II SA/Wa 1053/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-15
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, który został skutecznie zwolniony ze służby wojskowej w 2009 r., a wcześniej otrzymał świadczenie pieniężne po zwolnieniu w 2004 r. (które następnie zostało uznane za wadliwie wydane), przysługuje nowe świadczenie w pełnej wysokości, czy jedynie jego uzupełnienie?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne przysługujące żołnierzowi po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej ma charakter jednorazowy. W sytuacji, gdy wcześniejsze zwolnienie z 2004 r. zostało uznane za nieważne, a skuteczne zwolnienie nastąpiło dopiero w 2009 r., żołnierzowi przysługuje jedynie uzupełnienie świadczenia do wysokości należnej w ostatnim dniu pełnienia służby, z uwzględnieniem kwoty już wypłaconej. Ponowna wypłata świadczenia w pełnej wysokości byłaby sprzeczna z zasadą jednorazowości i równości wobec prawa.Stan faktyczny
W. N. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w 2004 r. i otrzymał z tego tytułu świadczenie pieniężne. Następnie decyzją z 2006 r. stwierdzono nieważność decyzji o zwolnieniu z 2003 r. W 2009 r. W. N. został ponownie zwolniony ze służby wojskowej i wystąpił o przyznanie świadczenia pieniężnego. Organ I instancji przyznał świadczenie w kwocie stanowiącej różnicę między nową należnością a kwotą wypłaconą w 2004 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał tę decyzję w mocy. W. N. zaskarżył decyzję Ministra, domagając się przyznania świadczenia w pełnej wysokości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska (spr.), , , Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę
U Z A S D N I E N I E
W. N. wniósł skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Dowódca [...] Okręgu Wojskowego dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej [...] W. N. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z dniem 31 stycznia 2004 r.
Na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] wypłacone zostało W. N. jednorazowe uposażenie przysługujące na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) w wysokości 24.470,52 zł za okres od 1 lutego 2004 r. do 31 stycznia 2005 r.
W dniu 27 lutego 2006 r. W. N. wystąpił do Dowódcy Wojsk Lądowych z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Dowódca Wojsk Lądowych, na skutek wniosku W. N., decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] marca 2003 r.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej zwolnił W. N. z zawodowej służby wojskowej i z dniem 31 stycznia 2009 r. przeniósł do rezerwy. Decyzja ta została wydana w związku ze złożonym przez W. N. wypowiedzeniem stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W dniu 2 lutego 2009 r. W. N. wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z wnioskiem o ustalenie prawa i wypłatę świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej za okres od dnia 1 lutego 2009 r. do dnia 31 stycznia 2010 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. przyznał W. N. świadczenie pieniężne przysługujące przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w kwocie 18.429,48 zł, stanowiącej różnicę między kwotą obliczoną od uposażenia przysługującego w ostatnim dniu pełnienia służby, a kwotą świadczenia ustalonego i wypłaconego zainteresowanemu w 2004 r. na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 96 ust. 1, ust. 2, ust. 7 oraz ust. 9 w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przedmiotowe świadczenie jest świadczeniem jednorazowym, przysługującym w następstwie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Podniósł również, że ponowna wypłata świadczenia w pełnej wysokości nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o zawodowej służbie wojskowej, w związku z wypłaconym w 2004 r. na rzecz W. N. świadczeniem z tego tytułu. Zdaniem organu zasadne jest natomiast dokonanie uzupełnienia wysokości świadczenia z uwzględnieniem wysokości uposażenia obowiązującego w dniu skutecznego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skierowanym do Ministra Obrony Narodowej W. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie przedmiotowego uposażenia w pełnej wysokości, bądź uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzji tej zarzucił naruszenie art. 96 ust. 1, ust. 7 i ust. 9 w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, art. 10 ustawy o uposażeniu żołnierzy, a także art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 87 i nast. Kodeksu pracy. Ponadto podniósł, iż naruszone zostały przepisy postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 77 oraz art. 156 k.p.a.
Minister Obrony Narodowej rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] maja 2009 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że świadczenie pieniężne w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej obwarowane jest zastrzeżeniem jednorazowości. Powołał się też na pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2007 r. sygn. akt I UK 144/07 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt AUa 445/07 odnoszący się do kwestii socjalnych byłych żołnierzy zawodowych przywróconych do służby wskutek wycofania z obrotu prawnego wadliwie wydanych decyzji.
Organ podkreślił, że decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej kreuje nową sytuację prawną, tj. pozbawia wadliwą decyzję zdolności wywoływania skutków prawnych ex tunc. W takiej sytuacji, zdaniem organu, świadczenie pobrane przez W. N. w 2004 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym, albowiem odpadły podstawy prawne do jego przyznania. Nie jest to natomiast świadczenie nienależne, ponieważ w dniu jego przyznania zwalniany żołnierz spełniał ustawowe przesłanki do jego otrzymania. W. N., w wyniku wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć, został tylko raz skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 stycznia 2009 r., a zatem stosownie do treści przepisów art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1, 5 i 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przysługuje mu z tego tytułu tylko jedno świadczenie pieniężne. Skarżący ma zatem jedynie prawo do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanej w 2004 r. należności, uwzględniającej podwyżkę należnego uposażenia w dniu skutecznego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierz z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej otrzymuje tylko jedno uposażenie oraz, że stosownie do treści art. 76 ust. 1 tej ustawy prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zasadą zatem jest, że żołnierzowi przysługuje prawo do jednego uposażenia z tytułu służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej podniósł również, że przyjęcie, iż nie ma możliwości zaliczenia świadczenia wypłaconego w 2004 r. z tytułu nieskutecznego zwolnienia ze służby, na poczet należności przysługującej za okres od 1 lutego 2009 r. do 31 stycznia 2010 r., w związku ze zwolnieniem z dniem 31 stycznia 2009 r., doprowadziłoby w rezultacie do tego, że W. N. byłby uprawniony do otrzymania dwóch świadczeń: uposażenia z tytułu zwolnienia ze służby i pełnienia służby. Byłoby to zaś sprzeczne z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który to przepis wyraża zasadę, że przedmiotowe świadczenie zastępuje uposażenie i inne świadczenia (dodatki o charakterze stałym) z tytułu pełnienia służby.
Na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej W. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji j zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 96 ust. 1, ust. 7 oraz ust. 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że możliwe jest ustalenie wypłaty świadczenia w innej wysokości niż przysługują z mocy przepisów, będące konsekwencją przyjęcia, iż uprawnione jest zaliczenie świadczenia pobranego w 2004 r. na poczet świadczenia należnego po zwolnieniu w 2009 r.,
2. art. 10 ustawy o uposażeniu żołnierzy oraz art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegające na ich niezastosowaniu w sprawie i potraktowanie świadczenia wypłaconego w 2004 r. jako świadczenia nienależnego,
3. art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 87 i następne Kodeksu pracy poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy przepisy te wyznaczają granice dokonywania potrąceń świadczeń należnych żołnierzom zawodowym.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 138 w zw. z art. 6 k.p.a. polegające na braku oparcia działania organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniu następstw prawnych,
2. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezbadanie w sposób wystarczający sprawy i nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu strony,
3. art. 156 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i wpływu tej okoliczności na prawo skarżącego do świadczeń z tytułu zwolnienia ze służby w 2004 r., w konsekwencji czego błędnie zaliczono te świadczenie na poczet obecnie przysługującego świadczenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. dotyczy zarówno przyznania świadczenia, jak i jego wypłaty. W przedmiocie wypłaty należności finansowej nie wydaje się natomiast w ogóle decyzji administracyjnej, gdyż jest to czynność materialno-techniczna. Zatem organ był uprawniony wydać jedynie decyzję o przyznaniu (bądź odmowie przyznania) prawa do przedmiotowego świadczenia, nie mógł natomiast w decyzji zawrzeć rozstrzygnięcia o wypłacie tego świadczenia, a zatem wydane decyzje rażąco naruszają prawo, jako wydane bez podstawy prawnej.
Według skarżącego, nawet jeśliby zgodzić się ze stanowiskiem organu, że świadczenie z tytułu zwolnienia ze służby w 2004 r. nie powinno być w ogóle wypłacone, to organ powinien żądać jego zwrotu w innym trybie niż zastosowany w niniejszej sprawie, występując do sądu powszechnego z odrębnym roszczeniem z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.
Skarżący podniósł, że pozew organu o zapłatę pobranego przez niego w 2004 r. świadczenia został oddalony, a Sąd Okręgowy w L. stwierdził, że nie jest on zobowiązany do zwrotu świadczenia wypłaconego po zwolnieniu ze służby w 2004 r. Zaliczenie należności wypłaconej w 2004 r. na poczet świadczenia przysługującego z tytułu zwolnienia ze służby w 2009 r. stoi zatem w sprzeczności z ww. prawomocnym wyrokiem sądu. Ponadto żaden przepis ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie upoważnia organu do przyznania (i wypłaty) świadczenia w innej wysokości, w szczególności jego pomniejszenia o inną należność wypłaconą żołnierzowi w przeszłości. Skarżący podkreślił też, że samo stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie powoduje takiego skutku, że nieważne stają się wszystkie rozstrzygnięcia wydane w związku z nią. Na poparcie tego stanowiska powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt III UK 53/07 oraz uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt III UZP 1/08.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za nietrafny organ uznał zarzut naruszenia art. 77 oraz art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych podkreślając, iż organ wojskowy nie dokonał potrącenia należnej kwoty, lecz w postępowaniu jurysdykcyjnym ustalił wysokość przysługującej kwoty świadczenia, a następnie dokonał jej zaliczenia na poczet należności wypłaconych jednorazowo za okres od dnia 1 lutego 2004 r. do dnia 31 stycznia 2005 r.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2009 r. podtrzymał zrzuty skargi przedstawiając dodatkową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę przyznania skarżącemu W. N. wnioskowanego świadczenia stanowi przepis art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, wypłacane co miesiąc, świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
W świetle art. 96 ust. 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza (art. 96 ust. 7 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 96 ust. 9 ww. ustawy wypłaty należności, o których mowa w ust. 7, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza.
W związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby na mocy rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2008 r., niewątpliwie zachodziły przesłanki do wypłaty przedmiotowego świadczenia. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy świadczenie przyznane w drodze decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] lutego 2009 r., utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Obrony Narodowej, było w prawidłowej wysokości.
Oceniając powyższą kwestię należy mieć na względzie, że decyzja Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] marca 2003 r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2006 r. Stwierdzenie nieważności decyzji jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc), czyli od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą. Decyzja o stwierdzeniu nieważności uchyla skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia nieważnej decyzji, a organ nadzoru, wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności, jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem. W tej sytuacji stwierdzić należy, że zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej w 2004 r. w znaczeniu prawnym nie nastąpiło. Skuteczne zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej miało miejsce tylko raz na mocy decyzji Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. Zwolnienie to nastąpiło z dniem 31 stycznia 2009 r.
Kwestią kluczową w niniejszej sprawie jest jednorazowy charakter przedmiotowego świadczenia. Zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych świadczenie to wypłacane jest w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego żołnierza oraz dodatków o charakterze stałym. Nie sposób w tej sytuacji oderwać istoty tego świadczenia od zasad odnoszących się do uposażenia żołnierza zawodowego. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że z tytułu pełnienia służby żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie.
Inne rozumienie art. 95 pkt 1 powołanej ustawy i uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, niezależnie od uprzedniego uzyskania świadczenia, w nadmierny sposób uprzywilejowywałoby żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych ze służby i w drodze stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej, ponownie do służby przywracanych. Przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru odszkodowawczego (nie jest to także odprawa), stąd takie interpretowanie powyższych przepisów naruszałoby prawa innych żołnierzy i w konsekwencji doprowadziłoby do ich nierównego traktowania. Prowadziłoby to zatem do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP.
Stąd też skarżącemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w
2009 r., przysługiwało z tytułu tego zwolnienia tylko jedno roczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku, zgodnie z treścią art. 95 pkt 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Należy również wziąć pod uwagę, że decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2006 r. stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] marca 2003 r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej zniosła tylko skutek prawny nieważnej decyzji w postaci zwolnienia żołnierza ze służby, natomiast nie mogła znieść jej skutków faktycznych, w tym faktu wypłacenia świadczenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu ze służby.
Istotne jest również to, że zgodnie z art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73 ustawy, w tym należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, pobrane przez żołnierza zawodowego, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Przepisy powołanej ustawy nie przewidują zwrotu przez żołnierza świadczenia pobieranego przez okres roku po zwolnieniu ze służby.
Skoro zatem skarżącemu z tytułu zwolnienia ze służby w 2004 roku wypłacono świadczenie w kwocie 24.470,52 zł, to w związku ze zwolnieniem ze służby rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie ma on prawa do kolejnego świadczenia z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W związku z tym skarżący mógł tylko otrzymać świadczenie w wysokości uwzględniającej kwotę wcześniej wypłaconą. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. prawidłowo zatem zaliczył w poczet należnego skarżącemu świadczenia kwotę wypłaconą już wcześniej. Należy bowiem odróżnić prawo do uzyskania świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych od ustalenia wysokości tego świadczenia, ponieważ uprawnienie do świadczenia powstaje z mocy prawa – w związku ze zwolnieniem ze służby, natomiast do wojskowego biura emerytalnego należy kwestia wyliczenia kwoty przysługującego świadczenia.
Nie sposób się również zgodzić z zarzutem skarżącego, iż Minister Obrony Narodowej naruszył art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 87 Kodeksu pracy, poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie granic dokonywania potrąceń ze świadczeń dokonywanych żołnierzom zawodowym. Na mocy art. 103 ust. 1 powołanej ustawy z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Potrącenie w cywilnoprawnym ujęciu dotyczy wzajemnie wymagalnych wierzytelności. Przedmiotowa sprawa rozpatrywana była natomiast na podstawie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej władcze stosunki administracyjne. Stąd też w niniejszej sprawie nie miały w ogóle zastosowania przepisy dotyczące potrącania świadczeń wzajemnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt . I OSK 80/09, niepublikowany).
Przywołana w skardze uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt III UZP 1/08 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt III UK 53/07 dotyczą natomiast spraw przedmiotowo odrębnych, a mianowicie kwestii zwrotu przez żołnierza zawodowego wypłaconej mu emerytury w sytuacji, gdy stwierdzono nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby. Jak wynika z treści uzasadnienia tych orzeczeń, tezę o braku podstaw do żądania zwrotu wypłaconej żołnierzowi emerytury Sąd Najwyższy wyprowadził z autonomicznej - wobec decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby - podstawy prawnej świadczenia emerytalnego. Rozważania w tej kwestii nie mogły więc mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie roczne przysługuje żołnierzowi, który pełnił służbę nieprzerwanie przez okres co najmniej piętnastu lat. Gdyby zatem przyjąć, jak rozumuje skarżący, że sytuacje zwolnienia ze służby w 2004 i w 2009 roku stwarzają od siebie niezależne dwie podstawy do otrzymania świadczenia z art. 95 pkt 1, to dla przyznania mu świadczenia z tytułu zwolnienia ze służby w 2009 roku zabrakłoby przesłanki, o której mowa w art. 96 ust. 1, ponieważ nie został spełniony warunek nieprzerwanej piętnastoletniej służby z uwagi na przerwę w służbie w latach 2004 – 2006.
W ocenie Sądu w zaskarżonych decyzjach nie można dopatrzyć się także naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Decyzje te nie noszą cech dowolności, organy obu instancji dokonały oceny zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego oraz wskazały na przesłanki, którymi kierowały się wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego skarżącemu przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło