II SA/Gd 432/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-12-08
Skład orzekający: Jolanta Górska, Tamara Dziełakowska, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu wyroku przez NSA, może uchylić decyzję organu odwoławczego, jeśli uzna, że naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i nie zapewniono stronie czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że naruszono przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie mógł rozpoznać sprawy co do istoty po uchyleniu decyzji organu I instancji, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania. Ponadto, organ odwoławczy nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie przepisów KPA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia, wskazując na niezgodność z nowymi przepisami technicznymi oraz zastrzeżenia sąsiadów. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji, zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia, uznając, że zmiana przepisów technicznych usunęła przeszkodę, a projekt jest zgodny z planem miejscowym i decyzją o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. WSA w Gdańsku oddalił skargę, NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na zasadność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia zasady dwuinstancyjności i braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. WSA w Gdańsku, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, określając, że decyzje te nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi H. W.-M., B. S. i J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 marca 2003 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 stycznia 2003r. nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonane.
Decyzją z dnia 20 stycznia 2003r. Prezydent Miasta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania Spółce A pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami w podpiwniczeniu wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr 620 obr. 17 w S. przy ul. M. A. – E.
Decyzja została wydana na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz § 3 pkt 16 – 18 i § 7 - 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690).
Wniosek wydanie pozwolenia na budowę został złożony w dniu 5 grudnia 2002r. Z dniem 16 grudnia 2002r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. i zgodnie z przepisami przejściowymi miało ono zastosowanie w sprawie. W związku z tym, postanowieniem z dnia 6 stycznia 2003r. organ na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązał inwestora do dostosowania dokumentacji projektowej do wymagań określonych w tym rozporządzeniu, pouczając jednocześnie, że w przypadku ich nieusunięcia odmówi zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Organ nadmienił nadto, że właściciele sąsiednich działek wnieśli zastrzeżenia do planowanej budowy, tj. wysokości projektowanego budynku, niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w części dotyczącej ilości kondygnacji budynku, wskazując, że usytuowanie tak wysokiej zabudowy spowoduje zacienienie części ich ogrodów i budynków zlokalizowanych na działkach nr 621 i 622, co naruszy ich interesy w rozumieniu art. 5 ustawy Prawo budowlane.
Ponieważ inwestor nie zgodził się z treścią wydanego 6 stycznia 2003r. postanowienia i nie wykonał nałożonego tymże postanowieniem obowiązku, organ I instancji wydał decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę.
Odwołanie od tej decyzji złożył inwestor wnosząc o zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę. Wskazał przy tym, że projekt budowlany został oparty na ustaleniach ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr 60/99 z dnia 25 lutego 1999r.
Decyzją z dnia 19 marca 2003r. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji odmawiającą pozwolenia na budowę oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce A pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego nr 2 (6 klatkowego), z poddaszem nieużytkowym i garażami w podpiwniczeniu wraz z infrastrukturą techniczną, na terenie przy ul. M. A. – E. w S., zgodnie z projektem budowlanym opracowanym przez Studio Projektowe "[...]" sc. oraz wymaganiami określonymi w art. 36 ust. 1 i 2 ustawy.
Organ odwoławczy orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 Kpa.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w dniu 13 lutego 2003r. wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury zmieniające rozporządzenie 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które to weszło w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 16 grudnia 2003r.
Rozporządzenie to wprowadziło nowe brzmienie § 330 pkt 1 stanowiąc, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2 jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o wydanie pozwolenia na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie obowiązujących przepisów.
Organ stwierdził, że ta zmiana usuwa powód, dla którego organ I instancji odmówił wydania pozwolenia na budowę.
Właściciele sąsiednich działek wnieśli zastrzeżenia do planowanej budowy dotyczące wysokości, liczby kondygnacji i lokalizacji inwestycji oraz nasłonecznienia sąsiednich budynków mieszkalnych.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym organ odwoławczy ustalił, iż projektowany budynek wielorodzinny jest 3 – kondygnacyjny z nieużytkowym poddaszem, z całkowitym podpiwniczeniem, w którym zlokalizowano indywidualne boksy garażowe. Wg § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. (Dz. U. Nr 14, poz. 140 ze zm.) ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o liczbie kondygnacji rozumie się przez to liczbę kondygnacji budynku, z wyjątkiem piwnic, suteren, antresoli oraz poddaszy nieużytkowych. Wobec powyższego organ uznał, iż ilość kondygnacji budynku jest zgodna z zapisem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr 254/02, która przewiduje budowę budynku wielorodzinnego z dopuszczeniem usług w parterze, garażami w kondygnacji przyziemnej lub podziemnej, wysokość zabudowy- II-III kondygnacje, budynki podpiwniczone.
Teren przeznaczony pod budynek wielorodzinny (działka nr 620) oznaczony jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedla "Westerplatte – Hubalczyków" symbolem B7-MN, liczba kondygnacji II – III (uchwała Nr IX/111/99 Rady Miejskiej w S. z dnia 30 czerwca 1999r.). Według § 5 pkt 3 tego planu tereny oznaczone symbolem MN przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną na wydzielonych działkach lub małe domy mieszkalne o intensywności zabudowy 0,6 do 0,9 z dopuszczalnymi funkcjami usług komercyjnych.
Organ odwoławczy wskazał, że dla projektowanego budynku na działce nr 620 wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 0,664, co jest mniejsze od dopuszczonego planem wskaźnika 0,7. Obliczenia przedstawił uprawniony projektant J. S. i załączono je do akt sprawy. Wobec powyższych faktów organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego.
Po zapoznaniu się z zarzutami inwestor w dniu 21 lutego 2003r. przedłożył dodatkowy tom "Studium nasłonecznienia", w którym przeprowadzono analizę nasłonecznienia terenu przyległego do projektowanej inwestycji. Strony zawiadomiono o możliwości wglądu do dokumentacji.
Organ stwierdził, że ze studium tego wynika, że projektowany obiekt spełnia w stosunku do istniejących budynków na działkach sąsiednich warunki nasłonecznienia określone w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. Ze studium wynika ponadto, że istnieje możliwość projektowania i realizacji zabudowy na działkach nr 621 i 622, w odległości 4m od granicy działki, na której ma stanąć sporny obiekt, z otworami okiennymi, przy spełnieniu obowiązujących warunków nasłonecznienia. Zaznaczył przy tym, że analiza nasłonecznienia dotyczy wyłącznie istniejących budynków.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że projekt wykonany został z zachowaniem warunku zawartego w art. 4 Prawa budowlanego tj. z zachowaniem formy architektonicznej dostosowanej do krajobrazu i otaczającej zabudowy.
Zarówno Spółka A jak i właściciele sąsiednich działek dokonali zakupu nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "Westerplatte – Hubalczyków". Oba tereny leżą w obszarze B – jest to obszar ekstensywnego budownictwa mieszkaniowego. Plan zakłada na obu terenach liczbę dopuszczalną kondygnacji II – III.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ilości kondygnacji w projektowanym budynku wielorodzinnym, wskazującego na możliwość zamiany poddasza nieużytkowego na dodatkowe mieszkania organ odwoławczy stwierdził, że zajmuje się stanem faktycznym, a nie tym co może wydarzyć się w bliżej nieokreślonej przyszłości. Przedmiotem działania organów jest orzekanie w sprawach zamierzeń o które występuje wnioskodawca, a prawo wymaga zajęcia stanowiska przez organ. Organ bada więc, czy zamierzenie inwestycyjne o które występuje inwestor nie jest sprzeczne z obowiązującym prawem, w tym czy nie narusza ono uzasadnionych interesów osób trzecich. Naruszenia takiego w przypadku budowy budynku wielorodzinnego nie wykazano.
W przedmiotowej sprawie nie można wykazać naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego. Zaprojektowany budynek jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co spełnia przepisy art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. i J. S. oraz H. W.-M. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
-§ 12 Uchwały Nr IX/111/99 Rady Miejskiej w S. z dnia 30 czerwca 1999r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "Westerplatte-Hubalczyków" w zw. z art. 35 ustawy z dnia 4 lipca 94r. Prawo budowlane poprzez nie uwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji szczegółowych zasad dotyczących zagospodarowania terenu określonego symbolem B7 – MN,
-art. 4 i 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 4 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez nie dostosowanie formy architektonicznej projektowanej inwestycji do otaczającej zabudowy i naruszenie tym interesu osób trzecich – właścicieli sąsiednich działek.
Nadto zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
-art. 7, 8,11,77,84 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o opinie poza procesowe przedłożone przez zainteresowanego inwestora bez jednoznacznego ustosunkowania się do wniosku skarżących o dopuszczenie z urzędu dowodu z opinii niezależnego biegłego sądowego oraz stosowanie przez organ administracji niejednolitych zasad interpretacji zapisów planu miejscowego w zakresie formy i dopuszczalnej wysokości zabudowy z naruszeniem zasady praworządności i równości stron wobec prawa,
-art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez orzeczenie co do istoty sprawy przez organ odwoławczy po uprzednim uchyleniu decyzji organu I instancji, mimo istniejącej potrzeby przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji czym naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania,
-art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniosku strony o powołanie biegłego do szczegółowych ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego na działce nr 620.
Wskazując na te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. Skarżący nie kwestionował zasadności stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. lecz podniósł, że wydanie przez organ II instancji decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w całości, a nie jedynie uzupełniającego narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określona w art. 15 Kpa. Nadto zarzucił, że organ odwoławczy nie zapewnił stronie skarżącej udziału w postępowaniu. Skarżący dowiedział się bowiem o wyliczeniu wskaźnika intensywności zabudowy dopiero z uzasadnienia kwestionowanej decyzji. Zdaniem skarżącego wskaźnik ten został wyliczony nieprawidłowo i niezgodnie z jego definicją zawartą w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uniemożliwił zweryfikowanie tego wyliczenia na etapie postępowania i mimo nieujawnienia tego dowodu uznał wbrew treści art. 81 Kpa okoliczność za udowodnioną.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 maja 2009r. uchylił powyższy wyrok zalecając, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd ponownie zbadał i ocenił zarzuty procesowe i materialnoprawne dotyczące decyzji Wojewody Pomorskiego. Sąd ten uznał zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne. Wskazał, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać wyjaśnienie postawy prawnej rozstrzygnięcia, ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził przy tym, że ani Wojewoda ani też Sąd nie kwestionował, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia powinny być przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. (Dz. U. Nr 14, poz. 140 ze zm.).
Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., nr 106, poz.1126) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z:
a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska,
b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Nadto stosownie do ust. 2 właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3). Natomiast w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 i 2 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust.4).
Przede wszystkim należy wskazać, iż organ administracji publicznej przy rozstrzyganiu sprawy uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w chwili podejmowania decyzji.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę został złożony w dniu 5 grudnia 2002r.
W dniu 20 stycznia 2003r., tj. dacie wydawania decyzji przez organ I instancji obowiązywało już rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). § 330 pkt 1 tego rozporządzenia w brzmieniu pierwotnym stanowił, że nie miało ono zastosowania jedynie, gdy przed dniem wejścia w życie wydano decyzję o pozwoleniu na budowę lub odrębną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany.
W tym stanie prawnym zasadne było odwołanie się przez organ do wymogów nowego rozporządzenia.
W toku postępowania administracyjnego nastąpiła zmiana stanu prawnego. W dniu 23 lutego 2003r. weszło w życie z mocą od dnia 16 grudnia 2002 r. rozporządzenie z dnia 13 lutego 2003 r., zmieniające brzmienie § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Po tej zmianie przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie stosuje się gdy przed dniem jego wejścia w życie został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów.
Wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda uznał, że warunki te spełnione zostały w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o wydanie pozwolenia na budowę oraz projekt budowlany zostały opracowane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej bowiem sytuacji organ odwoławczy winien był uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia w oparciu o zmieniony stan prawny.
Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 .01. 2009r. III SA/Gd 349/08, LEX nr 484168, wyrok WSA w Warszawie 05. 02. 2009r.VII SA/Wa 936/08, LEX nr 478524).
Organ prowadzący postępowanie administracyjne, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa. Oznacza to, że powinien on podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa).
Ponadto stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa).
Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.
Rozpatrzenie niniejszej sprawy przez organ odwoławczy narusza również powyższe przepisy.
W szczególności zaś organ odwoławczy uznał, że przedłożony projekt budowlany spełnia dopuszczony planem wskaźnik intensywności zabudowy wynoszący 0,7 wskazując, że wynika to z wykonanego przez uprawnionego projektanta obliczenia, które załączono do akt sprawy. Skarżący J. S. zakwestionował to wyliczenie, podnosząc, że dowiedział się o nim dopiero z treści decyzji organu odwoławczego. Z akt administracyjnych wynika, że organ odwoławczy poinformował strony wyłącznie o przedłożeniu przez inwestora dodatkowego tomu "Studium nasłonecznienia". Sąd nie ma natomiast możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i nie może dokonywać ustaleń za organ.
Nadto wskazać należy, że organ odwoławczy uznał, że przedmiotowa budowa trzykondygnacyjnego budynku wielorodzinnego z nieużytkowym poddaszem, z całkowitym podpiwniczeniem w zakresie ilości kondygnacji jest zgodna z treścią wydanej uprzednio decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także obowiązującym prawem, tj. § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. (Dz. U. Nr 14, poz. 140 ze zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Z § 3 tego rozporządzenia wynika, że ilekroć jest w nim jest mowa o:
7) pomieszczeniu użytkowym - rozumie się przez to pomieszczenie spełniające funkcje zgodne z przeznaczeniem budynku i nie będące pomieszczeniem gospodarczym lub technicznym,
8) pomieszczeniu mieszkalnym - rozumie się przez to pokoje w budynku mieszkalnym oraz sypialnie i pomieszczenia do pobytu dziennego w budynku zamieszkania zbiorowego,
11) pomieszczeniu gospodarczym w budynku - rozumie się przez to pomieszczenie służące do przechowywania materiałów i sprzętu związanego z obsługą budynku, przedmiotów i produktów żywnościowych użytkowników budynku, opału, a także odpadków stałych,
12) piwnicy - rozumie się przez to część budynku przeznaczoną na pomieszczenia gospodarcze lub techniczne, w których poziom podłogi ze wszystkich stron znajduje się poniżej terenu,
14) liczbie kondygnacji - rozumie się przez to liczbę kondygnacji budynku, z wyjątkiem piwnic, suteren, antresoli oraz poddaszy nieużytkowych.
Stosownie natomiast do § 6 rozporządzenia piwnic oraz poddaszy, nie zawierających pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie zalicza się do kondygnacji użytkowych w rozumieniu przepisów rozporządzenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących ewakuacji.
W przedmiotowym projekcie nad trzecią kondygnacją znajdują się strychy podzielone na pomieszczenia, a nad nimi dopiero oddzielna przestrzeń zamknięta dachem. Z opisu technicznego projektu wynika, że przewidziano dach drewniany mansardowy, łamany o podwójnej konstrukcji, którego dolna część jest w zasadzie ścianą osłonową.
Kondygnacja według słownika języka polskiego oznacza każdy z poziomów, na jakie podzielona jest budowla, jedną z części czegoś składającego się z poziomów. Jest to konstrukcyjnie uwarunkowana wewnętrzna przestrzeń budynku zawarta między dwoma poziomymi układami obejmującymi przykrycie (zwykle strop, sklepienie) i posadzkę lub podłogę.
Poddasze to przestrzeń między stromym dachem a ostatnią kondygnacją budynku.
Dokonując zatem oceny czy mamy do czynienia poddaszem, które nie jest wliczane do liczby kondygnacji w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. istotne znaczenie ma nie tylko czy znajdują się tam pomieszczenia nie przeznaczone na pobyt ludzi, ale również czy jest to konstrukcyjnie poddasze, a więc przestrzeń między stromym dachem a ostatnią kondygnacją (poziomą jego częścią) budynku. Ta okoliczność nie została przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie uwzględniona. Uznanie za poddasze nieużytkowe dwóch przestrzeni nad trzecią mieszkalną kondygnacją narusza rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., co stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało oczywisty wpływ na wynik sprawy.
W kwestii dotyczącej zgodności z miejscowym planem planowanej inwestycji wskazać należy, że w oparciu o ustalenia tegoż planu wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Prezydenta Miasta z dnia 16 lipca 2002r., Nr 254/02 określająca istotne parametry inwestycji.
Nadto toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 lipca 2003r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 19 maja 2003r. odmawiającą stwierdzenia nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 marca 2006r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 741/05 oddalił skargę B. S. i H. W.– M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Następnie zaś Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną B. S. wyrokiem z dnia 24 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 1092/06 uznając za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji odnośnie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji SKO z dnia 28 lipca 2003r.
W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że kształt zamierzenia wynikający z treści decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 lipca 2002r., Nr 254/02 jest niezgodny z obowiązującym zarówno w dacie wydawania decyzji tej decyzji, jak i w dacie orzekania przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Miejską w S. uchwałą z dnia 30 czerwca 1999r. Nr IX/111/99.
W niniejszej sprawie wskazać nadto należy na niekonsekwencję organu odwoławczego. Organ ten stwierdził bowiem, że w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji warunki techniczne powinny być oceniane na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. (Dz. U. Nr 14, poz. 140 ze zm.). Analizując warunki dotyczące kwestie nasłonecznienia i przedłożone przez inwestora w toku postępowania odwoławczego "Studium nasłonecznienia" odwołał się natomiast również do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690).
Wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w dniu 5 grudnia 2002r. Dołączony do niego projekt budowlany został opracowany w grudniu 2002r. W treści tego projektu znajduje się odwołanie zarówno do rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., jak i rozporządzenia Ministra Infrastruktury 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych. Wskazać nadto należy, że w dokumentacji projektowej znajdują się uzgodnienia z dnia 6, 10 i 13 grudnia 2002r. Z akt administracyjnych nie wynika natomiast czy i kiedy dokumentacja projektowa była uzupełniana.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom inwestora przedstawionym na rozprawie w dniu 24 listopada 2009r., postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe z powodu zrealizowania przedmiotowej inwestycji. Sąd dokonując kontroli działalności administracji publicznej ocenia zaskarżone decyzje pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie wydania decyzji uwzględniając stan faktyczny istniejący również w dacie wydania decyzji.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ powinien przy tym zapewnić udział w prowadzonym postępowaniu nabywcom sprzedanych lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło