II FZ 297/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-20

Skład orzekający: Małgorzata Wolf- Mendecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma procesowego osobie związanej umową zlecenia z inną spółką, która ma wspólnych wspólników i prezesa zarządu ze spółką, do której pismo było adresowane, stanowi skuteczne doręczenie w rozumieniu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniające odmowę przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnie ustalonym stanie faktycznym, przyjmując, że osoba odbierająca zawiadomienie o rozprawie była pracownikiem skarżącej spółki, podczas gdy z dokumentów wynikało, iż osoba ta była związana umową z inną spółką. Wadliwe ustalenie stanu faktycznego skutkuje zasadnością zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych, co prowadzi do konieczności ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, argumentując brak winy w uchybieniu terminu z powodu nieskutecznego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy. Zawiadomienie zostało odebrane przez osobę A. L., która według sądu pierwszej instancji była pracownikiem skarżącej spółki. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o przywrócenie terminu. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc m.in. naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących doręczeń i ustalenia stanu faktycznego, wskazując, że A. L. nie była jej pracownikiem, lecz związana umową z inną spółką (V. sp. z o.o.).
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Małgorzata Wolf- Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Po 760/09 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 30 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Po 760/09, mocą którego oddalono wniosek M. sp. z o.o. w W. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r. W motywach orzeczenia Sąd podał, że pismem z 22 marca 2010 r. pełnomocnik Spółki radca prawny K. P. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uwagi na brak prawidłowego zawiadomienia jej o terminie rozprawy (9 grudnia 2009 r.), skutkujący brakiem winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wysłane na adres podany przez pełnomocnika jako adres do doręczeń, jednakże zostało ono odebrane w dniu 12 listopada 2009 r. przez inną osobę, której podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest nieczytelny. Informację o dacie rozprawy i wydanym wyroku pełnomocnik strony Skarżącej uzyskał dopiero w dniu 18 marca 2010 r., po telefonicznej rozmowie z kierownikiem sekretariatu Sądu. W ocenie pełnomocnika zawiadomienie o terminie rozprawy nie zostało mu skutecznie doręczone. Ponieważ adres do doręczeń podany w skardze był jednocześnie adresem siedziby skarżącej Spółki, przedmiotowe zawiadomienie winno być doręczone pełnomocnikowi osobiście, a nie pracownikowi Spółki. Radca prawny nie może przy tym odpowiadać za zaniedbania pracowników Strony skarżącej, polegające na nieprzekazaniu mu informacji o wyznaczonym terminie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny powoławszy się na treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - stwierdził, że pełnomocnik Strony nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu. Podkreślił, że w przypadku reprezentowania Strony przez fachowego pełnomocnika dla przyjęcia jego winy wystarczy choćby lekkie niedbalstwo. W niniejszej sprawie pełnomocnik Strony podał w skardze i w piśmie z dnia 13 października 2009 r. jako adres do korespondencji adres siedziby skarżącej Spółki ([...] W., ul. A.). Zawiadomienie o rozprawie z dnia 6 listopada 2009 r. zostało wysłane pełnomocnikowi na powyższy adres i zostało doręczone w dniu 12 listopada 2009 r. osobie uprawnionej do odbioru przesyłki. Z pisma Poczty Polskiej – Urząd Pocztowy W. wynika, iż sporne zawiadomienie o rozprawie zostało odebrane przez pracownika skarżącej Spółki A. L., jako osobę wyznaczoną przez kancelarię do odbioru przesyłek sądowych. Wskazując na treść art. 67 § 5 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zawiadomienie o rozprawie winno było być doręczone pełnomocnikowi Spółki, jednakże pełnomocnik ten wskazując jako adres do doręczeń adres Spółki winien tak ułożyć kontakty z pracownikami siedziby Spółki, aby korespondencja do niego adresowana skutecznie była mu przekazywana. Sąd podkreślił, że relacje między pełnomocnikiem a mocodawcą oraz przyjęty sposób porozumiewania się są wyłącznie rzeczą tych podmiotów, a wszelkie zakłócenia w tym zakresie nie stanowią podstawy do przyjęcia braku winy strony w dokonywaniu czynności procesowych. Sąd dodał, że odebranie pisma przez pracownika Spółki w jej siedzibie rodzi domniemanie w zakresie umocowania do odbioru pism adresowanych do zatrudniającej go jednostki, zwłaszcza, gdy posługuje się on odpowiednią pieczęcią firmową, a w okolicznościach niniejszej sprawy należało też założyć, iż była to osoba umocowana do odbioru pism adresowanych do pełnomocnika Spółki i zobowiązana do niezwłocznego ich przekazywania temu pełnomocnikowi. Ponadto pełnomocnik podając jako adres do doręczeń adres siedziby Spółki winien był spodziewać się, że korespondencja do niego adresowana będzie odebrana przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej na adres siedziby Spółki. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 67 § 5 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że pismo z zawiadomieniem o terminie rozprawy zostało stronie prawidłowo doręczone, art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie brak było podstaw do przywrócenia terminu oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie całości stanu sprawy i niewyjaśnienie, czy odbierająca przesyłkę A. L. jest pracownikiem Spółki. W uzasadnieniu strona stwierdziła, że Sąd błędnie utożsamia doręczenie pisma stronie z doręczeniem go pełnomocnikowi. Pełnomocnik powinien odbierać pisma doń kierowane osobiście, bądź ewentualnie mogliby to uczynić pracownicy jego kancelarii, za których ponosi on odpowiedzialność. W niniejszej sprawie nie nastąpiło zdaniem pełnomocnika także doręczenie pisma spółce, bowiem A. L. nie była pracownikiem Skarżącej, ani nie posiadała pełnomocnictwa do odbioru przesyłek sądowych. Łączyła ją zaś umowa zlecenia ze spółką V. sp. z o.o. W dalszej części zażalenia pełnomocnik wyjaśniał, że w jego ocenie nie można obciążyć go odpowiedzialnością za działania osób nie będących nawet pracownikami Spółki. Zdaniem pełnomocnika doręczyciel obowiązany był pozostawić awizo zaadresowane doń w siedzibie Spółki, jeśli nie był w stanie doręczyć pisma osobiście pełnomocnikowi. Pełnomocnik podkreślił, że wadliwość doręczenia przesyłki jest w jego ocenie samoistną i wystarczającą podstawą do przywrócenia terminu. W odpowiedzi na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik wyjaśnił także, że Skarżąca posiada ten sam adres i numer telefonu, co spółka V. Obie Spółki mają tych samych wspólników i prezesa zarządu, jednak są to oddzielne podmioty, które nie łączy umowa o doręczanie korespondencji przez pracowników spółki V. na rzecz Skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oparł swoje rozstrzygnięcie na założeniu, że A. L., która odebrała zawiadomienie o terminie rozprawy, jest pracownikiem Skarżącej. Tymczasem zarówno ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (zawierającego pieczęć V. sp. z o.o.) jak i z treści zażalenia wynika, że osoba ta pracuje dla innej Spółki, tj. V. To powoduje, że Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnie ustalonym stanie faktycznym, co musi prowadzić do wniosku o zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. Pozostałe zarzuty zażalenia są na tym etapie postępowania przedwczesne. Dopiero bowiem po ocenie wniosku strony w oparciu o prawidłowy stan faktyczny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu możliwa będzie kontrola postanowienia tego Sądu co do zastosowania przepisów związanych z instytucją przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu będzie obowiązany ponownie rozpoznać wniosek Spółki uwzględniając fakt, że zawiadomienie o terminie rozprawy odebrała osoba związana ze Spółką V., a także okoliczności podniesione przez Naczelny Sąd Administracyjny w zarządzeniu o wezwaniu pełnomocnika Strony do wyjaśnień z dnia 22 września 2010 r. i w odpowiedzi pełnomocnika na to wezwanie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło