektu budowlanego budynku inwestorów w zakresie nie spełnienia wskazanych przez organ wymogów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 140, poz. 906), nie mogła być zdaniem Sądu podstawą do stwierdzenia nieważności bez analizy jaki wpływ maja one na możliwość doprowadzenia do zgodności z prawem przedmiotowej inwestycji, zrealizowanej z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 1998 r. (udzielającą pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę o jedną kondygnację budynku mieszkalnego oraz wyrażającą zgodę na zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń mieszkalnych usytuowanych na parterze budynku na lokal handlowy). Istotne jest również odniesienie się do kwestii braku prawa do dysponowania działką nr ew. [...], na której zrealizowana została część przedmiotowego budynku- schody. W ocenie Sądu, gdyby aktualnie istniała możliwość uzyskania zgody na zajęcie gruntu Gminy (będącego jak wynikało z materiału dowodowego częścią pasa drogowego) to w tym zakresie nie byłoby przeszkód w możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Z materiału dowodowego sprawy wynikało, że przeszkód takich w owym czasie nie było (pismo Zarządu Dróg Miejskich i Zieleni w K. z dnia [...] lipca 1999r., deklarujące że decyzję na zajęcie pasa drogowego inwestorzy otrzymają po uzyskaniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych). Jednocześnie wskazać należy, że słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, oceniając decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyeliminował jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na wznowieniu robót, naruszenie przepisów techniczno-budowlanych przez usytuowanie w ścianie zewnętrznej od strony działki nr [...], w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy działki dwóch okien (w poziomie terenu, w piwnicy). Zasadnie bowiem uznał, że w złożonym projekcie zagospodarowania działki (na etapie wydawania przez organ nadzoru budowlanego decyzji z dnia [...].08.1999 r.) określono odległość przedmiotowego budynku od granicy z działką nr [...] na 4,10 m. Tym samym brak było podstaw do przyjęcia w owym czasie, iż stan faktyczny był inny, niż przedstawiony w projekcie. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien mieć na uwadze, że kwestionowana decyzja była wydana w konsekwencji przeprowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane postępowania, które miało na celu doprowadzenie wykonanych samowolnie odstępstw od projektu, do stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. stanowił, że właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Co istotne, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie analizował, czy biorąc pod uwagę wieloletni tok działań podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego, związanych z przedmiotową inwestycją, prowadzonych w różnych trybach, jak również zapadłe do tej pory rozstrzygnięcia, konieczne i celowe jest wyeliminowanie z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji. Przy czym podkreślić trzeba raz jeszcze, że nie każda wadliwości decyzji - nawet znaczna - przesądza o rażącym naruszeniu prawa w wyniku jej wydania. Rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą uwzględnić powyższe uwagi Sądu i wydać stosowne rozstrzygnięcie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Ponadto na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło