II FSK 517/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-05

Skład orzekający: Jerzy Rypina, Tomasz Kolanowski, Barbara Kołodziejczak – Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie akcji przez uczestników programu motywacyjnego po cenie preferencyjnej (1 grosz) od spółki luksemburskiej stanowi przychód z kapitałów pieniężnych podlegający opodatkowaniu w momencie nabycia akcji, czy też dopiero w momencie ich zbycia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo nabycie akcji po cenie preferencyjnej nie generuje dochodu podlegającego opodatkowaniu. Opodatkowanie następuje dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) w zw. z art. 24 ust. 11-12a u.p.d.o.f. Opodatkowanie potencjalnego wzrostu majątku przy nabyciu akcji nie znajduje uzasadnienia, a przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tego samego dochodu, co naruszałoby zasady konstytucyjne.
Stan faktyczny
Spółka N. S.A. z siedzibą w K. zwróciła się o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą programu motywacyjnego, w ramach którego pracownicy nabywali akcje spółki po cenie 1 grosza. Spółka uważała, że przychód z tego tytułu powinien być opodatkowany jako przychód z kapitałów pieniężnych dopiero w momencie zbycia akcji. Organ podatkowy uznał, że nabycie akcji po preferencyjnej cenie stanowi przychód z 'innych źródeł'. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację organu, podzielając stanowisko spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz N. S.A. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Ke 427/09 w sprawie ze skargi N. S.A. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 27 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz N. S.A. z siedzibą w K. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi. 1. Zaskarżonym wyrokiem z 3 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 427/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną przez N. S.A. z siedzibą w K. interpretację Ministra Finansów w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych i określił, że nie podlega ona wykonaniu w całości. 2. Wnioskiem z 20 lutego 2009 r. Spółka zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie powstania przychodu po stronie uczestników programu w momencie nabycia akcji oraz w zakresie obowiązków wnioskodawcy jako płatnika w przypadku odpłatnego zbycia akcji na giełdzie papierów wartościowych albo na rzecz spółki luksemburskiej lub zbycia akcji w celu ich umorzenia. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że wybrane osoby, świadczące pracę na rzecz Spółki na podstawie umów o pracę, kontraktów menedżerskich oraz umów o podobnym charakterze, uczestniczą w programie motywacyjnym, polegającym na nieodpłatnym przyznaniu uczestnikom warunkowych praw do nabycia akcji Spółki na warunkach i zasadach określonych w regulaminie programu. W wyniku wykonania/realizacji przyznanego prawa, uczestnik może nabyć akcje Spółki. Nabyte akcje mogą następnie zostać przez uczestnika zbyte. Długość trwania programu określono na 4 lata. W ramach programu, po spełnieniu określonych warunków, uczestnicy otrzymują nieodpłatnie warunkowe i, co do zasady, niezbywalne prawa do nabycia akcji Spółki. Dają one uczestnikom możliwość złożenia przez nich w terminie późniejszym oświadczenia o skorzystaniu z prawa do nabycia akcji Spółki. Oświadczenie to składane jest spółce z siedzibą w Luksemburgu, która aktualnie jest jedynym akcjonariuszem Spółki. W chwili złożenia oświadczenia nie dochodzi do nabycia jakichkolwiek praw, jednocześnie jego niezłożenie w określonych terminach skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do jego złożenia. Nabycie akcji następuje w drodze zawarcia umowy sprzedaży pomiędzy uczestnikiem, a zbywcą akcji (spółką luksemburską). Termin zawarcia umowy sprzedaży akcji jest uzależniony od tego, czy i kiedy akcje zaczną być notowane na giełdzie w stosunku do terminu złożenia oświadczenia o zamiarze nabycia akcji. W momencie złożenia oświadczenia i podpisania umowy sprzedaży akcji uczestnik programu, nie staje się faktycznym i pełnoprawnym ich właścicielem, gdyż nie posiada pełni praw do rozporządzania i dysponowania przedmiotowymi akcjami. Moment "nabycia" akcji nie stanowi w konsekwencji momentu uzyskania przez żadnego z uczestników jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego. Cena nabycia jednej akcji przez uczestnika zostanie określona w umowie sprzedaży akcji i wyniesie 1 grosz. Akcje nabyte przez uczestników mogą zostać przez nich zbyte dopiero po upływie określonego czasu i na zasadach określonych w ramach trzech alternatywnych scenariuszy. 3. W powyższym stanie faktycznym Spółka zadała następujące pytanie: czy przysporzenie majątkowe uzyskiwane przez uczestników w wyniku zrealizowania uprawnień wynikających z udziału w programie powinno być zakwalifikowane jako przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej w dalszej części u.p.d.o.f., czyli opodatkowany dopiero w momencie zbycia otrzymanych akcji Spółki. Zdaniem Spółki, przysporzenie majątkowe uzyskiwane przez uczestników w wyniku zrealizowania uprawnień wynikających z udziału w programie uczestników stanowi przychód z kapitałów pieniężnych powstający w chwili odpłatnego zbycia akcji Spółki. Spółka uważa taki wniosek za słuszny na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 4 i 6. 4. Wnioskodawca stwierdził, że zgodnie z art. 30b ust. 1 oraz art. 30a ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f. w przypadku sprzedaży w celu umorzenia, w przedmiotowej sprawie dochód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w postaci akcji Spółki podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie ze stawką podatkową w wysokości 19% uzyskanego dochodu w momencie ich zbycia. 5. Udzielając odpowiedzi, organ podzielił stanowisko Spółki w zakresie prawa do nabycia akcji, uznając, że jest to prawo warunkowe, przyszłe i niepewne, które może zostać zrealizowane, lecz nie musi, to po stronie osób otrzymujących to prawo nie powstaje przychód z tytułu przyznania prawa do nabycia akcji. Przychód ten nie powstanie również w momencie złożenia oświadczenia o nabyciu akcji. Organ nie zgodził się jednak ze Spółką, że przychód powstanie u beneficjentów dopiero w momencie zbycia akcji. Spółka pominęła moment między nabyciem warunkowego prawa do nabycia akcji i złożenia oświadczenia o nabyciu, a zbyciem tychże akcji, tj. moment nabycia akcji. W przypadku nabycia akcji za 1 grosz (przez osoby uprawnione) od spółki luksemburskiej (akcji będących już w obrocie), po stronie osób nabywających te akcje powstaną przychody w wysokości różnicy pomiędzy wartością ceny rynkowej istniejących akcji, a ceną za jaką nabyto akcje. W związku z tym, że osoby uprawnione nabywają akcje, do których nie posiadają pełni praw do rozporządzania i dysponowania przychód nie powstanie w momencie nabycia akcji, ale dopiero w momencie, w którym osoby nabywające akcje uzyskają prawa akcjonariuszy (w tym np. prawo do dywidendy). Z tym momentem osoby te uzyskają prawo do czerpania korzyści wynikających z akcji. Tym samym ma miejsce przysporzenie majątkowe po stronie osób nabywających akcje. Z uwagi na fakt, że wnioskodawca, na rzecz którego wybrane osoby uczestniczące w programie motywacyjnym świadczą pracę na podstawie umów o pracę, kontraktów menedżerskich oraz umów o podobnym charakterze nie będzie ponosiła żadnych kosztów związanych z uczestnictwem tych osób w programie, to powstanie przychód zaliczany do "innych źródeł", o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy podatkowej. Będą to przychody wynikające z nabycia przez uczestników programu na preferencyjnych zasadach akcji od spółki luksemburskiej. Organ stwierdził, iż nabycie przez uczestników programu akcji za 1 grosz skutkuje powstaniem przychodów z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowanych według skali podatkowej. Na Spółce nie ciąży obowiązek płatnika w zakresie pobrania i odprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych, jak również sporządzenia informacji o wysokości osiągniętych przychodów. W razie uzyskania przychodu od spółki zagranicznej zastosowanie znajdzie również właściwa umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. 6. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził, że przedstawione zarzuty są bezzasadne, a tym samym brak jest podstaw prawnych do zmiany wydanej interpretacji. Skarga do Sądu pierwszej instancji. 7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 10 ust 1 pkt 7 i 9 w związku z art. 17 ust 1 pkt 6 lit a), art. 20 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. Skarżąca wskazała, że analiza art. 17 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy podatkowej prowadzi do wniosku, że skutki podatkowe nabycia przez uczestników akcji Spółki w ramach programu nie mogą być rozpatrywane w ramach "innych źródeł". Przysporzenie, do jakiego ostatecznie dojdzie w majątku uczestników ma związek z nabytymi w ramach programu akcjami i będzie pochodzić z wypłacanej dywidendy bądź dokonanego zbycia akcji. Jest ono funkcjonalnie związane ze źródłem kapitałów pieniężnych. Konsekwencją odrzucenia przez organ wskazywanej przez Spółkę interpretacji art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy jest podwójne opodatkowanie tego samego dochodu. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. 8. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną interpretację i określił, że nie podlega ona wykonaniu. Zdaniem Sądu stanowisko Spółki jest prawidłowe. Nie jest sporne, że otrzymanie akcji za 1 grosz (preferencyjnie) w momencie ich otrzymania stanowi przysporzenie jedynie potencjalne, cechą bowiem akcji jest to, że generują przychód tylko w przyszłości. Okoliczność, że akcje nabyte zostały za 1 grosz znajdzie odzwierciedlenie przy ustalaniu wysokości dochodu w przypadku ich odpłatnego zbycia. Sprzedaż akcji przez uczestników programu oznacza niższy koszt uzyskania przychodów, a w konsekwencji zwiększenie podstawy opodatkowania i wyższy podatek dochodowy. Korzyść, jaką osiągnie każdy uczestnik programu w postaci nabycia akcji za 1 grosz zostanie uwzględniona przy opodatkowaniu w momencie realizacji dochodu czyli sprzedaży nabytych w ten sposób akcji. 9. Sąd podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę Minister Finansów powinien wziąć pod uwagę treść art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2005 r. Dz.U. nr. 8, poz. 60 ze zm), zwanej w dalszej części Ordynacją podatkową, i ustalić czy wnioskodawca w zaskarżonej części interpretacji spełnia warunki do jej uzyskania. Jeśli treść wniosku w tym zakresie budzi wątpliwości, organ winien wezwać Spółkę do wskazania, czy wniosek dotyczy jej indywidualnej sprawy (art. 155 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej). W przypadku ustalenia, że skarżąca Spółka posiada przymiot zainteresowanej w myśl dyspozycji art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej organ udzieli interpretacji mając na uwadze wskazaną wyżej wykładnię przepisów prawa. Skarga kasacyjna. 10. Skargę kasacyjną wniósł Minister Finansów. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie: a) przepisów prawa materialnego - art. 9 ust 1, art. 11 ust. 1, art. 10 ust 1 pkt 9 i art. 20 ust 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że uczestnicy programu motywacyjnego nabywający akcje od spółki luksemburskiej za 1 grosz nie uzyskują podlegającego opodatkowaniu przychodu z innych źródeł w momencie nabycia akcji, który w ich przypadku pokryje się z momentem, w którym uzyskają prawa akcjonariuszy, w wysokości różnicy między wartością rynkową istniejących w obrocie akcji, a ceną za jaką je nabyto. W ocenie organu podatkowego uczestnicy programu uzyskają podlegający opodatkowaniu dochód w momencie zbycia akcji jak i w momencie ich nabycia, który w ich przypadku pokryje się z momentem, w którym uzyskają prawa akcjonariuszy; b) przepisów postępowania - art. 146 § 1 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie interpretacji na skutek uznania, że organ podatkowy nie wskazał, że Spółka jest zainteresowanym uprawnionym do uzyskania interpretacji. W ocenie organu podatkowego skoro przychód u uczestników programu nie powstaje tylko w momencie sprzedaży akcji nabytych przez uczestników na preferencyjnych warunkach, to koniecznym stało się wyjaśnienie, że przychód powstanie też w momencie nabycia tych akcji. Ustaleniu podlegało w jakiej dacie po stronie pracowników spółki powstanie przychód i z jakiego źródła, a dopiero następnie ocenić na tym tle ocenić obowiązki Spółki jako płatnika. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 11. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego. 12. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest niezasadna. W pierwszej kolejności należy przywołać treść przepisów, które zdaniem autora skargi kasacyjnej zostały naruszone w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Z kolei przepis art. 10 ust. 1 tej ustawy wskazuje na źródła przychodów podlegające podatkowi dochodowemu od osób fizycznych, w punkcie 9 wymieniając "inne źródła". W myśl art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W końcu art. 20 ust. 1 ustawy wskazuje, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. 13. Autor skargi kasacyjnej formułuje pogląd, iż przysporzenia wynikające z nabycia przez uczestników programu na preferencyjnych zasadach akcji od Spółki luksemburskiej, stanowią nieodpłatne świadczenie, mające konkretny wymiar finansowy. Ze względu na otwarty charakter definicji przychodów "z innych źródeł", osoby uczestniczące w programie motywacyjnym uzyskają, jego zdaniem, przychód w wysokości różnicy pomiędzy wartością ceny rynkowej istniejących akcji, a ceną za jaką akcje nabyto. Będzie to przychód zakwalifikowany do "innych źródeł" w rozumieniu art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. 14. Naczelny Sąd Administracyjny poglądu powyższego nie podziela. Kluczowym dla rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu jest prawidłowe zakwalifikowanie potencjalnego przychodu do odpowiedniego źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. Ustalenie, z jakiego źródła pochodzi przychód osiągnięty przez podatnika, ma ogromne znaczenie praktyczne, gdyż determinuje dalszy sposób postępowania przy wymiarze podatku dochodowego od osób fizycznych. W zależności od źródła przychodów przychodami są wartości otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika, kwoty należne podatnikowi, chociażby nie zostały przez niego faktycznie otrzymane, a nawet wartość otrzymanych nieodpłatnie świadczeń. Ustawa podatkowa przewiduje ze względu na pochodzenie przychodu z określonego źródła różne zasady obliczania kosztów uzyskania przychodów, a także zapłaty zaliczek na podatek oraz ostatecznej kwoty podatku (por. Gomułowicz Andrzej, Małecki Jerzy, Komentarz do art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ABC 2003, dostępny w systemie LEX). 15. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sama okoliczność nabycia akcji, nawet nieodpłatnie bądź po preferencyjnej cenie, nie generuje dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wskazuje na to treść samej ustawy, która w art. 24 ust. 11 (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.), wskazywała, że dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji; zasadę określoną w zdaniu pierwszym stosuje się odpowiednio do dochodu stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji, a wydatkami poniesionymi na ich nabycie od spółki posiadającej osobowość prawną, która objęła te akcje wyłącznie w celu przeniesienia tytułu ich własności na osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji. Zastosowanie tego przepisu w rozpoznawanej sprawie uchyla się spod oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na związanie zarzutami skargi kasacyjnej. Ani autor skargi kasacyjnej, ani też Sąd pierwszej instancji na powyższy przepis się nie powoływali. Jedynie na marginesie wskazać można, iż trafny jest pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1410/10 (dostępny w bazie internetowej NSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym objęcie i nabycie akcji, o którym mowa w art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f., dotyczy także akcji zagranicznych (niekrajowych) spółek kapitałowych, z tym że od 1 stycznia 2011 r. tylko akcji spółek, których siedziba znajduje się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego. W orzeczeniu tym NSA stwierdził, że interes podatkobiorcy uwzględniony i zabezpieczony natomiast zostanie systemowo poprzez opodatkowanie zbycia tych akcji, albowiem, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit a u.p.d.o.f., stanowi ono podstawę powstania opodatkowanego przychodu z kapitałów pieniężnych. (...) Samo objęcie akcji poniżej ich wartości rynkowej oznacza jedynie, że wartość obejmowanych akcji jest poniżej ich wartości rynkowej w dniu ich objęcia. Wartość akcji z dnia objęcia jest jednak tylko wyceną wartości akcji, która się zmienia wraz ze zmianą kursu akcji. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym spór w przedmiotowej sprawie, pogląd powyższy w pełni podziela. Opodatkowanie preferencyjnie nabywanych akcji już w momencie ich nabycia, nie wyłączy spod opodatkowania sprzedaży akcji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoby uczestniczące w programie motywacyjnym, w sytuacji sprzedaży akcji uzyskają przychody z kapitałów pieniężnych i będą zobowiązane do określenia podstawy opodatkowania, jaką jest różnica pomiędzy kwotą uzyskaną ze sprzedaży, a kwotą po jakiej te akcje zostały nabyte (w rozpoznawanej sprawie 1 grosz). Słusznie wskazywał wnioskodawca w skardze do Sądu I instancji, że konsekwencją przyjęcia interpretacji organu, jako prawidłowej, jest podwójne opodatkowanie tego samego dochodu. Uczestnik nie miałby żadnego prawnego instrumentu do wyłączenia z podstawy opodatkowania przy ustalaniu dochodu ze zbycia akcji przychodu już opodatkowanego w momencie uzyskania pełni praw właścicielskich. System podatkowy powinien realizować zasadę sprawiedliwości wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, której treścią jest powszechność, wyrażająca się w obowiązku przyczyniania się do pokrywania wspólnych potrzeb w miarę możliwości przez wszystkich. Z drugiej natomiast strony przejawem sprawiedliwości jest równość. Zasada równości wynika ponadto z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Z tej generalnej zasady wynika także zakaz stosowania dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym. Dyskryminacji tego rodzaju nie mogą usprawiedliwiać żadne przepisy i żadne przyczyny. Podwójne opodatkowanie tego samego dochodu, podatkiem dochodowym od osób fizycznych naruszałoby wskazane przepisy Konstytucji RP. 16. Powołany powyżej art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f. zawiera katalog przychodów z kapitałów pieniężnych obejmując m.in. przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f.), a także dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą są udziały (akcje) w spółkach mających osobowość prawną (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.). Osoby nabywające akcje zrealizują zatem dochody ze źródła przychodów jakim są kapitały pieniężne, w momencie sprzedaży akcji. 17. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w składzie rozpoznającym sprawę znany jest odmienny pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 20 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 31/10, który uznał, że z art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, że przychody z tytułu akcji bezpłatnych (dyskontowych i dodatkowych) powstaną w momencie, w którym uczestnik programu nabywając omawiane akcje uzyska prawo akcjonariusza, a w tym prawo do dywidendy. Z tym bowiem momentem uczestnik uzyska prawo czerpania korzyści wynikających z akcji. W cytowanym orzeczeniu Sąd stwierdził, że z przedstawionych przepisów wynika, że nie ma takiej możliwości, aby nabycie akcji nieodpłatnie powodowało powstanie przychodu z kapitałów pieniężnych. Przychód z kapitałów pieniężnych powstaje tylko w przypadku zbycia akcji w myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, w przypadku przychodów ze zbycia papierów wartościowych ustawodawca świadomie przesunął w czasie moment opodatkowania. Świadczy o tym treść art. 17 ust 1 pkt 6 lit. a) w zw. z art. 24 ust. 11-12a u.p.d.o.f. Skoro przychód powstanie dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji, opodatkowanie potencjalnego wzrostu majątku przy ich nabyciu nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów u.p.d.o.f. 18. Z powyższych względów za niezasadny uznano zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 9 ust 1, art. 11 ust. 1, art. 10 ust 1 pkt 9 i art. 20 ust 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że uczestnicy programu motywacyjnego nabywający akcje od spółki luksemburskiej za 1 grosz nie uzyskują podlegającego opodatkowaniu przychodu z innych źródeł w momencie nabycia akcji, który w ich przypadku pokryje się z momentem, w którym uzyskają prawa akcjonariuszy, w wysokości różnicy między wartością rynkową istniejących w obrocie akcji, a ceną za jaką je nabyto. 19. Odnośnie zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 146 p.p.s.a. stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie przesądził a priori, że Spółka nie może zostać uznana za zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Wobec wskazania w interpretacji, że Spółka nie jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, zasadnym było zwrócenie uwagi na konieczność rozważenia, czy Spółka posiada przymiot zainteresowanego w myśl dyspozycji art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Z tych względów zarzut naruszenia art. 146 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie interpretacji na skutek uznania, że organ podatkowy nie wskazał, że Spółka jest zainteresowanym uprawnionym do uzyskania interpretacji, nie jest zasadny. 20. Biorąc powyższe pod uwagę, nie znajdując dostatecznych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę tą oddalił, natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 204 pkt. 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło