II SA/Wa 1570/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-09
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Bronisław Szydło, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby wojskowej, wydana na podstawie niezłożenia oświadczenia lustracyjnego, może mieć moc wsteczną?Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby wojskowej z powodu niezłożenia oświadczenia lustracyjnego ma charakter konstytutywny, a nie deklaratoryjny. Oznacza to, że kształtuje stosunek służbowy od momentu jej wydania i nie może mieć mocy wstecznej. Zwolnienie z mocy prawa następuje z dniem wydania decyzji, a nie z datą wcześniejszą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu T. K. z zawodowej służby wojskowej z powodu niezłożenia oświadczenia lustracyjnego w wymaganym terminie. Skarżący kwestionował skuteczność powiadomienia o obowiązku złożenia oświadczenia, datę zwolnienia oraz charakter prawny wydanych decyzji. Wcześniejsze postanowienie Ministra o niedopuszczalności odwołania zostało uchylone przez WSA.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz T. K. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz T. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku [...] T. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego Ministra z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] stwierdzającą zwolnienie T. K. z zawodowej służby wojskowej wskutek niezłożenia oświadczenia lustracyjnego w nakazanym przepisami prawa terminie, zmienił termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień 14 lipca 2008 r., w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Obrony Narodowej podniósł, iż [...] T. K. pełnił zawodową służbę wojskową do dnia 14 lipca 2008 r., ostatnio na stanowisku [...].
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242), z dniem wejścia w życie tej ustawy żołnierze zawodowi urodzeni przed 1 sierpnia 1972 r., zajmujący stanowiska służbowe o stopniach etatowych pułkowników (komandorów) i generałów (admirałów) oraz zajmujący stanowiska służbowe komendantów wojskowych komend uzupełnień oraz ich zastępców, mieli obowiązek złożenia Ministrowi Obrony Narodowej oświadczenia dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r., w terminie miesiąca od dnia powiadomienia o obowiązku przedłożenia oświadczenia. [...] K. obowiązkowi temu podlegał, gdyż urodził się [...] i pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym o stopniu etatowym pułkownika.
W związku z powyższym, Minister Obrony Narodowej, wypełniając obowiązek wynikający z treści art. 13 ust. 2 przywołanej ustawy, pismem z dnia 27 grudnia 2007 r. powiadomił skarżącego o obowiązku złożenia przedmiotowego oświadczenia. Informację doręczono zainteresowanemu w dniu 13 lutego 2008 r., zatem [...] K. winien był złożyć oświadczenie lustracyjne do dnia 13 marca 2008 r.
Oficer powyższego obowiązku nie dopełnił wobec czego w dniu [...] lipca 2008 r. Minister Obrony Narodowej, na mocy art. 13 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw, decyzją nr [...] stwierdził zwolnienie [...] T. K. z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa. Ponadto organ wskazał, że decyzja ta została wydana dla celów ewidencyjnych i obowiązuje od dnia podpisania. Decyzję doręczono zainteresowanemu w dniu 14 lipca 2008 r., co zostało przez stronę potwierdzone własnoręcznym podpisem na egzemplarzu aktowym.
W dniu 28 lipca 2008 r. wymieniony oficer wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 13 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr 1105, wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Minister Obrony Narodowej stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Ministra z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., a jedynie czynnością materialno - techniczną przyjętą w Wojsku Polskim do stwierdzania ubycia ewidencyjnego żołnierza ze stanu osobowego jednostki wojskowej, oraz stanowiącą podstawę do wypłacenia mu przysługujących należności.
W wyniku rozpatrzenia skargi T. K. wniesionej na powyższe orzeczenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 227/09 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż wydanie rozkazu personalnego do celów ewidencyjnych, stwierdzające fakt zwolnienia żołnierza ze służby, następuje w przypadkach ściśle określonych w ustawie z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.). Żaden z przepisów wskazanej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. nie stanowi natomiast, że w przypadku zwolnienia żołnierza ze służby z przyczyny określonej w art. 13 ust. 3 tej ustawy, będzie miał zastosowanie art. 115 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Rozpoznając ponownie wniosek odwoławczy strony z dnia 9 lipca 2008 r. organ ustalił, iż wymieniony oficer bezsprzecznie podlegał obowiązkowi złożenia oświadczenia o którym mowa w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 54 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), gdyż spełnił łącznie wszystkie wymienione w tych przepisach przesłanki. Ponadto organ stwierdził, na podstawie posiadanych dokumentów, iż Minister Obrony Narodowej dopełnił obowiązku wynikającego z treści art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw i właściwie powiadomił oficera o obowiązku złożenia oświadczenia lustracyjnego - pismem z dnia 27 grudnia 2007 r., doręczonym stronie w dniu 13 lutego 2008 r. Oficer obowiązku tego jednakże nie dopełnił. Wobec tego należało zastosować przepis art. 13 ust. 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. stanowiący, że w przypadku nie złożenia w terminie oświadczenia lustracyjnego przez żołnierza zawodowego zobowiązanego do jego złożenia zwalnia się go z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa.
Zwolnienie oficera powinno nastąpić z mocy prawa z dniem 15 marca 2008 r., tj. w dniu następnym po upływie terminu do złożenia oświadczenia lustracyjnego. [...] K. zwolniony został decyzją Ministra Obrony Narodowej dopiero z dniem [...] lipca 2008 r., a zatem zwolnienie nastąpiło w terminie korzystniejszym dla oficera. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną i nie narusza prawa, wobec czego nie ma podstaw do jej uchylenia. Jednakże z uwagi na doręczenie stronie powyższej decyzji w dniu 14 lipca 2008 r. oraz wykonywanie obowiązków służbowych do dnia doręczenia decyzji, należało zmienić datę zwolnienia oficera ze służby na dzień 14 lipca 2008 r.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika T. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się uchylenia zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2008 r., oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania strona skarżąca podniosła, iż wskazane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę ich wydania oraz z naruszeniem art. 7 k.p.a., a także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, iż decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. zmieniono termin zwolnienia skarżącego "na dzień 14 lipca 2008 r.", podczas gdy w decyzji organu z dnia [...] lipca 2008 r. nie rozstrzygano terminu zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, wskazując jedynie w uzasadnieniu, że obowiązuje od dnia podpisania. Ponadto zdaniem strony, niedopuszczalnym było wydanie decyzji która w dniu [...] sierpnia 2009 r. reguluje stan prawny z dniem 14 lipca 2008 r., a także że nie uwzględnia ona faktu, iż zwolnienie oficera z zawodowej służby wojskowej powinno nastąpić z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia stosunku służbowego. Wskazał ponadto, na błędną procedurę poinformowania oficera o obowiązku złożenia oświadczenia lustracyjnego, polegającą na powiadomieniu przez Ministra Obrony Narodowej skarżącego o obowiązku złożenia stosownego oświadczenia w dniu 27 grudnia 2007 r., tj. przed wejściem w życie przepisów nakładających ten obowiązek (przepisy te obowiązują od dnia 1 stycznia 2008 r.). Zdaniem skarżącego nie dotrzymano również 30 - dniowego terminu na powiadomienie go o tym obowiązku, określonego w tychże przepisach, albowiem powiadomienie powinno nastąpić do dnia 30 stycznia 2008 r. natomiast zostało mu doręczone dopiero w dniu 13 lutego 2008 r., po powrocie z podróży służbowej do [...]. Skarżący wskazał, iż dysponował w [...] środkami łączności i organ o obowiązku mógł go powiadomić.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej uchylenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Minister stwierdził, iż są one niezasadne. Organ podkreślił, iż przepis ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw będący podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, stanowi samodzielną podstawę zwolnienia ze służby, do której nie stosuje się przepisów o wypowiedzeniu stosunku służbowego z ustawy pragmatycznej. Wydawana w takiej sytuacji decyzja nie jest decyzją konstytutywną, nie jest również decyzją wydaną do celów ewidencyjnych, lecz jest decyzją deklaratoryjną, stwierdzającą fakt zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej z dniem określonym w tej decyzji. Chybionym jest również zarzut doręczenia skarżącemu powiadomienia o obowiązku złożenia oświadczenia lustracyjnego w dniu 27 grudnia 2007 r., podczas gdy przepisy wprowadzające ten obowiązek weszły w życie od dnia 1 stycznia 2008 r., ponieważ w dniu 27 grudnia 2007 r. Minister Obrony Narodowej podpisał pismo skierowane do wszystkich zobowiązanych do złożenia tegoż oświadczenia (co wynika z nagłówka "według rozdzielnika"), a nie tylko do skarżącego, natomiast zawiadomienia te zostały wysłane do zainteresowanych po dniu 1 stycznia 2008 r. Zdaniem organu nietrafnym jest także zarzut niedoręczenia skarżącemu przedmiotowego powiadomienia w terminie do 30 stycznia 2008 r., tj. w terminie 1 miesiąca od wejścia w życie przepisów zobowiązujących oficera do złożenia oświadczenia lustracyjnego, co skutkuje bezskutecznością tego powiadomienia. Termin miesięczny wynikający z treści art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw nie jest terminem prekluzyjnym, po upływie którego doręczenie powiadomienia o obowiązku złożenia oświadczenia lustracyjnego jest bezskuteczne, a oficer jest zwolniony od tegoż obowiązku. W związku z faktem, iż oficer w okresie od dnia 14 stycznia 2008 r. do dnia 12 lutego 2008 r. przebywał w podróży służbowej do [...], przedmiotowe powiadomienie doręczono mu dopiero po powrocie tj. w dniu 13 lutego 2008 r. i od tego terminu oficer powinien w terminie 1 miesiąca - wskazanym w art. 13 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. złożyć stosowne oświadczenie. Termin ten nie został oficerowi skrócony jak również wydłużony, a pomimo doręczenia stronie powiadomienia w dniu 13 lutego 2008 r. skarżący nie poniósł żadnej szkody z tego tytułu. Oficerów zobowiązanych do złożenia oświadczenia lustracyjnego było w tym okresie kilkuset i do każdego z nich organ musiał wysłać powiadomienie, tak więc było to przedsięwzięcie zaplanowane i rozłożone w czasie, w związku z czym [...] K. nie zdążono doręczyć powiadomienia przed wyjazdem do [...]. Skarżący wymaganego oświadczenia nie złożył do dnia 14 lipca 2008 r. tj. do dnia wręczenia mu decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. Zwolnienie oficera powinno nastąpić z mocy prawa z dniem 14 marca 2008 r. tj. w dniu następnym po upływie terminu do złożenia oświadczenia lustracyjnego. W związku z tym, że skarżący został zwolniony dopiero z dniem 14 lipca 2008 r., należało dokonać zwolnienia w terminie korzystniejszym dla oficera.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie choć z nie wszystkimi jej zarzutami należy się zgodzić.
Na wstępie należy wskazać, iż w świetle postanowień z art. 170 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (patrz komentarz do art. 170 Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, LEX 2009). Zgodnie zaś z art. 153 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 13 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw. Zgodnie z tymi przepisami żołnierze zawodowi urodzeni przed dniem 1 sierpnia 1972 r., zajmujący stanowiska służbowe, o których mowa w art. 4 pkt 54 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają obowiązek złożenia oświadczenia dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r., w terminie miesiąca od dnia doręczenia powiadomienia, o którym mowa w ust. 2 (art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy). Minister Obrony Narodowej, w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, powiadomi żołnierza zawodowego o obowiązku przedłożenia mu oświadczenia lustracyjnego oraz poinformuje o skutku niedopełnienia tego obowiązku (art. 13 ust. 2 cytowanej ustawy). W przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia lustracyjnego przez żołnierza zawodowego zobowiązanego do jego złożenia na podstawie ust. 1, zwalnia się go z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa (art. 13 ust 3 cytowanej ustawy).
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, iż skarżący jest adresatem powyższej normy. Nie budzi też wątpliwości, iż do dnia wydania decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej tj. 14 lipca 2008 r. skarżący nie złożył oświadczenia lustracyjnego. Strona skarżąca kwestionuje natomiast prawną skuteczność powiadomienia oficera o ciążącym na nim obowiązku lustracyjnym i w związku z tym niemożność zastosowania negatywnych skutków niezastosowania się do wezwania. Wskazuje także na wadliwość zaskarżonej decyzji, albowiem reguluje ona sytuację prawną strony z mocą wsteczną.
Jak wynika z akt sprawy, Minister Obrony Narodowej pismem z dnia 27 grudnia 2007 r. powiadomił skarżącego o obowiązku złożenia przedmiotowego oświadczenia oraz pouczył o prawnych konsekwencjach niedopełnienia wskazanego obowiązku. Informację doręczono stronie w dniu 13 lutego 2008 r. W ocenie Sądu nie ma podstaw do kwestionowania skuteczności tak dokonanego zawiadomienia, albowiem termin miesięczny dla organu o powiadomieniu żołnierza o obowiązku złożenia oświadczenia lustracyjnego nie jest terminem materialnym (zawiłym), a terminem procesowym (instrukcyjnym), którego przekroczenie nie powoduje wadliwości dokonania czynności prawnej. Zauważyć należy, iż 12 dniowe opóźnienie w doręczeniu skarżącemu powiadomienia o obowiązku lustracyjnym nastąpiło na skutek jego nieobecności w Polsce, z powodu pełnienia służby w bazie wojskowej w [...]. W tej sytuacji usprawiedliwione pozostaje postępowanie organu wojskowego, który posiadając wiedzę o nieodległym terminie zakończenia misji wojskowej, podjął decyzję o doręczeniu oficerowi powiadomienia po jego powrocie do kraju. Podnoszona w skardze okoliczność, że skarżący w bazie wojskowej w [...] posiadał "zaplecze biurowe" i nie było przeszkód, aby doręczyć stronie powiadomienie o obowiązku lustracyjnym, nie może mieć wpływu na ocenę skutków uchybienia terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 powołanej ustawy. Z uwagi na charakter tego terminu, o czym wyżej, uchybie to nie wpływa w sposób istotny na końcowe rozstrzygnięcie sprawy. Nie znajduje także uzasadnienia twierdzenie strony, iż pismo organu informujące o obowiązku złożenia oświadczenia lustracyjnego nie wywołuje skutków prawnych skoro zostało sporządzone przed dniem wejścia w życie ww. ustawy tj. przed 1 stycznia 2008 r. W tym zakresie należy podzielić stanowisko Ministra Obrony Narodowej przedstawione w odpowiedzi na skargę, że odpowiednio wcześniejsze przygotowanie pism informujących oficerów o złożeniu oświadczenia lustracyjnego było podyktowane koniecznością doręczenia powiadomień dużej liczbie oficerów w krótkim odstępie czasowym.
Skoro powiadomienie skarżącego o obowiązku lustracyjnym należało uznać na prawidłowo dokonane w dniu 13 lutego 2008 r., to konsekwencją niedochowania miesięcznego termu do złożenia tego oświadczenia (termin prawa materialnego do złożenia oświadczenia wygasł z ostatnim dniem miesiąca stycznia 2008 r.) jest zastosowanie trybu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw. Zatem w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki warunkujące zwolnienie skarżącego ze służby z mocy prawa na skutek niezłożenia oświadczenia lustracyjnego w określonym prawem terminie. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wskazany tryb zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, stanowi samodzielną podstawę prawną do rozwiązania stosunku służbowego (lex specjalis), albowiem ww. ustawa nie zawiera odesłania do stosowania innych przepisów, nie ustanawia dodatkowych warunków zwolnienia, np. okresu wypowiedzenia, lecz w ust. 3 powołanego artykułu wprost stwierdza, że żołnierza zwalnia się "z mocy prawa".
Nie znajduje natomiast na akceptację pogląd wyrażony przez Ministra Obrony Narodowej, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzającą są decyzjami stricte deklaratoryjnymi. Do takiego twierdzenia nie uprania wykładnia art. 13 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw, dokonana przez Sąd w wyroku 19 maja 2009 r. sygn. akt II SA 227/09. W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd stwierdził, iż: "Użyte w art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. sformułowanie "z mocy prawa" mogłoby sugerować, iż decyzja w tym przypadku jest decyzją "deklaratoryjną", potwierdzającą jedynie, że określony w niej stan prawny powstał z mocy prawa. Konstrukcja tego przepisu jest jednak znacząco odmienna od regulacji zawartej w art. 115 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdzie stwierdza się, iż zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub decyzji albo zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia. Przepis zawarty w art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. stanowi bowiem, iż w przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia lustracyjnego przez żołnierza zawodowego zobowiązanego do jego złożenia zwalnia się go z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa. Przepis ten przewiduje więc, że samo niezłożenie oświadczenia lustracyjnego nie powoduje automatycznego zwolnienia żołnierza ze służby, konieczne bowiem jest dokonanie czynności zwolnienia ("zwalnia się go ze służby"). Dodatkowo należy zauważyć, że przepis art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. nie precyzuje z jaką datą następuje zwolnienie żołnierza ze służby. W przepisie tym brak jest wyraźnego powiązania okoliczności skutkującej zwolnieniem ze służby z momentem zwolnienia, tj. powiązania takiego jak choćby zastosowane w art. 115 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ("z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub decyzji albo zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia"). W decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. Minister Obrony Narodowej stwierdził, iż decyzja ta obowiązuje od dnia podpisania. Termin do złożenia przedmiotowego oświadczenia, jak wskazuje organ, minął zaś w dniu 14 marca 2008 r. Data zwolnienia skarżącego ze służby została więc określona przez organ w sposób władczy. Wskazuje to, iż decyzja ta ma cechy decyzji konstytutywnej, albowiem kształtuje stosunek służbowy żołnierza zawodowego z momentem jej wydania".
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skoro to decyzja wydana na podstawie art. 13 ust. 1 – 3 ww. ustawy, a nie sam przepis ustawy, kształtuje stosunek służbowy żołnierza zawodowego, to decyzja w części określającej datę zwolnienia ze służby jest decyzją konstytutywną. To zaś powoduje, że nie można było zwolnić skarżącego z zawodowej służby z mocą wsteczną, tj. z datą wcześniejszą niż wydano w sprawie decyzję ostateczną, albowiem tylko taka decyzja podlega wykonaniu (wyjątki z art. 130 k.p.a. nie zaistniały w sprawie).
Reasumując należy wskazać, że w sprawie niniejszej zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 13 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw, lecz rozpoznają sprawę po raz II w toku instancyjnym Minister Obrony Narodowej dokonał błędnej wykładni powołanego przepisu i wadliwie, naruszając przy tym przepisy art. 153 i art. 170 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określił datę zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie obowiązany wydać decyzję mając na uwadze postanowienia art. 130 § 2 w zw. z art. 127§ 3 k.p.a. i powyższe rozważania Sądu.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 tej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. W przedmiocie kosztów Sąd zaś orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło