I FSK 448/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-16

Skład orzekający: Marek Zirk - Sadowski, Adam Bącal, Tomasz Kolanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa sprzedaż nieruchomości nabytych w drodze darowizny, które nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT i tym samym czyni sprzedającego podatnikiem VAT?
Ratio decidendi
Jednorazowa sprzedaż nieruchomości nabytych w drodze darowizny, które nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, jeśli sprzedaż ta nie przybiera charakteru zawodowego, stałego i zorganizowanego. Sam zamiar sprzedaży, nawet jeśli istniał już w momencie nabycia, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania podmiotu za podatnika VAT, jeśli sprzedaż nie ma charakteru profesjonalnego.
Stan faktyczny
Skarżąca nabyła w drodze darowizny nieruchomości o znacznej powierzchni, które zamierzała sprzedać, aby uzyskać środki na budowę domu, inwestycje i założenie działalności gospodarczej niezwiązanej z obrotem nieruchomościami. Nie prowadziła wcześniej działalności gospodarczej ani nie dokonywała uatrakcyjnienia działek. Wystąpiła o interpretację indywidualną, twierdząc, że jednorazowa sprzedaż tych nieruchomości nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Minister Finansów uznał jej stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że zamiar sprzedaży i skala przedsięwzięcia wskazują na działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Finansów.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk - Sadowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Adam Bącal, Sędzia WSA del. Tomasz Kolanowski, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Op 463/09 w sprawie ze skargi M. G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Op 463/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił – na skutek skargi M. G. – interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, stosownie do art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej Ppsa. 2. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd zauważył, że skarżąca wnosząc o wydanie interpretacji podniosła, iż zamierza dokonać jednorazowej sprzedaży nieruchomości obejmujących działkę przemysłową (inwestycyjną) i około 55 działek budowlanych. Wyjaśniła, że we wrześniu 2008 r., otrzymała w drodze umowy darowizny od swojej siostry dwie nieruchomości (działki): jedna o pow. 4,36 ha, przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny mieszkaniowe i druga o powierzchni 10,2 ha, przeznaczona w tym planie jako tereny inwestycyjne. W oparciu o wyciąg z wykazu zmian gruntowych zmieniono numerację działki o pow. 4,36 ha, w następstwie czego zostało wyodrębnionych 60 działek mieszkaniowych. Przy tym podziału geodezyjnego dokonano na wniosek poprzedniego właściciela. Skarżąca nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej i nie było jej zamiarem rozpoczęcie działalności w zakresie obrotu nieruchomościami. Uzupełniając wniosek na żądanie organu skarżąca wyjaśniła, że nie jest podatnikiem VAT ani rolnikiem ryczałtowym, a przyczyną nabycia nieruchomości była propozycja ich przekazania w drodze darowizny. Skarżąca zamierza sprzedać działkę inwestycyjną oraz około 55 działek budowlanych, a na pozostałym terenie wybudować dom mieszkalny. Nie dokonywała żadnego uatrakcyjnienia działek; nie były one również przedmiotem najmu ani dzierżawy. Celem sprzedaży będzie uzyskanie środków finansowych na zaspokojenie potrzeb związanych z przyszłością, w tym na cele charytatywne, inwestycyjne (lokata lub fundusz bankowy), budowę własnego domu mieszkalnego oraz założenie własnej działalności gospodarczej w zakresie doradztwa prawnego dla firm transportowych i lokalu gastronomicznego. Skarżąca nie posiada innych nieruchomości gruntowych przeznaczonych do sprzedaży, wcześniej też takiej sprzedaży nie dokonywała, nie składała deklaracji VAT-7, ani zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Sprzedaż nastąpi wówczas, gdy otrzyma ofertę odpowiadającą wartości gruntu. Wnioskująca wyjaśniła ponadto, że działka inwestycyjna o powierzchni 10,2 ha w planie zagospodarowania przestrzennego jest oznaczona częściowo jako: tereny działalności komercyjno-produkcyjnej, usługi handlu i zieleń izolacyjna. Na tle powyższego stanu faktycznego strona wniosła o potwierdzenie, że nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu jednorazowej sprzedaży całego terenu. Czynność ta nie stanowi bowiem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.), dalej ustawa o VAT z 2004 r. Minister Finansów, we wskazanej interpretacji indywidualnej, uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Zdaniem organu, każdy kto dokonuje czynności zmierzających do przyszłego wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r., powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Tym samym, wykorzystywanie przez osobę fizyczną majątku prywatnego stanowi również działalność gospodarczą, jeśli jest dokonywane w sposób ciągły i dla celów zarobkowych. W przedmiotowym przypadku, mimo nabycia działek w drodze darowizny, w żadnym momencie ich posiadania nie zostały one wykorzystane wyłącznie do celów osobistych skarżącej. Przeciwnie, nabycie tych działek nastąpiło w celu osiągnięcia w przyszłości korzyści majątkowych, o czym świadczą: duża powierzchnia nabytego gruntu, rozpoczęty przez poprzedniego właściciela proces podziału jednej z działek na 60 mniejszych, położenie 10-hektarowej działki na terenach inwestycyjnych, a pozostałych działek na terenach zabudowy mieszkaniowej. Świadczą o tym również wymienione przez stronę cele, na jakie zamierza przeznaczyć pieniądze ze sprzedaży (inwestycje, założenie własnej działalności gospodarczej). Zatem zamiar wykorzystania przedmiotowych nieruchomości do celów zarobkowych strona podjęła już w momencie otrzymania darowizny. Istotne jest przy tym, że pomiędzy otrzymaniem działek w darowiźnie, a zgłoszeniem zamiaru ich sprzedaży, upłynął niecały rok. Bezpodstawne jest więc twierdzenie, że darowiznę otrzymano wyłącznie na cele osobiste, a za takie mogłoby być uznane np. zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Tym samym, jednorazowa dostawa wskazanych we wniosku nieruchomości kwalifikuje tę czynność jako działalność gospodarczą, podejmowaną w celach zarobkowych i opodatkowaną VAT. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa oraz odpowiedzi na nie strony podtrzymały, co do zasady, swoje dotychczasowe stanowiska. 3. W skardze do Sądu pierwszej instancji strona wniosła o uchylenie w/w interpretacji, zarzucając naruszenie art. 5, art. 7, art. 8 i art. 15 ustawy o VAT z 2004 r. oraz podniosła, że sprzedaż nieruchomości, takich jak przez nią posiadane, podlega opodatkowaniu tylko w sytuacji, gdy jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej. Skarżąca nie spełnia przesłanek pozwalających tak traktować jej działanie, a sformułowanych w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. Chociaż przedmiotowa sprzedaż wypełnia cechę powtarzalności, to zamiar dokonania tej czynności nie jest podyktowany wolą prowadzenia działalności, lecz jest konsekwencją zastanego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. 4. W zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził, że organ nie miał prawa dokonywać żadnych modyfikacji w przedstawionym przez stronę stanie faktycznym. Zdaniem Sądu, organ "dopowiadał" za stronę okoliczności, które nie były we wniosku wskazane. Stwierdzono np., że w czasie posiadania gruntu strona podjęła szereg czynności wskazujących na zamiar związania nieruchomości z działalnością gospodarczą (s. 7 odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa). Natomiast z treści wniosku wynikało, że takie czynności nie były przez skarżącą podejmowane. Podobnie twierdzenia o zadeklarowaniu przez skarżącą zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej i o poczynieniu nakładów w tym celu nie wynikają ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. Uwzględnienie takich ustaleń stanowi więc naruszenie art. 14b § 3 i art. 14c § 1-2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), dalej Op. Następnie Sąd wskazał, że w świetle art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT z 2004 r., warunkiem uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Stąd też ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług (zob. wyrok NSA z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, ONSAiWSA 2008 r., nr 1, poz. 8). W przypadku zatem sprzedaży przez daną osobę jej majątku prywatnego (nabytego na własne potrzeby), zarówno w całości, jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, sprzedaż ta nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT. W tym kontekście Sąd wywiódł, że organ nie wskazał, w ramach jakiego z rodzajów działalności wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy podatkowej skarżąca miała dokonywać sprzedaży opisanych we wniosku działek. Brak jest w szczególności stwierdzenia, czy czynności nieodpłatnego nabycia gruntów i następnie sprzedaży – po podziale – działek budowlanych i działki przemysłowej, sytuują skarżącą w obrocie gospodarczym jako handlowca. Przesądzające znaczenie dla przypisania skarżącej statusu podatnika miał, według organu, zamiar prowadzenia działalności gospodarczej. Tymczasem strona takiego zamiaru nie wskazywała we wniosku o wydanie interpretacji. W szczególności nie twierdziła, aby zostały poczynione nakłady, wydatki inwestycyjne lub inne czynności przygotowawcze w celu prowadzenia takiej działalności. Przeciwnie, twierdziła, że nie dokonywała żadnych czynności mających na celu uatrakcyjnienie działek, jak też bezsporne było, że z wnioskiem o podział gruntu wystąpił poprzedni właściciel. Zdaniem Sądu, nie ma przy tym podstaw do przyjęcia ustalenia o zamiarze prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej z uwagi na to, że zamiar zbycia gruntu istniał już w momencie jego otrzymania w drodze darowizny. Sam zamiar sprzedaży, nawet jeśli istniał już w momencie nabycia nieruchomości, nie jest wystarczającą przesłanką dla uznania podmiotu za podatnika VAT. Nie zawsze bowiem nabycie gruntu w celu jego odsprzedaży (w całości lub w części) należy w momencie jego sprzedaży kwalifikować jako działalność gospodarczą. Będzie tak tylko wtedy, gdy działalność sprzedającego przybiera w tym zakresie formę zawodową, a więc stałą i zorganizowaną (powtarzalność czynności i zamiar ich kontynuacji). Z okoliczności sprawy wynika wprawdzie, że skarżąca nabyła nieruchomości z zamiarem dalszej odsprzedaży tej części gruntu, która nie będzie przeznaczona pod budowę domu, tym niemniej uzyskane środki zamierzała przeznaczyć m. in. na budowę domu mieszkalnego, lokatę pieniężną lub fundusz bankowy oraz przyszłą działalność gospodarczą niezwiązaną z obrotem nieruchomościami (w zakresie doradztwa prawnego i gastronomii). Wskazuje to, w ocenie Sądu, że darowiznę przyjęła z zamiarem nabycia gruntu na cele inne, niż prowadzenie zawodowej działalności gospodarczej w postaci handlu gruntem. Istotne jest natomiast, czy chodziło o zamiar rozpoczęcia działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, a nie jakiejkolwiek innej działalności gospodarczej, jak nieprawidłowo przyjmuje organ. Zdaniem Sądu więc, z przedstawionego stanu faktycznego nie można wyprowadzić wniosku o istnieniu po stronie skarżącej zamiaru wykorzystania nabytych działek do zawodowego handlu gruntami. Nie spełnia kryteriów działalności gospodarczej sprzedaż nawet kilkudziesięciu działek budowlanych i działki przemysłowej w sytuacji, gdy brak jest podstaw do przyjęcia, że sprzedaż ta przybiera charakter profesjonalny. Nie jest też w tym kontekście przekonująca, w ocenie Sądu, argumentacja organu o braku podstaw do zaliczenia nabytych nieruchomości do majątku osobistego skarżącej. Majątek osobisty (prywatny), oznacza tę część majątku danej osoby, która nie jest przez nią wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Jest natomiast rzeczą niewątpliwą w okolicznościach sprawy, że nabyte nieruchomości nie były wykorzystywane przez skarżącą dla potrzeb działalności gospodarczej, ani nie stały się przedmiotem tej działalności. 5. W skardze kasacyjnej Minister Finansów zarzucił naruszenie: - art. 146 Ppsa w zw. z art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1-2 Op przez nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd, że "organ dopowiedział" za stronę okoliczności, które nie były we wniosku wskazane (iż w czasie posiadania gruntu skarżąca podjęła szereg czynności wskazujących na zamiar związania nieruchomości z działalnością gospodarczą); - art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT z 2004 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że sam zamiar prowadzenia działalności gospodarczej nie nadaje osobie fizycznej statusu podatnika podatku od towarów i usług i konieczne jest również zawodowe prowadzenie działalności handlowej w danym zakresie. Mając powyższe na uwadze organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji (ewentualnie o oddalenie skargi), a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu środka odwoławczego Minister Finansów wywiódł, że Sąd błędnie odniósł się do wypowiedzi organu zawartych w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ to nie ona była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. W interpretacji indywidualnej organ nie użył zaś sformułowania, że w czasie posiadania gruntu skarżąca podjęła "szereg czynności" wskazujących na zamiar związania nieruchomości z działalnością gospodarczą. Podobnie brak jest w interpretacji np. stwierdzenia, że strona poczyniła pewne nakłady w celu rozpoczęcia działalności gospodarczej. Tym niemniej organ podkreślił, że w jego ocenie z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż skarżąca nabyła działki z zamiarem wykorzystania ich dla celów inwestycyjnych, a nie osobistych (lokata lub fundusz bankowy, założenie własnej działalności gospodarczej w zakresie doradztwa prawnego dla firm transportowych i lokalu gastronomicznego). O przeznaczeniu nieruchomości na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przekonuje także skala przedsięwzięcia (sprzedaż 56 działek) i niedługi czas pomiędzy nabyciem nieruchomości a zgłoszeniem zamiaru ich sprzedaży. Skarżąca zamierzała więc rozporządzać otrzymanymi nieruchomościami w sposób umożliwiający uzyskanie jak największego zysku (w celach zarobkowych). Otrzymując tak dużą ilość działek musiała brać pod uwagę ich przyszłe przeznaczenie tj. cele produkcyjne, usługowe, komercyjne i mieszkaniowe. W sytuacji więc, gdy nabycie gruntów miało charakter lokaty kapitału, wskazującej na chęć zbycia w przyszłości tych gruntów, ich sprzedaż w tych okolicznościach również wskazuje na handlowy (zorganizowany) charakter, co czyni sprzedawcę podatnikiem VAT. Samo twierdzenie skarżącej, o przeznaczeniu uzyskanych ze sprzedaży środków finansowych na cele osobiste, nie może przesądzać o takim charakterze dokonanych czynności. Ustalenie, czy dany przedmiot sprzedaży stanowi składnik majątku prywatnego, czy też jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, jest konsekwencją oceny prawnej dokonanej przez organ wydający interpretację, a nie elementem stanu faktycznego. Przy ocenie tej należy zaś brać pod uwagę obiektywne przesłanki, a nie jedynie oświadczenia strony. Jeżeli więc strona podnosi, że przedmiotowe grunty stanowią majątek prywatny, który nie jest związany z działalnością gospodarczą, to powinno powyższe znajdować potwierdzenie w opisie zdarzenia przyszłego, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Strona nie wskazała, w jakich innych celach, aniżeli handlowe (odsprzedaż), nastąpiło nabycie przedmiotowych gruntów. Organ podkreślił w tym kontekście, że w świetle art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT z 2004 r., dla uznania osoby za podatnika nie ma znaczenia rezultat jej działalności. Za podatnika można uznać osobę, która zadeklarowała zamiar prowadzenia działalności i w związku z tym poczyniła pewne nakłady, mimo że samej działalności jeszcze nie rozpoczęła. Sam zatem zamiar prowadzenia działalności, powiązany z nabyciem nieruchomości dokonanym w celu zarobkowym, nadaje podmiotowi status podatnika VAT. W tym stanie rzeczy nie ma znaczenia fakt, czy sprzedający chce, czy też nie chce działać w charakterze handlowca, ponieważ sytuacje podlegające opodatkowaniu należy oceniać obiektywnie, na podstawie okoliczności sprawy. W przypadku poprzestania na woli podmiotów mogłoby dojść do tego, że każdy mógłby stwierdzić, iż czynność handlową wykonał jednorazowo, bez zamiaru prowadzenia zawodowej działalności gospodarczej i dotyczy to handlu jakimkolwiek towarem, nie tylko gruntami. Tymczasem zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o VAT 2004 r., czynności określone w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafny jest powołany w skardze kasacyjnej organu zarzut naruszenia art. 146 Ppsa w zw. z art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1-2 Op przez przyjęcie przez Sąd wojewódzki, że organ "dopowiadał" za stronę stan faktyczny sprawy. Jak zasadnie wskazuje organ, w zaskarżonej interpretacji indywidualnej brak jest eksponowanego przez Sąd stwierdzenia o podjęciu przez stronę "szeregu czynności" wskazujących na zamiar związania nieruchomości z działalnością gospodarczą. Pojawiło się ono dopiero w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (s. 7), które przecież nie stanowiło przedmiotu kontroli Sądu (zob. art. 3 § 2 pkt 4a Ppsa). W interpretacji użyto natomiast sformułowania, że "wskazane przez wnioskodawcę (...) fakty wskazują jednoznacznie na zamiar związania nabytej nieruchomości z planowaną działalnością gospodarczą" (zob. s. 5 in fine interpretacji). Stwierdzenie takie nie stanowi jednak uzupełniania przez organ okoliczności faktycznych sprawy, wynikających z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a wyraz dokonanej w tej interpretacji oceny stanu faktycznego sprawy, tj. kwalifikacji prawnej tegoż stanu faktycznego – w rozumieniu art. art. 14c § 1-2 Op – ze względu na treść art. 15 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. (zob. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010, s. 78). Kwestią odrębną pozostaje poprawność tej oceny (zob. pkt 7). Natomiast pozostałe wymieniane przez Sąd pierwszej instancji twierdzenia organu, o zadeklarowaniu zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej i czynieniu z tym celu pewnych nakładów, nie zostały odniesione bezpośrednio do strony skarżącej. Stanowiły one wypowiedzi interpretacyjne, dokonane w ramach wykładni art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT z 2004 r. (zob. s. 4 interpretacji). Rację ma więc w tym zakresie organ, że brak jest w interpretacji indywidualnej twierdzeń o faktach, które jej przypisał Sąd pierwszej instancji (s. 8 uzasadnienia wyroku). W zaskarżonej interpretacji oparto się zatem – wbrew przekonaniu Sądu wojewódzkiego – na stanie faktycznym wynikającym z wniosku skarżącej, o którym mowa w art. 14b § 3 Op. Tym niemniej, zasadność omówionego wyżej zarzutu nie prowadziła do uwzględnienia skargi kasacyjnej, ponieważ tylko dostrzeżenie uchybienia prawu procesowemu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 Ppsa, może odnieść powyższy skutek (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2321/04, LexPolonica nr 1074120). Tymczasem o takim wpływie stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania na treść rozstrzygnięcia, na gruncie niniejszej sprawy nie może być mowy, skoro co do zasady prawidłowo uznał Sąd pierwszej instancji stanowisko organu za wadliwe. 7. Istota sporu w sporu w sprawie dotyczy bowiem wykładni art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT z 2004 r., a ta została przez Sąd dokonana poprawnie. W szczególności trafnie zauważył Sąd wojewódzki – odwołując się do tez w/w wyroku NSA o sygn. akt I FPS 3/07 – że w świetle tych przepisów warunkiem uznania, iż dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, jest ustalenie, że prowadzi on zawodowo działalność gospodarczą w danym zakresie. Jak wskazano w przywołanym wyroku NSA, okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie może per se przesądzać o opodatkowaniu tej czynności. Czynność opodatkowana w postaci dostawy towaru lub świadczenia usług ma więc miejsce wówczas, gdy w odniesieniu do tej właśnie czynności dany podmiot występuje w charakterze podatnika podatku od wartości dodanej, a więc podmiotu prowadzącego w określonym zakresie działalność gospodarczą. Zasadnie zatem wywiódł Sąd wojewódzki, że aby uznać skarżącą za podatnika, konieczne jest stwierdzenie, że przy sprzedaży przedmiotowych działek gruntu występować będzie jako handlowiec w zakresie obrotu nieruchomościami, a nie jedynie jako okazjonalny sprzedawca (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1043/08, ONSAiWSA 2010, nr 6, poz. 121). Tymczasem teza taka nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz kolejnych wyjaśnień skarżącej nie wynika, aby zamierzała prowadzić działalność gospodarczą w zakresie obrotu gruntami. Strona wręcz wprost temu zaprzecza (s. 2 wniosku in fine). Ponadto, sposób nabycia gruntów (darowizna) i przeznaczenie środków uzyskanych z ich sprzedaży (budowa domu mieszkalnego, lokata pieniężna, prowadzenie działalności w zakresie doradztwa prawnego i gastronomii) nie potwierdzają – jak wskazał Sąd – zamiaru podjęcia działalności w zakresie handlu nieruchomościami (s. 13-14 uzasadnienia wyroku). Prowadzi powyższe do wniosku, że skarżącej nie można przypisać statusu podatnika VAT w rozumieniu powołanych przepisów ustawy podatkowej. Nie może bowiem, w świetle przytoczonej tezy, przesądzać ipso facto o opodatkowaniu przyszłych działań skarżącej ani akcentowana przez organ skala przedsięwzięcia, ani też ujawniony zamiar efektywnej sprzedaży nieruchomości (z zyskiem). Organ pomija przy tym tę okoliczność, że wielkość sprzedaży wiąże się z faktem obdarowania skarżącej znaczną ilością działek gruntu. Odnosząc się w tym kontekście do argumentacji środka odwoławczego zauważyć należy, że wykładnia art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT z 2004 r., forsowana przez organ, opiera się w istocie na krytyce tej, dokonanej w szczególności w przywołanym wyroku NSA o sygn. akt I FPS 3/07 oraz rozstrzygnięciach stanowiących kontynuację tej linii orzeczniczej (zob. zwłaszcza s. 9-10 skargi kasacyjnej). Minister Finansów stwierdza wprost, że "nie może mieć znaczenia fakt, czy sprzedający chce czy nie chce działać w jakimś charakterze" (tu handlowca w zakresie obrotu nieruchomościami). Tymczasem pogląd ten nie zasługuje na aprobatę z przyczyn wymienionych w przywołanych wyżej judykatach. Jak przy tym wynika z akt sprawy, argumentacja tych orzeczeń (podzielana przez skład orzekający w tej sprawie) jest stronom znana (w szczególności wnoszącemu skargę kasacyjną organowi), toteż jej przytaczanie w tym miejscu jest zbędne, zważywszy na zwięzłość wywodu (art. 141 § 4 Ppsa) oraz dostępność w/w orzeczeń. Z tych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło