VII SA/Wa 1691/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) w związku z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej zw. Prawem o ruchu drogowym - po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] ([...]) w sprawie zatrzymania prawa jazdy Kat. B nr [...] do czasu wykazania kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że A. M. w okresie jednego roku dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów drogowych, co skutkowało wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. do Prezydenta Miasta P. jako Starosty Grodzkiego - podjętym w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b - o sprawdzenie kwalifikacji. SKO w P. przyjmując, że możliwym jest stosowanie instytucji nieważności wobec decyzji nieostatecznych, gdy strona wyraźnie to wskaże - odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 marca 2009r. sygn. akt VI SA/Wa 76/09 uchylił ww. decyzję zalecając rozpatrzenie sprawy w trybie art. 138 kpa. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ uznał, że Prezydent Miasta P. orzekając o zatrzymaniu prawa na podstawie art. 138 ust. 1 oraz art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie naruszył prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. A. M. w okresie kolejnych 12 miesięcy otrzymał łącznie 25 punktów karnych za wielokrotne naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przepis zaś art. 138 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, że decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 lid d i g, wydaje starosta, zaś według art. 136 ust.1 zatrzymane prawo jazdy (przez policjanta) przekazuje się niezwłocznie wg właściwości sądowi, prokuratorowi lub staroście. Organ podniósł, iż przyjmując nawet wadliwość powołania podstawy prawnej, uchybienie to nie miałoby żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wydana przez Prezydenta P. decyzja nie jest bowiem dotknięta wadą określoną art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Dlatego organ uznał za chybione również zarzuty o naruszeniu zasad określonych w art. 6 -11 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożył A. M., wnosząc o jej uchylenie oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i zarzucając, że zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny. Decyzję pierwszoinstancyjną wydano bowiem bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na niezastosowaniu art. 135, 136 i 138 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 6-11 kpa, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. Zarzuty skargi sprowadzały się do wykazania, że organ I instancji nie mógł wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji braku uprzedniego fizycznego zatrzymania prawa jazdy przez policjanta, o którym mowa w z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g prawa o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy A. M. do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi. Dokonując oceny zasadności wniesionej skargi Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 § 1 pkt 1 lit g ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy m.in. w wypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zatrzymanie prawa jazdy następuje w drodze decyzji, która ma charakter związany. Decyzja jest określana jako związana wtedy, gdy nie pozostawia organowi administracyjnemu "luzu decyzyjnego". Oznacza to, że w przypadku zaistnienia określonych w danej normie prawnej przesłanek, organ zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie wynikające z tej normy prawnej. W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżący w ciągu roku otrzymał ponad 24 punkty karne za wielokrotne naruszenie przepisów ustawy o ruchu drogowym. Okoliczność ta stanowi jedyną i zarazem wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w myśl powołanego wyżej przepisu. Podkreślić przy tym trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącego, niezastosowanie uprzedniego fizycznego zatrzymania prawa jazdy przez policjanta, wskazanego w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g Prawa o ruchu drogowym nie jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji o jego zatrzymaniu. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest bowiem pogląd, że ustawa Prawo o ruchu drogowym przewiduje dwie formy zatrzymania prawa jazdy: zatrzymanie fizyczne, polegające na faktycznym odebraniu prawa jazdy i zatrzymanie prawne, sprowadzające się do wydania postanowienia lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Obie formy mają wprawdzie tę samą podstawę prawną, lecz różnią się tym, że uprawnionymi do zatrzymania prawnego są: sąd, prokurator (art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2) lub starosta (art. 138 ust. 1), a zatrzymania fizycznego dokonuje policjant i w ograniczonym zakresie żołnierz Żandarmerii Wojskowej oraz inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (ust. 1 in principio, art. 139 ust. 3 i 4). Zasadniczo zatrzymanie fizyczne poprzedza zatrzymanie prawne, chociaż dopuszczalna jest sytuacja odwrotna; kiedy zatrzymanie fizyczne jest wykonaniem zatrzymania prawnego (W. Marcinkowski, Postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadkach szczególnych, WPP 2002, nr 4, s. 123). Ponadto, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia ogólnych reguł postępowania określonych w art. 6, 7 i 9, 10, 11 kpa. Nie można zarzucić organom orzekającym naruszenia obowiązku należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego. W świetle przedstawionej argumentacji również zarzut rażącego naruszenia ww. przepisów prawa materialnego należało uznać za chybiony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.