II SA/Gd 560/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. N. kwotę 500 (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W decyzji z dnia 16 sierpnia 1999 r. nr 331/00 Burmistrz Miasta zatwierdził projekt budowlany i wydał B. N. pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na modernizacji istniejącego obiektu budowlanego z przeznaczeniem na potrzeby cmentarne, znajdującego się na działce nr 20/2 w R. przy ul. Górniczej. Następnie, wobec wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli Delegatury w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2002 r., wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza Miasta. W decyzji z dnia 23 kwietnia 2003 r. Wojewoda, działając z urzędu, stwierdził nieważność w/w decyzji Burmistrza Miasta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (decyzją z dnia 23 czerwca 2003 r. nr [...]). Skarga na powyższą decyzję oraz następnie skarga kasacyjna od Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostały prawomocnie oddalone (wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 307/05). W decyzji z dnia 5 sierpnia 2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał B. N. wykonać rozbiórkę budynku handlowego (kwiaciarni), wybudowanego na działce nr 20/2 przy ul. Górniczej w R. Od niniejszej decyzji odwołanie wniosła B. N. Następnie, postanowieniem z dnia 30 września 2002 r. organ odwoławczy –Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - zawiesił postępowanie odwoławcze w przedmiocie rozbiórki do czasu rozstrzygnięcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności udzielonego pozwolenia budowlanego (zagadnienie wstępne). W dniu 15 października 2002 r. B. N. ustanowiła pełnomocnikiem w swojej sprawie adwokata B. G. Do akt załączono stosowne pełnomocnictwo (k. 5 akt administracyjnych organu odwoławczego). Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w decyzji z dnia 12 sierpnia 2009 r. nr [...], zaskarżoną decyzję rozbiórkową utrzymał w mocy. Decyzja ta została doręczona B. N., z pominięciem wyznaczonego w jej sprawie pełnomocnika. Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła B. N., podnosząc m.in. naruszenie art. 40 § 2 k.p.a., polegające na niedoręczeniu decyzji i innych pism procesowych ustanowionemu pełnomocnikowi. Jednocześnie, skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Po otrzymaniu niniejszej skargi i przeanalizowaniu jej treści organ odwoławczy, w postanowieniu z dnia 16 września 2009 r. wstrzymał wykonanie swej decyzji z dnia 12 sierpnia 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie, przyznając, że faktycznie pominął ustanowionego pełnomocnika skarżącej w zakresie doręczenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazał, że zarzuty merytoryczne, które legły u podstaw wydania decyzji są zasadne, a w tej sytuacji – brak jest podstaw do zastosowania art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), który wymaga uwzględnienia skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 cytowanej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem – organ dopuścił się uchybienia przepisom postępowania, co zresztą sam przyznał w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z treścią art. 40 § 1 i 2 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten zobowiązuje zatem organ do doręczania pism pełnomocnikowi strony, jeżeli taki został ustanowiony w sprawie. W analizowanym stanie faktycznym nie ulega zaś wątpliwości, że taki pełnomocnik został przez skarżącą umocowany do działania w jej imieniu, a organ został o tym fakcie poinformowany. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że regulacja art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w k.p.a. zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji, postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie zakazuje wprawdzie doręczeń pod adresem strony, która ustanowiła pełnomocnika, lecz jedynie nakazuje doręczanie pism temu pełnomocnikowi. Oznacza to, że w sytuacji, gdy pismo zostało jednocześnie doręczone stronie i jej pełnomocnikowi, doręczenie pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne, natomiast strona została w ten sposób jedynie poinformowana o treści pisma. W niniejszym stanie faktycznym pismo – decyzja organu odwoławczego - zostało doręczone wyłącznie skarżącej, a zatem organ dopuścił się naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądowym istnieje rozbieżność stanowisk do kwalifikacji uchybienia dyspozycji art. 40 § 2 k.p.a. – jako rażącego naruszenia prawa (mogącego w konsekwencji prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętej taką wadą) lub też innego naruszenia przepisom postępowania, skutkującego uchyleniem takiej decyzji. Wreszcie, można spotkać też pogląd, że uchybienie art. 40 § 2 k.p.a. w istocie prowadzi do pominięcia strony, a zatem stanowi przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie sądu orzekającego w niniejszym składzie, stwierdzone uchybienie stanowi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja podlega zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie dokonywał oceny zarzutów merytorycznych skargi, bowiem decyzja podlega uchyleniu z powodów procesowych. Organ winien wydaną decyzję doręczyć zgodnie z wymogami powoływanego art. 40 § 2 kpa. Jednocześnie, na mocy art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił w wyroku, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu, wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 cytowanej ustawy odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, że jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja o nakazaniu rozbiórki podlega wykonaniu, zatem istnieją podstawy, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść przepisu art. 200 i art. 205 § 2 cytowanej wyżej ustawy, zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych (koszt wpisu od skargi – 500 zł, pełnomocnik strony nie brał udziału w postępowaniu przed sądem).