II SA/Wa 1319/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-01
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Eugeniusz Wasilewski, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) stanowi wystarczającą i obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bez indywidualnej oceny cech osobowych i dotychczasowego postępowania posiadacza broni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości nie jest wystarczającą i obligatoryjną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wymaga indywidualnej oceny, czy istnieją uzasadnione obawy, że posiadacz broni może użyć jej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy Policji nie mogą stosować automatyzmu, lecz muszą zbadać całokształt zachowania posiadacza broni, jego cechy charakteru i dotychczasową postawę, a nie opierać się wyłącznie na fakcie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.Stan faktyczny
Skarżący J. G. został prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Komendant Powiatowy Policji cofnął mu pozwolenie na broń palną myśliwską, uznając, że popełnione przestępstwo rodzi uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak indywidualnej oceny jego osoby i automatyczne zastosowanie sankcji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 6 lutego 2009 r. Komendant [...] Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J. G. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej w związku z uzyskaną informacją o skazaniu strony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. II Wydział Karny z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.
W toku podjętych czynności wyjaśniających organ uzyskał: odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G., odpis notatki sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji z przeprowadzonej kontroli drogowej, odpis protokołu przesłuchania J. G. w charakterze podejrzanego, informację z Krajowego Rejestru Karnego, wywiad środowiskowy oraz informację z Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w W.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant [...] Policji cofnął J. G. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na fakt skazania J. G. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...] za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., polegającego na tym, iż w dniu 15 sierpnia 2008 r. w N., pow. P., woj. [...] kierował samochodem osobowym marki [...] będąc w stanie nietrzeźwości – 0,78 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.
Organ podkreślił, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie określa zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających obawę, co do możliwości użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie organu rodzaj popełnionego przez stronę przestępstwa – mimo, iż nie zostało ono wprost wymienione w katalogu przestępstw, zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy – wyklucza możliwość posiadania przez nią pozwolenia na broń palną pomimo, iż w miejscu zamieszkania posiada pozytywną opinię. Dopuszczenie się przestępstwa polegającego na prowadzeniu w stanie nietrzeźwości samochodu podważa bowiem wiarygodność J. G., co do możliwości dysponowania bronią i wzbudza uzasadnioną obawę, że może on również swoim nieodpowiedzialnym zachowaniem doprowadzić do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dlatego interes strony, wyrażający się w posiadaniu broni palnej, winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, który przejawia się w tym, aby pozwolenie na broń posiadały osoby przestrzegające prawa. Organ podkreślił jednocześnie, że cofnięcie pozwolenia na broń nie jest karą dodatkową za popełnione przestępstwo, ale administracyjnoprawnym skutkiem utraty przez stronę wiarygodności co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni.
W odwołaniu od tej decyzji J. G. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędne zakwalifikowanie go do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, podczas gdy popełniony przez niego czyn z art. 178a § 1 k.k. miał charakter incydentalny, a jego pozytywna społecznie postawa gwarantuje przestrzeganie porządku prawnego. Podkreślił, że od 20 lat wykonuje bardzo odpowiedzialny zawód lekarza [...], który wiąże się z odpowiedzialnością za życie pacjentów. Zarzucił ponadto organowi I instancji naruszenie prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie szablonowego uzasadnienia, a w szczególności niewykazania związku pomiędzy popełnionym przez niego czynem, a racjami przemawiającymi za cofnięciem pozwolenia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, a w związku z tym o przesłuchanie w charakterze świadków funkcjonariuszy Policji, którzy przeprowadzili kontrolę drogową w dniu 15 sierpnia 2008 r., przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, a także z opinii Zarządu Okręgowego PZŁ w W..
Komendant Główny Policji rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji.
W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść przepisów art. 18 ust. 2 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o bron i amunicji organ podkreślił, iż każde naruszenie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości jest zaś wyrazem nie tylko wielkiej nieodpowiedzialności osoby, która się tego dopuszcza, ale także świadczy o jej braku wyobraźni co do możliwych następstw jej zachowań pod działaniem alkoholu, czyli w warunkach ograniczonej samokontroli. Takie cechy u osoby posiadającej pozwolenie na broń (lub ubiegającej się o nie) nie mogą być obojętne dla interesu społecznego ze względu na ścisły związek prawa do broni palnej ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z ustalonego materiału dowodowego wynika natomiast, iż w przypadku J. G. wystąpiły właśnie takie okoliczności. Został bowiem skazany za czyn z art. 178a § 1 k.k., tj., że kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Dopuścił się zatem czynu, z którego rodzajem organy Policji wiążą obawę użycia broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stężenie alkoholu w wydychanym przez stronę powietrzu wynosiło 0,78 mg/l, a więc ponad trzykrotnie przekraczało próg nietrzeźwości, wyznaczony dyspozycją art. 115 § 16 k.k. Organ podkreślił jednocześnie, iż ustawodawca z dniem 1 stycznia 2004 r. zmienił brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy odchodząc od związania obawy z charakterologicznymi cechami posiadacza pozwolenia na broń, który dopuszcza się przestępstw (przemoc lub groźba bezprawna), na rzecz przykładowego wskazania rodzaju dóbr chronionych prawem, których naruszenie obawę tę wywołuje.
W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności potwierdzają zasadność zaliczenia strony do osób wskazanych przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, ponieważ jako osoba posiadająca pozwolenie na broń, spełniła ona przesłanki bezwzględnego cofnięcia jej tego prawa, w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i ustawodawca nie pozostawił organom Policji swobody wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych wobec takich osób, przyznając tym samym pierwszeństwo interesowi społecznemu przed ich słusznym interesem w posiadaniu pozwolenia na broń. W takich więc przypadkach nawet pozytywna opinia z miejsca zamieszkania oraz to, że broń przechowuje ona prawidłowo, nie dają podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy, niż cofnięcie pozwolenia na broń. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, iż nie neguje, że strona z racji zawodu lekarza [...] odpowiada za życie pacjentów, nie eliminuje to jednak faktu, iż dopuściła się ona przestępstwa, którego ewentualnym skutkiem może być właśnie śmierć lub kalectwo ludzi, a z którego rodzajem organy Policji – wiążą obawę możliwości takiego zachowania się, jak wskazano w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Podkreślił też, iż warunkiem koniecznym dla cofnięcia pozwolenia na broń nie jest ani związek między popełnieniem przestępstwa i użyciem do niego broni, ani udowodnienie, że osoba posiadająca broń faktycznie użyła, czy użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem tylko domniemanie takiego zachowania oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Nie mają też znaczenia podnoszone w odwołaniu argumenty strony, iż nie jest osobą nadużywającą alkoholu i nigdy nie miała problemów natury psychicznej, bowiem nie te okoliczności były podstawą zaliczenia strony do osób wskazanych przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a fakt popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Fakt, że strona dopuściła się tego rodzaju przestępstwa burzy w ocenie organów Policji jej dotychczasowy wizerunek osoby dającej rękojmie bezpiecznego posiadania broni. Natomiast okoliczność, iż strona po raz pierwszy została skazana za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., nie ma istotnego znaczenia dla oceny jej postępowania w kontekście dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W ocenie organu odwoławczego, przed wydaniem decyzji organ I instancji dysponował pełną wiedzą na temat okoliczności, w jakich doszło do popełnienia przez stronę przestępstwa. Zostały one bowiem szczegółowo przedstawione w materiale dowodowym sprawy karnej, obejmującym także protokół przesłuchania strony, w którym skorzystała z prawa do odmowy składania wyjaśnień z uwagi na to, że jej wina nie budziła wątpliwości. Zawiera je także prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w G., nie było zatem potrzeby, by – jak podnosi w odwołaniu strona – przesłuchiwać ją na tę okoliczność. Przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest bowiem ustalanie winy sprawcy przestępstwa, ani też weryfikacja czy uzupełnianie materiału dowodowego sprawy karnej. Zatem przesłuchanie strony, czy innych osób w charakterze świadków, na okoliczność zdarzenia nie miałoby wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, bowiem nie wyeliminowałoby jej prawomocnego skazania. Okoliczność, że organ I instancji nie odniósł się do korzystnych o stronie dowodów nie miała także wpływu na treść rozstrzygnięcia. Pozytywna opinia z miejsca zamieszkania oraz prawidłowe przechowywanie broni, nie niwelują bowiem istnienia uzasadnionej obawy możliwości użycia przez stronę broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a tym samym nie dają podstaw do zachowania stronie prawa do posiadania broni. Z opinii Polskiego Związku Łowieckiego Zarząd Okręgowy w W. wynika natomiast tylko tyle, że skarżący jest jego członkiem i niczym się nie wyróżnił.
Organ odwoławczy dodatkowo powołał się na fakt, iż strona w przeszłości także naruszała zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, popełniając wykroczenia drogowe, co w powiązaniu z ostatnim skazaniem jej za czyn z art. 178a § 1 k.k., świadczy o jej lekceważącym stosunku do ładu prawnego i bezwzględnie nakazuje cofnięcie prawa do broni w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. G. zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez bezpodstawne i aprioryczne przypisanie go do grupy osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego,
2. art. 7 k.p.a., poprzez mało wnikliwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
3. art. 8 k.p.a., poprzez bezpodstawne i dowolne zastosowanie dodatkowej sankcji administracyjnej po uprzednim już zastosowaniu przez Sąd Karny sankcji karnej w wyniku czego skarżący poprzez indywidualne działanie organu policyjnego został de facto dwukrotnie ukarany,
4. art. 10 k.p.a., poprzez niedopuszczenie do wysłuchania skarżącego - o co wnosił w odwołaniu - i substytuowanie dowodu z zeznań skarżącego protokołami jego zeznań złożonymi w toku zupełnie innego postępowania, co jest w sprzeczności z ogólną regułą, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji skarżący podniósł, iż w toku przeprowadzonego postępowania nie doszło w ogóle do wnikliwej analizy okoliczności sprawy. Organ Policji zaszeregował go do grupy osób w stosunku do której istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym jedynie na podstawie kryterium jednorazowego i incydentalnego skazania za przestępstwo - w tym przypadku jazdy pod wpływem alkoholu. Interpretacja przedstawiona przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest wyjątkowo subiektywna i nosi znamiona automatyzmu statystycznego, tzn. każdy przypadek skazania kończy się obligatoryjnym odebraniem broni bez względu na rodzaj popełnionego przestępstwa. Skarżący podkreślił, iż konstrukcja przepisu art. 15 w zw. z art. 18 ustawy o broni i amunicji jest mało ostra, dlatego, każde rozstrzygnięcie powinno być analizowane przez pryzmat konkretnego przypadku i właściwości osobowych podmiotu. Nie można wszystkich zaliczyć do jednej kategorii nie wskazując podstaw tego rodzaju decyzji. Podniósł ponownie, że od 20 lat wykonuje zawód lekarza [...] odpowiadając każdego dnia za życie pacjentów [...].
Podkreślił też, iż posiada odpowiednie warunki do przechowywania broni, regularnie odbywa ćwiczenia strzelnicze na wojskowej strzelnicy w R.., jest żonaty i ma dwójkę dzieci, jest osobą spokojną i wywarzoną, nigdy nie nadużywał alkoholu, nie był porywczy i nigdy nie miał problemów natury psychicznej. Jest też uhonorowany licznymi listami dziękczynnymi od swoich pacjentów oraz od kierownictwa szpitala.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. skarżący podkreślił, iż w niniejszej sprawie organy Policji w zasadzie w ogóle nie przeprowadziły postępowania dowodowego, nie uwzględniono też wniosków dowodowych zgłoszonych przez niego w odwołaniu, zaś okoliczności uzasadniające odmowę ich przeprowadzenia są mało przekonywujące. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżący wskazał, iż na organach Policji ciążył obowiązek wykazania realnej obawy, że broń może być użyta przez niego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy Policji powinny w związku z tym zebrać i ocenić wszystkie dowody istotne w sprawie, a więc także opinię koła łowieckiego, opinię z miejsca zamieszkania skarżącego, wywiad środowiskowy oraz wziąć pod uwagę fakty, które powinny być im znane z urzędu np. dotyczące dotychczasowego zachowania skarżącego jako posiadacza broni. Postępowanie dowodowe powinno zatem być prowadzone w kierunku potwierdzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni przez skarżącego i wykazania związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy popełnieniem wykroczenia komunikacyjnego a faktem posiadania broni myśliwskiej.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. skarżący stwierdził, iż bez wątpienia cofnięcie pozwolenia na broń jest pewnego rodzaju sui generis sankcją o charakterze administracyjnym, bo aktywizuje się w wyniku przekroczenia granic prawa. W związku z tym skarżący poprzez działanie organu policyjnego został dwukrotnie ukarany. Nie ma natomiast obecnie takiej możliwości ustawowej, która obligatoryjnie legitymowałaby kogokolwiek do odbioru broni w konkretnej sytuacji ukarania osoby za jazdę pod wpływem alkoholu.
Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. skarżący podniósł, iż nastąpiło substytuowanie dowodu z przesłuchania go w charakterze strony protokołami jego zeznań złożonymi w toku postępowania karnego. Za niedopuszczalne uznał zaliczenie w poczet materiału dowodowego zeznań złożonych przez niego w innym procesie o diametralnie innym podłożu, znaczeniu, materii, celu i przebiegu. Zarzucił ponadto, że organ nie zapewnił mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ za niezasadne uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, podkreślając, iż w toku postępowania dokładnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy, zbierając również dowody korzystne dla skarżącego. Ustalenia poczynione na podstawie tych dowodów nie mogły jednak wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżona decyzja nie jest zaś dodatkową sankcją prowadzącą do podwójnego ukarania skarżącego, lecz konsekwencją zajścia pewnych zdarzeń w jego życiu. Strona miała też zapewnioną możliwość czynnego uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu. Przesłuchanie strony jest natomiast środkiem dowodowym posiłkowym i w niniejszej sprawie nie było konieczności przeprowadzenia tego dowodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji wydane zostały z naruszeniem prawa.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.).
Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi natomiast, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji wskazuje wprawdzie – jak zasadnie przyjął organ – iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej (pozbawionej uznaniowości). Niemniej jednak, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy należy przyjąć, iż decyzja ta ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu. Art. 15 ust. 1 pkt 6 nie określa bowiem stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji związanej w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie tej normy prawnej istnieje, czy też nie.
Użycie przez ustawodawcę tzw. wyrażeń nieostrych zobowiązuje Sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego.
Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, iż skarżący J. G. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...] został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., polegającego na tym, iż w dniu 15 sierpnia 2008 r. w N., pow. P., woj. [...] kierował samochodem osobowym marki [...] będąc w stanie nietrzeźwości – 0,78 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, za co skazano go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, wymierzono mu karę grzywny w łącznej wysokości 2000 zł oraz orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku.
Art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nakazuje uprawnionym organom cofnąć pozwolenie na broń, gdy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa ta musi być jednak realna, wynikać z rzeczywistych przesłanek.
Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia więc sam fakt skazania za popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa. Uzasadnia je tylko sytuacja opisana w normie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. jeżeli nie ma czynu popełnionego przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, to muszą zaistnieć takie cechy osobowe posiadacza broni, które mogą wskazywać, iż istnieje obawa, że może on użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 wyraźnie stwierdził, że co do tych innych osób (które nie zostały skazane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy.
Ta uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych) czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne) (vide: wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06). Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości nie może być wystarczającą przesłanką do uznania, że sprawca tego czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, choć sama jazda pojazdem mechanicznym pod wpływem alkoholu jest niewątpliwie czynem wymagającym napiętnowania.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zastosowana przez organ jest nieprawidłowa. Dokonując nowelizacji ustawy o broni i amunicji, wbrew twierdzeniom organu, ustawodawca nie odszedł od konieczności ustalania cech charakteru i sposobu życia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej, na rzecz przykładowego wskazania rodzaju dóbr chronionych prawem przed bezprawnymi zamachami. Przedstawiona i zastosowana przez organ wykładnia stoi w całkowitej sprzeczności z ugruntowanym orzecznictwem NSA, ukształtowanym już na tle znowelizowanych przepisów ustawy. W orzecznictwie tym wyraźnie akcentuje się konieczność oceny cech charakteru osoby, wobec której wszczęto postępowanie o cofnięcie pozwolenia na broń, jak i jej dotychczasowego postępowania. Zatem organy Policji nie są uprawnione do arbitralnego przyjęcia, jak uczyniono to w rozpoznawanej sprawie, że przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które pośrednio zagrażać mogą życiu, zdrowiu i mieniu ludzi, winny znaleźć się w kręgu przesłanek wzbudzających obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a w szczególności takie bezprawne zachowania, których jednym ze znamion ustawowych jest stan nietrzeźwości sprawcy. Taka przesłanka nie została bowiem przewidziana przez ustawodawcę w ustawie o broni i amunicji, zaś przyjęcie stanowiska organu za zasadne prowadziłoby w efekcie do wprowadzenia dodatkowej, nieprzewidzianej przepisami prawa kary dodatkowej (vide: orzeczenie NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 863/06, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 67/07). W omawianym przepisie odniesiono się bowiem do systematyki Kodeksu karnego, a zatem tylko przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu w ujęciu Kodeksu karnego uzasadniają obawę, o jakiej stanowi ten przepis. Wszystkie inne przestępstwa muszą być rozpatrywane w kontekście stwarzania przez posiadacza broni obawy jej użycia niezgodne z przepisami prawa. Obawa ta musi być zgodna z doświadczeniem życiowym. I właśnie w takich sytuacjach należy badać cechy charakteru posiadacza broni i jego dotychczasową postawę oraz sposób życia, w tym także wobec przepisów prawa i to nie tylko przez pryzmat popełnionego występku, ale w szerszym kontekście. Oczywistym jest bowiem, że ocena czynu karalnego może być jedynie jednoznacznie negatywna. Konieczne jest zatem poczynienie ustaleń dotyczących całokształtu zachowań posiadacza broni oraz ocena zgromadzonych o nim opinii czy to środowiskowych, czy też wydanych przez zakład pracy lub organizacje, do których należy.
W rozpatrywanej sprawie takich ocen nie poczyniono. Osobę skarżącego oceniono jedynie w kontekście występku, za popełnienie którego został skazany, uznając jednocześnie, że posiadanie przez niego pozytywnych opinii oraz jego argumenty o dotychczasowym przestrzeganiu porządku prawnego i zasad współżycia społecznego nie eliminują faktu, iż dopuścił się on przestępstwa godzącego w dobro chronione prawem. Prowadzi to do wniosku, że organ obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wyprowadził zasadniczo z faktu skazania skarżącego za występek z art. 178a § 1 k.k. W ocenie Sądu trudno jednak przyjąć, że jednorazowy czyn, zwłaszcza w kontekście zachowania skarżącego po zatrzymaniu go przez funkcjonariuszy Policji, może całkowicie zniwelować pozytywną opinię o nim.
Organ powinien zatem szczegółowo wykazać dlaczego uważa, że jednokrotne, niewątpliwie naganne, postępowanie skarżącego, znajdującego się w stanie nietrzeźwości, przyczynia się do całkowitej utraty gwarancji prawidłowego posługiwania się przez niego bronią. Należy to uczynić w odniesieniu do skarżącego, a nie do ogółu osób kierujących pojazdami po spożyciu alkoholu. Ważne są bowiem okoliczności popełnienia czynu, a także zachowanie sprawcy, zarówno w dotychczasowym życiu, jak i w toku postępowania karnego. Organ, nie wyjaśniając swego stanowiska, uznał natomiast, że dowody świadczące o stronie korzystnie, jak pozytywne opinie z miejsca zamieszkania, czy też prawidłowe przechowywanie broni, nie dają podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy, niż cofnięcie pozwolenia na broń.
Organ zastosował tym samym niejako zasadę automatyzmu wyrażającą się w przekonaniu, że skoro skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie w stanie nietrzeźwości przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, to zachodzi podstawa do uznania go za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym, że spełniona została dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nakazująca określony sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Istotne w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy skarżący całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego.
Organ winien w związku z tym wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego uznaje, że dotychczasowe zachowanie skarżącego oraz jego cechy charakteru dają podstawę do negatywnej prognozy odnośnie jego osoby w oparciu o przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Mając na względzie przedstawioną powyżej argumentację, a zwłaszcza utrwalone orzecznictwo NSA, w ocenie Sądu uznać należy, że organy Policji nie zbadały sprawy w zakresie wystarczającym. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., co skutkowało w konsekwencji naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Wbrew natomiast zarzutom skargi strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Przed wydaniem decyzji w I instancji organ pouczył stronę o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Organ II instancji oparł natomiast swoje rozstrzygnięcie na zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodowym i nie przeprowadzał w sprawie żadnych dodatkowych dowodów.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło