II OZ 815/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, , , po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1467/09 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 14 stycznia 2010 r. oddalił wniosek M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z 9-letnim synem. Źródłem utrzymania rodziny są dochody uzyskiwane przez skarżącą z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1722,98 zł brutto (1270,33 zł netto). Wnioskodawczyni posiada dom o pow. 200 m2 w K. przy ul. Ł. oraz nieruchomość rolną o pow. 1 ha, która wg oświadczenia nie przynosi dochodów. Skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że płaci ona raty kredytowe w wysokości 110 zł miesięcznie, rachunki za telefon komórkowy w granicach 250 - 300 zł miesięcznie oraz telefon stacjonarnym w kwocie 50 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że wnioskodawczyni ma debet na koncie w wysokości 4 493,68 zł. Skarżąca, oprócz wskazanych w wyciągu operacji bankowych, pomimo wezwania nie przedstawia innych rachunków dotyczących bieżącego utrzymania domu czy innych nadzwyczajnych kosztów obciążających budżet domowy. Oddalając wniosek Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawczyni osiąga stały miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości około 1300 zł. Nie wskazała przy tym jakie konkretnie ponosi koszty utrzymania siebie i dziecka, ani też nie podała nadzwyczajnych okoliczności wpływających na powstanie szczególnych kosztów obciążających budżet domowy, a jednocześnie mogących być uznane za konieczne koszty utrzymania siebie i rodziny. Za takie koszty nie mogą być uznane wydatki na telefon w kwocie około 300 zł miesięcznie. Brak powyższych danych jest przeszkodą do rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącej, zwłaszcza wobec wskazywania posiadania przez nią majątku w postaci domu położonego w K. o pow. 200 m² oraz nieruchomości rolnej o pow. 1 ha. Stan posiadania oraz osiągany stały dochód wskazuje, że skarżąca nie znajduje się w stanie ubóstwa. Również fakt spłacania przez skarżącą zadłużenia w kwocie 110 zł miesięcznie jak i znaczne saldo zadłużenia na rachunku bankowym, nie może prowadzić do korzystania z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca wskazując, że jej trudna sytuacja materialna i samotne wychowanie syna nie zostały wzięte pod uwagę. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 276/10 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 kwietnia 2010 r. wskazując, że Sąd I instancji mylnie przyjął, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów określających jej koszty utrzymania, bowiem niewątpliwie takimi dokumentami jest chociażby wyciąg z konta bankowego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skierowane do skarżącej wezwanie z 12 listopada 2009 r. jedynie w sposób ogólny wskazywało na "potwierdzenie stosownymi dokumentami wydatków związanych z aktualnym utrzymaniem. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji nie rozważył możliwości przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd I instancji stwierdził, że podlega on oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała przesłanki o której stanowi art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że z analizy dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej, uprawniającej do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca podnosząc, że oddalenie jej wniosku o zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest dla niej krzywdzące z uwagi na jej trudną sytuację materialną i finansową. Skarżąca wskazuje, że jest matką samotnie wychowującą dziecko i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Powyższy przepis, ze względu na art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinien zostać zastosowany w sprawie. Argumentacja przedstawiona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 276/10 wiązała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przy ponownym rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W szczególności Sąd I instancji nie rozważył możliwości przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, na co wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.