I SA/Go 407/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-12-01
Skład orzekający: Barbara Rennert, Stefan Kowalczyk, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki w drodze emisji akcji mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mimo że przychody z emisji akcji nie stanowią przychodów podatkowych?Ratio decidendi
Wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki w drodze emisji akcji mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ mają one pośredni związek z uzyskiwaniem przychodów z działalności gospodarczej i służą zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Organ błędnie przyjął, że skoro przychody z emisji akcji nie są przychodami podatkowymi, to koszty z nimi związane również nie mogą być kosztami uzyskania przychodów. Analiza przepisów art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o CIT prowadzi do wniosku, że koszty te nie są objęte wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Spółka R S.A. złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zaliczenia wydatków poniesionych w latach 2007-2008 na podwyższenie kapitału zakładowego w drodze emisji akcji do kosztów uzyskania przychodów. Minister Finansów wydał interpretację negatywną, uznając, że skoro przychody z emisji akcji nie są przychodami podatkowymi, to koszty z nimi związane również nie mogą być kosztami uzyskania przychodów. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów prawa podatkowego i ignorowanie orzecznictwa sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R S.A. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] lipca 2009 r. R S.A. złożyła skargę na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
W dniu [...] lutego 2009 r. skarżąca wniosła do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie przepisów prawa podatkowego – art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.).
Przedstawiając stan faktyczny Spółka wskazała, że od [...] lutego 1996 r. jest notowana na Giełdzie, a [...] sierpnia 2007 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego w drodze oferty publicznej akcji zwykłych na okaziciela. Dzień prawa poboru ustalono na [...] października 2007 r. W związku z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji Spółka poniosła w 2007 i 2008 r. szereg wydatków związanych z nabyciem usług niezbędnych do przeprowadzenia emisji, m. in. opłaty giełdowe, wynagrodzenie biura maklerskiego, opłaty notarialne. Przez podwyższenie kapitału zakładowego w drodze emisji akcji Spółka zwiększyła swą zdolność inwestycyjną, a to wiąże się ze zwiększeniem wiarygodności oraz zdolności kredytowej Spółki, poprawą jej rynkowego statusu oraz pozwala uzyskać, w sposób pośredni, dodatkowe wyższe dochody.
Na podstawie tak przedstawionego stanu faktycznego skarżąca zwróciła się do Ministra Finansów z pytaniem czy miała prawo zaliczyć w roku 2007 i 2008 wydatki związane z podwyższeniem kapitału w drodze emisji akcji do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Oświadczyła, że uważa, iż analiza powołanego wyżej art. 15 prowadzi do wniosku, że warunkiem zakwalifikowania pewnych wydatków jako tak pojmowanego kosztu jest ich celowe ponoszenie przez podatnika dla osiągnięcia przychodów. Nie jest przy tym konieczne zaistnienie związku przyczynowego między określonym wydatkiem a konkretnym przychodem. Powołując się na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, jak i orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła, że aby jakiś wydatek uznać za koszt w rozumieniu art. 15 ust. 1 nie trzeba wykazywać zależności między nim a powstaniem lub powiększeniem konkretnego mierzalnego przychodu. Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zmierzającą do stworzenia, zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów. Może się jednak zdarzyć, że mimo uzasadnionych ekonomicznie działań, nie dojdzie do powstania lub zwiększenia przychodu. Istotne jest to, że kosztami będą wydatki poniesione z zamiarem zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów, tak aby przynosiło ono przychody także w przyszłości. Związek kosztów z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą może być także pośredni. Do takich kosztów należą również wydatki związane z ogólnymi kosztami funkcjonowania czy organizacji osoby prawnej. Możliwość zaliczenia danego konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona jest od powiązania danego wydatku z działalnością podatnika, ale warunkiem koniecznym dla takiego zaliczenia jest działanie podatnika w celu potencjalnego osiągnięcia przychodu. Przychodami, z którymi wiążą się koszty poniesione w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego, nie są kwoty przekazane przez ten kapitał, lecz przychody uzyskiwane z działalności gospodarczej finansowane tym kapitałem. Kosztów związanych z emisją akcji nie można wiązać z konkretnym przychodem, gdyż w momencie ich poniesienia przychód ten jawi się jako zdarzenie przyszłe i niepewne. Do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje ich uzyskanie. Koszty związane z emisją akcji, chociaż związane z osiąganymi przychodami, nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami.
Reasumując skarżąca stwierdziła, że w/w wydatki stanowić będą koszty uzyskania przychodów, ponieważ pozostają one w związku z uzyskaniem przez nią przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej i nie zawierają się w katalogu określonym w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W związku z tym Spółka miała prawo zaliczyć w roku 2007 i 2008 wydatki związane z podwyższeniem kapitału w drodze emisji akcji do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 powołanej ustawy.
Minister Finansów w dniu [...] kwietnia 2009 r. wydał interpretację indywidualną, stwierdzając w niej, że stanowisko skarżącej zawarte w jej wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadniając swój pogląd organ wskazał, iż z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że podatnik ma możliwość zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pod warunkiem, że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma bądź może mieć wpływ na wielkość osiąganych przychodów lub służyć zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów. Koszty podatkowe dzieli się na bezpośrednie – ściśle związane z konkretnymi przychodami, jakie osiąga podmiot gospodarczy oraz pośrednie – wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje prawidłowe funkcjonowanie podmiotu gospodarczego. Podwyższenie kapitału zakładowego wymaga zmiany statutu i następuje w drodze emisji nowych akcji lub podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Oznacza to, że wszelkie koszty związane z tą operacją pozostają w bezpośrednim związku z podwyższeniem kapitału zakładowego. Powołując przepis art. 12 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy, organ wskazał, że wartość wkładów zarówno pieniężnych, jak i niepieniężnych, wnoszona na pokrycie kapitału zakładowego w związku z utworzeniem spółki, jak również z podwyższeniem tego kapitału nie jest zaliczana do przychodów podatkowych spółki. Skoro zatem przychód otrzymany na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych, to koszty jego uzyskania nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem nie stanowią kosztów podatkowych wydatki, co prawda nie wymienione w art. 16 ust. 1 w/w ustawy, ale związane z przysporzeniami nie uważanymi za przychód przez ustawodawcę. Nieistotny jest przy tym ani cel ani efekty podwyższenia kapitału zakładowego. Zaliczenie wydatków na powiększenie kapitału zakładowego do kosztów uzyskania przychodów oceniane musi być w kontekście tego przychodu, z którym wydatki te są bezpośrednio związane. Nadto z dyspozycji art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 w/w ustawy wynika, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł położonych na terytorium RP lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku. Związane z tymi przychodami koszty nie mogą pomniejszać przychodów uzyskiwanych z innych źródeł. Organ wskazał, że wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu powołanego wyżej art. 15 ust. 1, gdyż są związane z przychodem nie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
W związku z powyższym Spółka nie miała prawa zaliczyć w roku 2007 i 2008 wydatków związanych z podwyższeniem kapitału w drodze emisji akcji do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Powyższą interpretację doręczono skarżącej w dniu 4 maja 2009 r. Spółka w ustawowym terminie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa w wydanej na jej wniosek interpretacji indywidualnej z [...] kwietnia 2009 r., zarzucając w toku jej wydawania rażące naruszenie art. 15 ust. 1, art. 12 ust. 4 pkt 4 oraz art. 7 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez ich błędną interpretację oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej polegającą na ignorowaniu orzecznictwa sądów administracyjnych w spornym zakresie
Uzasadniając wezwanie skarżąca powieliła argumenty zawarte we wniosku o wydanie interpretacji, przytaczając ponownie orzeczenia sądów administracyjnych wydane w tym przedmiocie.
Minister Finansów w dniu [...] czerwca 2009 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na powyższe wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji. Odpowiedź tę skarżąca otrzymała 8 czerwca 2009 r.
W dniu [...] lipca 2009 r. Spółka R złożyła na wydaną interpretację skargę, w której powieliła zarzuty i ich uzasadnienie zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 14b § 1 w zw. z art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując że Minister Finansów powołując się na moc wiążącą wyroków sądów administracyjnych w indywidualnych sprawach całkowicie pominął istotę interpretacji, którą jest jednolite stosowanie przepisów prawa. Nie do pogodzenia z tą zasadą jest wydawanie interpretacji odmiennych w tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Nadto, sam ustawodawca nałożył na Ministra Finansów obowiązek uwzględniania z urzędu orzecznictwa sądów administracyjnych oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, o czym w odniesieniu do interpretacji ogólnych stanowi wprost art. 14a Ordynacji podatkowej, a w przypadku interpretacji indywidualnych obowiązek ten wypływa pośrednio z art. 14e § 1.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując że za bezsporne w przedmiotowej sprawie należy uznać, iż podwyższenie kapitału zakładowego spowodowało konieczność poniesienia przez Spółkę przedmiotowych wydatków, a dodatkowo środki uzyskane z emisji akcji przyczynią się do rozwoju firmy, a to z kolei spowoduje zwiększenie przychodów. Będą to już jednak przychody z bieżącej działalności gospodarczej, które są przychodami odrębnymi od przychodu otrzymanego na powiększenie kapitału zakładowego. Z kolei, z osiągnięciem tego przychodu będą się wiązały odrębne wydatki stanowiące koszt jego uzyskania. Nadto, powołane przez skarżącą pisma organów podatkowych i orzeczenia sądów zapadły w indywidualnych sprawach konkretnego podatnika i w oparciu o przedstawiony przez niego stan faktyczny. Nie są one wiążące dla organu wydającego zaskarżoną interpretację, podobnie jak i orzeczenia przeciwne do stanowiska skarżącej.
Sąd zważył:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, iż zaskarżona interpretacja indywidualna, jak i odpowiedź Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostały wydana prawidłowo w oparciu o przepisy art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Należy przypomnieć, iż sąd administracyjny, sprawując na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. kontrolę działalności administracji publicznej, w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach jest obowiązany do kontroli takich interpretacji również z punktu widzenia poprawności merytorycznej dokonanych w nich interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego (por. uchwała NSA z 8 stycznia 2007 r. I FPS 1/06, ONSAiWSA 2007/2/27).
Kontrola taka w niniejszej sprawie uprawnia wniosek, iż wykładnia dokonana w zaskarżonej interpretacji nie jest prawidłowa.
Na początku poniższych rozważań należy stwierdzić, że stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji nie jest sporny.
Z rozpoznawanej skargi wynika, iż skarżąca Spółka zarzuca Ministrowi Finansów błędną interpretację przepisów art. 15 ust. 1, art. 12 ust. 4 pkt 4 i art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) wydaną w oparciu o przedstawiony przez nią stan faktyczny. Zdaniem skarżącej wydatki na powiększenie kapitału zakładowego w drodze emisji akcji mogą być oceniane jedynie przez pryzmat art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, co w pełni uzasadnia ich kwalifikację jako kosztów podatkowych.
Zaprezentowane przez skarżącego stanowisko dokonujące oceny objętego wnioskiem stanu prawnego nie zostało przez Ministra Finansów podzielone. Organ ten wydając zaskarżoną interpretację przyjął, że przepis art. 15 ust. 1 wyłącza możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z powiększeniem kapitału zakładowego spółki w drodze emisji akcji. Sąd takiej interpretacji przepisów nie podzielił.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów (...), z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 powołanej ustawy. Warunkiem zakwalifikowania wydatków jako kosztów uzyskania przychodów jest ich celowe poniesienie przez podatnika dla osiągnięcia przychodów. Ustawodawca nieprzypadkowo posłużył się pojęciem "przychodów" a nie "przychodu". Liczba mnoga, w której użyto tego słowa wskazuje, że aby wydatek można było uznać za koszt w rozumieniu cyt. wyżej przepisu, nie jest konieczne wykazanie zależności między tym wydatkiem a powstaniem lub powiększeniem konkretnego, mierzalnego przychodu (uchwała 7 sędziów NSA z 18 czerwca 2007 r. , sygn. akt II FPS 8/06). W orzecznictwie dominuje pogląd, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zmierzającą do stworzenia, zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów, tak aby przynosiło ono przychody także w przyszłości.
Ustawodawca wyróżnia koszty uzyskania przychodów związane bezpośrednio z przychodami (koszty, których poniesienie jest niezbędne dla uzyskania konkretnego przychodu) oraz koszty pośrednio związane z przychodami (koszty, które z uwagi na ich charakter nie łączą się wprost z osiągniętym przychodem, chociaż ich poniesienie warunkuje możliwość uzyskania przychodu). W doktrynie podkreśla się, że w przypadku gdy podatnik w momencie podejmowania decyzji w odniesieniu do konkretnego wydatku oceni, że obiektywnie przyczyni się on do osiągnięcia przychodów z działalności gospodarczej, organ podatkowy nie może kwestionować zasadności poniesienia tego wydatku i wykluczenia go z kosztów uzyskania przychodów.
Powyższe rozważania nie są kwestionowane także przez Ministra Finansów lecz przyjął on, że do przychodów nie zalicza się przychodów wymienionych w katalogu zwartym w art. 12 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy, do którego zaliczono przychody otrzymane na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego. Inny pogląd byłby sprzeczny z regulacją wynikająca z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy..
Stanowiska takiego nie można uznać za prawidłowe.
Z przepisu art. 7 ust. 3 pkt 1 wynika, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku. Należy podkreślić, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych zasadniczo posługuje się pojęciem przychodów z określonych źródeł, które nie podlegają opodatkowaniu, natomiast przepis art. 7 ust. 3 pkt 1 odnosi się do dochodów ze źródeł przychodów, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub są wolne od podatku. Nie sposób nie zauważyć, że aby dochody nie podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym to niezbędnym warunkiem jest równoczesne nie podleganie opodatkowaniu tym podatkiem także i przychodów. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy co do zasady dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Skoro więc przychód jest wartością, na podstawie której obliczany jest dochód, to wyłączenie określonego przychodu z opodatkowania skutkować będzie także wyłączeniem z opodatkowania wynikającego z tego przychodu dochodu. W tej sytuacji znalezienie bezpośredniego związku między analizowanym przepisem a dyspozycją art. 2 ust. 1 i 3 jest oczywiste.
W art. 2 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wymienione są przychody, do których nie stosuje się tejże ustawy i są to: przychody z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że ustalenie przychodów jest wymagane dla celów określenia dochodów wolnych od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4e; przychody z gospodarki leśnej w rozumieniu ustawy o lasach; przychody wynikające z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy; przychody (dochody) armatora opodatkowane na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006r. o podatku tonażowym (Dz. U. Nr 183, poz. 1353), z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1a.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wymienione w art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy dochody, które nie podlegają opodatkowaniu oznaczają dochody wynikające z przychodów wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy.
Wymienione w art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy dochody wolne od podatku, w ocenie Sądu, oznaczają dochody wymienione w przepisach art. 17 ust. 1 pkt 1 – 49 ustawy. Wskazuje na to treść art. 17 ust. 1, który stanowi, że "wolne od podatku są", wyliczając następnie dochody, do których przepis ten się odnosi.
Zdaniem Sądu, dosłowna treść art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy nie uprawnia do stwierdzenia, że przepis ten swym zakresem obejmuje także przychody, które nie stanowią przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 12 ust. 4 pkt 1 – 20). Powyższa analiza treści art. 7 ust. 3 pkt 1 prowadzi do wniosku, że przepis ten swym zakresem obejmuje inne dochody i przychody niż przychody, które na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zaliczają się do przychodów w rozumieniu tej ustawy. Przede wszystkim przepis ten dotyczy przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, które wymienione są w art. 2 ust. 1 pkt 1 – 4. Są to ogólne kategorie przychodów wyodrębnione według kryterium przedmiotowego, które pomimo tego, że mieszczą się w zakresie definicji przychodów (art. 12 ust. 1, 1a, 1b i 2) z woli ustawodawcy nie podlegają opodatkowaniu. Natomiast wymienione w art. 12 ust. 4 pkt 1 – 20 wartości są to różnego rodzaju przysporzenia majątkowe, które mogą wystąpić w działalności podatników, w której powstają przychody nie objęte wyłączeniem z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy i które ustawodawca postanowił uznać za wartości nie stanowiące przychodów przez wyłączenie ich z zakresu przedmiotowego przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Skoro więc przepis art. 7 ust. 3 pkt 1 nie obejmuje swym zakresem zwiększeń w majątku podatnika wymienionych w art. 12 ust. 4 pkt 1 – 20, to koszty z nimi związane nie są objęte zakresem przepisu art. 7 ust. 3 pkt 3 ustawy, gdyż treść tego przepisu wprost wskazuje, że jego zakresem objęte są koszty uzyskania przychodów wymienionych w art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy. Zatem treść przepisu art. 7 ust. 3 pkt 3 nie pozostaje w żadnych relacjach z art. 12 ust. 4.
Z tego powodu, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ błędnie przyjął, że koszty poniesione przez skarżącą w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 3 ustawy nie mogą zostać uwzględnione w wyliczeniu dochodu podlegającego opodatkowaniu. Należy zatem stwierdzić, że skoro zwiększenie kapitału zakładowego przez jego podwyższenie nie stanowi dochodów (przychodów) wymienionych w art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy to koszty tej operacji nie są objęte działaniem przepisu art. 7 ust. 3 pkt 3.
Z powołanych wyżej względów, oceniając możliwość zaliczenia poniesionego przez Spółkę wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego do kosztów przy wyliczaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu należy stosować przepis art. 15 ust. 1 ustawy, przy czym koszty te należy uznać za koszty pośrednio związane z przychodami.
Zdaniem Sądu, skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji zasadnie wykazała, że podwyższenie kapitału jest działaniem gospodarczym podejmowanym przez Spółkę w celu uzyskania nowych środków finansowych. Podwyższenie w taki sposób kapitału zakładowego zwiększy zdolność Spółki do działania na rynku, z tym zdolność inwestycyjną, zwiększy jej wiarygodność oraz zdolność kredytową. Zatem wydatki na podwyższenie kapitału zakładowego mają pośredni związek z uzyskiwanie przez Spółkę przychodów i są ściśle związane z funkcjonowanie jej na rynku.
Z powyższych względów należało uznać, że opisane we wniosku wydatki spełniają ustawowe wymogi kosztów uzyskania przychodów zawarte w art. 15 ust. 1 ustawy. Z kolei art. 16 ust. 1 tejże ustawy nie wymienia ich jako wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów.
Należy też zauważyć, że podwyższenie kapitału zakładowego nie jest celem samym w sobie, a przyczyny tego podwyższenia mogą być bardzo różne – unowocześnienie spółki, pokrycie strat, zwiększenie zdolności kredytowej spółki, utworzenie nowych miejsc pracy, uwiarygodnienie przed kontrahentami, uniknięcie likwidacji bądź upadłości (A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, tom I i II, Zakamycze 2005, wyd. III, komentarz do art. 431).
W świetle powyższych rozważań należało stwierdzić, że zaskarżona interpretacja jest błędna, ponieważ w niewłaściwy sposób wyjaśnia znaczenie przepisów art. 15 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Należy także zgodzić się ze skarżącą, iż pominięcie przy udzielaniu interpretacji wyroków sądów administracyjnych wydanych w analogicznych sprawach stanowi naruszenie przepisu art. 14b § 1 w zw. z art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej. Obowiązek uwzględnienia orzecznictwa sądów administracyjnych wypływa pośrednio właśnie z treści tego przepisu. Skoro bowiem orzecznictwo sądów powinno mieć wpływ na zmianę interpretacji indywidualnej, to również powinno być uwzględniane przy jej wydaniu i nie może być przez organ pominięte z lakonicznym stwierdzeniem, że wyroki zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.
Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
( - ) Stefan Kowalczyk ( - ) Barbara Rennert ( - ) Dariusz Skupień
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło