VII SA/Wa 1867/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej " W." w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokali skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1867/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w Wa. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006r. Nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że lokale użytkowe nr [...]i nr [...] w budynku przy ul. K.w W. nie stanowią samodzielnych lokali w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005r. Prezydent W. odmówił Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w W. wydania zaświadczenia, że lokale użytkowe nr [...] w budynku przy ul. K.w W. nie stanowią samodzielnych lokali w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali. W wyniku rozpoznania zażalenia Spółdzielni, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006r. uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2005r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r. Nr [..] Prezydent W. odmówił Spółdzielni wydania zaświadczenia o wskazanej we wniosku treści. Na skutek rozpoznania zażalenia Spółdzielni postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. Wojewoda [...] powtórnie uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku rozpatrzenia skargi M. M. i P.R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2007r., sygn. akt II SA/Wa 1069/07 uchylił rozstrzygnięcie organu II instancji z dnia [...] maja 2007r., podnosząc w uzasadnieniu m.in., iż w sprawie nie występowała konieczność uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa, uzasadniająca wydanie postanowienia kasacyjnego. Postanowieniem z dnia [...]maja 2007r., sygn. akt II OW 12/07 Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając negatywny spór kompetencyjny, wskazał, że organem właściwym rzeczowo w sprawie rozpatrzenia zażalenia od postanowienia Prezydenta W. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokalu mieszkalnego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.. Postanowieniem z dnia [...] września 2008r. Wojewoda [...], działając w oparciu o przepis art. 65 Kpa, przekazał zgodnie z właściwością Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., zażalenie Spółdzielni z dnia 1 września 2006r. Rozpatrując ponownie sprawę SKO wskazało, że Spółdzielnia w zażaleniu z dnia 1 września 2006r. podniosła m.in., iż nie zgadza się ze stwierdzeniem, że w wyniku przeprowadzonych przez M. M. oraz P. R. prac budowlanych, doszło do wyodrębnienia samodzielnych lokali, bowiem przedmiotowe lokale nr 2 i nr 3 nie mają samodzielnych wejść, ani odrębnych sanitariatów. Ponadto, zdaniem skarżącego nie można nowo powstałych ścian (w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych) uznać za trwałe przegrody budowlane, a tylko przy takim założeniu można mówić o istnieniu samodzielnego lokalu w świetle przepisów ustawy. W związku z tym oczywistym jest, iż w niniejszej sprawie występuje pomiędzy stronami: M. M. i P. R., a Spółdzielnią spór, co do ustalenia, czy lokale nr 2 i nr 3 w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych stały się samodzielnymi lokalami użytkowymi w rozumieniu przepisów ustawy. Zgodnie z art. 217§1 kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl zaś art. 217 § 2 Kpa, zaświadczenie wydaje się, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W niniejszej sprawie występuje sytuacja wskazana w art. 217 § 2 pkt 1 Kpa, bowiem zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy, spełnienie wymagań statuujących samodzielny lokal mieszkalny stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Natomiast wymagania jakim odpowiadać powinien lokal mieszkalny określone zostały w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy: SKO nie uwzględniło zarzutów podniesionych przez Spółdzielnię w zażaleniu. W szczególności inwentaryzacja stanu istniejącego lokali nr 2 i nr 3 wykonana została przez uprawnioną osobę oraz pozytywnie zaopiniowana przez rzeczoznawcę do spraw bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Ponadto ustalono, iż inwentaryzacja jest zgodna ze stanem istniejącym w terenie w dacie wydawania zaświadczenia. Organ I instancji zasadnie podniósł, że przedmiotowe lokale spełniają dwa podstawowe kryteria uznania ich za samodzielny lokal w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy. Mianowicie lokale wykorzystywane są zgodnie z przeznaczeniem oraz — wbrew stanowisku skarżącej — są wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku, wykonanymi w następstwie przeprowadzonych prac budowlanych. Organ podkreślił także, że WSA w wyroku z dnia 26 września 2006r., sygn. akt II SA/Wa 1069/07 zważył, iż cyt. wyżej przepis art. 2 ust. 2 ustawy stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Sąd zważył dalej, że "dla wyodrębnienia prawnego samodzielnego lokalu mieszkalnego a zwłaszcza użytkowego, nie jest konieczne, aby izba, bądź izby posiadały pomieszczenia pomocnicze. Lokal samodzielny, to lokal spełniający odpowiednie wymagania budowlano-techniczne (...)". Co więcej, "zakres wymogów odnoszących się do samodzielności lokali musi być dostosowany do pojęcia w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, a nie w rozumieniu przepisów ustawy — Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy". Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, iż przedmiotowe lokale nie mają dostępu do sanitariatów, stwierdzić należy za sądem administracyjnym, iż posiadanie w lokalu mieszkalnym pomieszczeń pomocniczych, zwłaszcza pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, jest uzasadnione charakterem tego lokalu. Pomieszczenia użytkowe (zakład zegarmistrzowski, optyk, fotograf) "służą natomiast zupełnie innym celom i niejednokrotnie nie wymagają zaplecza socjalnego, albowiem posiadają dostęp do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych ogólnie dostępnych. Takie rozwiązania znane są polskiemu prawodawstwu. Ponieważ zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia a zatem organ odwoławczy jest związany wykładnią art. 2 ust. 2 ustawy dokonaną przez sąd administracyjny. Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem: 1) art. 21 §2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali poprzez uznanie, iż przedmiotowe lokale użytkowe spełniają kryterium samodzielnych lokali o innym przeznaczeniu; 2) art. 144 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. i art. 77 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych czynności w celu wyczerpującego zebrania dowodów i materiałów w niniejszej sprawie; 3) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107§1 k.p.a. poprzez nie przedstawienie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, z którego wynikałoby, że organ dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego, prowadzącej do uznania, że przedmiotowe lokale użytkowe są lokalami samodzielnymi o innym przeznaczeniu. W uzasadnieniu skargi Skarżąca zakwestionowała zarówno inwentaryzację stanu tych lokali, jak i opinię rzeczoznawcy ds. bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Podkreśliła, że prace budowlane zostały przeprowadzone bez wiedzy Spółdzielni, a zatem nie miała ona żadnego wpływu na ich zakres, przebieg, a co za tym idzie, również ich efekt. Dalej - podkreśliła, że lokale te nie są wydzielone trwałymi ścianami, nie mają samodzielnych wejść, a ponadto nie posiadają pomieszczeń pomocniczych (sanitariatów). Brak samodzielnych wejść wynika z tego, iż przedmiotowe lokale, wraz z trzecim, podobnym lokalem, położone są w jednym lokalu użytkowym, do którego jest samodzielne wejście z ulicy. W tym jednym "dużym" lokalu powstały 3 mniejsze lokale, które zostały przydzielone M. M., P.i R. i K. D.z tym że z każdego z tych 3 "mniejszych" lokali wydzielono po 2,5 m2 do wspólnego korzystania przez wszystkich w/w użytkowników, jako korytarz. Powstaje zatem w ocenie skarżącej wątpliwość do jakiej powierzchni lokali nr 2 i 3 odnosi się "inwentaryzacja stanu istniejącego lokali nr 2 i 3", o której mowa w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia — czy do "całej" powierzchni tych lokali, czy do powierzchni pomniejszonej o 2,5 m2 przeznaczonej na korytarz. W efekcie powstaje też pytanie, do jakiej powierzchni odnoszą się zaświadczenia o samodzielności lokali wystawione na w/w lokale. Powyższe zastrzeżenia i wątpliwości stanowią podstawę do kwestionowania przez SM "W." — właściciela budynku — zaświadczeń o samodzielności lokali nr 2 i 3 a w konsekwencji do żądania wyjaśnienia przedstawionych kwestii w drodze wniosku o wydanie zaświadczeń o przeciwnej treści. Nie negując faktu, że organ związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie skarżąca Spółdzielnia wskazała, że w żadnym miejscu WSA nie stwierdził, że przedmiotowe lokale użytkowe są samodzielnymi lokalami w rozumieniu ustawy o własności lokali. Wniosek wynikający z uzasadnienia powołanego wyroku jest tylko taki, że Wojewoda [...] nie powinien był uchylać zaskarżonego postanowienia a wydać rozstrzygnięcie merytoryczne na podstawie art. 138 §1 k.p.a. WSA nie wypowiedział się definitywnie o tym, czy przedmiotowe lokale użytkowe są samodzielnymi lokalami o innym przeznaczeniu, a jedynie nakazał organowi odwoławczemu wyóat merytoryczne orzeczenie w oparciu o przepis art. 138 §1 k.p.a. W konkluzji Spółdzielnia wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu, 2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Natomiast zgodnie z treścią art. 145§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm. dalej: P.p.s.a.) sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie jedynie w sytuacji gdy stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma treść art. 153 ustawy P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 26 września 2007r. w sprawie II SA/Wa 1069/07 uchylił kontrolowane wówczas postanowienie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd - oprócz wskazania na naruszenie przez organ art. 138§2 kpa, w oparciu o który wydane było kontrolowane postanowienie dokonał wykładni art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali podnosząc, że samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu tego przepisu jest zarówna wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku jedna izba jak i zespół izb przeznaczonych na pobyt stały ludzi. W ocenie tego Sądu nie ulega wątpliwości, że pomieszczenia pomocnicze wraz z izbą jak też zespołem izb służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych a więc wchodzą w skład samodzielnego lokalu mieszkalnego. Dla wyodrębnienia prawnego samodzielnego lokalu mieszkalnego a zwłaszcza użytkowego nie jest jednak konieczne, aby izba lub izby posiadały pomieszczenia pomocnicze. Lokal samodzielny to lokal spełniający odpowiednie wymagania budowlano - techniczne, z którego można korzystać bez potrzeby korzystania z innego samodzielnego lokalu. Zakres wymogów odnoszący się do samodzielności lokali musi być dostosowany do tego pojęcia zdefiniowanego w ustawie o własności lokali a nie w przepisach prawa budowlanego i przepisach wykonawczych do tego prawa. Potrzeba stosowania przepisów z zakresu prawa budowlanego ogranicza się do stwierdzenia, że przeznaczony do wyodrębnienia lokal mieszkalny spełnia wymogi lokalu przeznaczonego na stały pobyt ludzi według przepisów §72-75 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz wymagania stawiane przez przepisy ochrony przeciwpożarowej. Dalej Sąd wskazał, że materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy w tym m.in. inwentaryzacja dokonana 10.07.2006r. przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz ocena rzeczoznawcy d.s. ppoż. pozwalał na zakończenie postępowania przez organ odwoławczy. Będąc związanym taką oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku wskazać należy, że niezasadny jest zarzut skarżącej podniesiony w skardze będącej przedmiotem rozpoznawania przez Sąd w niniejszej sprawie, że organ odwoławczy -z naruszeniem art. 136 i 77§1 kpa nie przeprowadził niezbędnych czynności w celu należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz że nie dokonał własnych ustaleń, które uzasadniałyby przejęte przez niego w zaskarżonym postanowieniu stanowisko. Konsekwentnie - Sąd przyjął, że nie można organowi postawić zarzutu nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy z uwagi na niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego, która ostatecznie wyjaśniłaby zasadność zarzutów podnoszonych w zażaleniu przez Spółdzielnię. Należy wszak zwrócić uwagę, że skarżąca Spółdzielnia w żadnym miejscu (ani w zażaleniu ani jego uzupełnieniu ani wreszcie - innym dodatkowym piśmie) nie skonkretyzowała zarzutów kierowanych przeciwko rzetelności dowodów, w oparciu o które wydano zaświadczenia z dnia[..] maja 2005r. o samodzielności lokali nr [...]. Zarówno w skardze jak i zażaleniu wskazuje się jedynie, że "spółdzielnia podważała inwentaryzacje stanu tych lokali jak i opinię rzeczoznawcy ds. bezpieczeństwa ppoż." Jednocześnie Spółdzielnia nie tylko nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie swoich twierdzeń ale nawet ich nie uwiarygodniła co uzasadniałoby postawienie organowi zarzutu nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ale i bezzasadne są zarzuty skargi sprowadzające się do kwestionowania zakresu prac budowlanych przeprowadzonych przez M. M. i P. R.. Roboty te zostały wykonane w oparciu o dokonane wcześniej zgłoszenie. Dokonanie natomiast zgłoszenia o przystąpieniu do wykonania robót budowlanych nie wszczyna odrębnego postępowania administracyjnego. Organ architektoniczno budowlany nie ma zatem obowiązku - do momentu ewentualnego zgłoszenia sprzeciwu zawiadamiać jakiegokolwiek podmiotu o dokonaniu zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych. Natomiast ewentualne zarzuty co do zakresu tych prac mogą być podnoszone jedynie w odrębnym postępowaniu, do którego prowadzenia właściwe są organy nadzoru budowlanego, nie zaś w niniejszym postępowaniu - o wydanie zaświadczenia określonej treści. Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącej co do naruszenia art. 217§1kpa w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali. Nie można wszak postawić organowi zarzutu nieprawidłowego, wręcz dowolnego ustalenia, że lokale będące przedmiotem postępowania nie spełniają wymogu lokali samodzielnych. Jak wskazał organ - za rozstrzygnięciem WSA - dla przyjęcia powyższego niezbędne jest wykazanie 2 przesłanek a mianowicie, że jest to lokal wydzielony trwałymi ścianami w obrębie budynku oraz że wykorzystywany jest zgodnie z przeznaczeniem. Obie te przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Powyższe wynika z inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Jak zostało wyżej wskazane opinia ta nie została skutecznie podważona przez skarżącą, zaś organ dodatkowo stwierdził, że jest zgodna ze stanem istniejącym w terenie. Ściany oddzielające lokale spełniają także warunki ochrony przeciwpożarowej co wynika z faktu zaakceptowania inwentaryzacji stanu istniejącego przez rzeczoznawcę d.s. zabezpieczeń przecipożarowych (k.44 akt sprawy). Druga przesłanka - wykorzystywanie lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem nie była kwestionowana przez strony na żadnym etapie postępowania. Prawidłowo zatem organ uznał, że lokale nr 2 i nr 3 spełniały - na datę wydania rozstrzygnięcia warunki do uznania ich za lokale samodzielne w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. Bez znaczenia pozostaje przy tym, że lokale te nie posiadają w swoim obrębie pomieszczeń pomocniczych takich jak sanitariaty. Ta kwestia była już przedmiotem rozważań przez WSA w wyroku z dnia 26 września 2007r. (strona 7 uzasadnienia) i niecelowym jest - wobec związania Sądu przedstawioną tam oceną - powtarzania tych argumentów. Nie stoi także na przeszkodzie prawidłowości ustaleń organu fakt, że lokale te posiadają wspólne wejście i powierzchnię korytarza - ok. 2,5 m2 - do wspólnego korzystania przez wszystkich użytkowników. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zaświadczenia o samodzielności tych lokali nie wskazują na ich powierzchnię. Reasumując prawidłowo organ administracji uznał, że w oparciu o art. 217 i 218 kpa należało odmówić Spółdzielni wydania zaświadczenia, że lokale nr [...] przy ul. K. w W. nie stanowią samodzielnych lokali w rozumieniu ustawy o własności lokali. W okolicznościach niniejszej sprawy wydanie takiego zaświadczenia byłoby niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym oraz prawny. Nie może przy tym ujść uwadze, że dnia [...] maja 2005r. Prezydent Miasta. W. wydał M. M. i P. R. zaświadczenie wskazujące na to, że przedmiotowe lokale stanowią samodzielne lokale w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, a zatem zaświadczenie o przeciwnej treści niż żąda tego spółdzielnia. Z akt sprawy nie wynika, aby od daty wydania tego zaświadczenia zaistniała zmiana stanu faktycznego, która uzasadniałaby wydanie zaświadczenia o innej treści. Natomiast biorąc pod uwagę, że zaświadczenie - co do zasady - stanowi dokument, który korzysta z domniemania prawdziwości, wydanie dokumentu przeciwnej treści jest możliwe dopiero po obaleniu domniemania wynikającego z tego pierwszego dokumentu. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.