II GZ 204/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Cysek po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. P. R. i T. D. i M. N. "P." w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1655/09 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. P. R. i T. D. i M. N. "P." w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dotacji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1655/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił wniosek S. P. R. i T. D. i M. N. "P." w W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tego Sądu z dnia 9 grudnia 2009 r. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę S. P. R. i T. D. i M. N. "P." w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono stronie skarżącej w dniu 15 grudnia 2009 r. Uwzględniając wniosek strony skarżącej z dnia 24 lutego 2010 r. postanowieniem z dnia 22 marca 2010 r. przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 11 maja 2010 r. wyznaczyła dla strony skarżącej pełnomocnika z urzędu, o czym poinformowała WSA w W. pismem z dnia 12 maja 2010 r. Pełnomocnik strony skarżącej pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie postanowienia odrzucającego skargę. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż informacja o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu doręczona została ustanowionemu adwokatowi w dniu 18 maja 2010 r. Sąd I instancji odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazał, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej ustała w dniu 18 maja 2010 r., tj. w dniu, w którym pełnomocnik strony skarżącej dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie. W ocenie Sądu I instancji, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął bezskutecznie z dniem 25 maja 2010 r. Pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu w dniu 9 czerwca 2010 r. i jako złożony z uchybieniem terminu podlegał odrzuceniu. W zażaleniu S. P. R. i T. D. i M. N. "P." w W. wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podniesiono, iż skarga kasacyjna została przekazana pełnomocnikowi w dniu 9 czerwca 2010 r., w tym samym dniu został podpisany wniosek o przywrócenie terminu i złożony w Sądzie. Wyjaśniono, iż opóźnienie w doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej pełnomocnikowi oraz opóźnienie w złożeniu wniosku było spowodowane stanem zdrowia prezesa S. P. R. i Turystyki Dzieci i M. N. "P.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. Określenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sytuacji, gdy w terminie do jego wniesienia złożono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, wskazał, że w wypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy na gruncie przepisów postępowania cywilnego wskazując konkretny nieprzekraczalny termin, stwierdzając, że ustaje on nie później, niż z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej liczonego od dnia zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnikiem (uchwała składu 7 sędziów SN z 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08). W innym orzeczeniu Sąd Najwyższy przyjął, że za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia kasacji należy uznać dzień, w którym adwokat ustanowiony pełnomocnikiem miał rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, nie późniejszy jednak od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem więcej niż o miesiąc. Przy czym możliwość taką adwokat ma dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy (postanowienie z 27 czerwca 2000 r., I CZ 62/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 7). Ten kierunek orzecznictwa podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera się w momencie zawiadomienia pełnomocnika o ustanowieniu go z urzędu. Oznaczałoby to przecież, że na zapoznanie się z aktami sprawy i sporządzenie kasacji pełnomocnikowi skarżącego pozostaje jedynie 7 dni, co w istocie prowadzi do skrócenia 30-dniowego terminu, jaki przysługuje stronie do złożenia skargi kasacyjnej, a tym samym do ograniczenia jej uprawnień. Orzekając ponownie Sąd I instancji przy badaniu, czy przedmiotowy wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., oceni zatem, kiedy ustanowiony pełnomocnik miał rzeczywiście możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę wszystkie istotne w tym zakresie okoliczności. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.