I SA/Wa 1358/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-17

Skład orzekający: Joanna Skiba, Jolanta Dargas, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu gminy odmawiająca zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego jest zgodna z prawem, jeśli organ nie zbadał wszystkich przesłanek określonych w przepisach prawa miejscowego, w szczególności możliwości korzystania przez wnioskodawcę z innego lokalu, którego jest współnajemcą?
Ratio decidendi
Uchwała zarządu gminy odmawiająca zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego jest niezgodna z prawem, jeśli organ nie zbadał wnikliwie wszystkich przesłanek określonych w przepisach prawa miejscowego, w tym możliwości korzystania przez wnioskodawcę z innego lokalu, którego jest współnajemcą. Brak takiej analizy, zwłaszcza w kontekście przedstawionych przez wnioskodawcę dowodów wskazujących na niemożność korzystania z tego lokalu, stanowi naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.
Stan faktyczny
M. K. zaskarżył uchwałę Zarządu [...] W., która odmówiła zakwalifikowania go do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście oczekujących. Organ uzasadnił odmowę tym, że skarżący jest współnajemcą innego lokalu mieszkalnego, co zgodnie z uchwałą Rady Miasta W. stanowi podstawę do odmowy. Skarżący podnosił, że nie może korzystać z tego lokalu z powodu zachowania byłej żony. Sąd rozpoznał sprawę po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził od Zarządu [...] W. na rzecz M. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Zarządu [...] W. na rzecz M. K. kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarząd [...] W. uchwałą [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., podjętą na podstawie § 21 ust. 1 w związku z § 4 i § 6 pkt 1 Uchwały Rady miasta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 309, póz. 9577), zmienionej uchwałą Rady miasta W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 149, póz. 4636), postanowił odmówić zakwalifikowania M. K. do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Do wykonania uchwały zobowiązano Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych [...] W. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że M. K. jest wraz ze swoja byłą żoną najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Z uwagi na zapis § 6 pkt 1 Uchwały nr [...] Rady W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nie jest możliwe wynajęcie na rzecz wnioskodawcy innego lokalu mieszkalnego z zasobów W. na terenie [...]. Powyższą uchwałę, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, M. K. zaskarżył na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 ze zm., dalej jako u.s.g.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie z uwagi na to, iż brak po stronie skarżącego interesu prawnego. Nawet bowiem uwzględnienie skargi nie stworzy po stronie skarżącej prawa podmiotowego ani podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując oceny zasadności skargi M. K. na uchwałę Zarządu [...] W. z [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie. Skarga do Sądu została złożona po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu i administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W ocenie organu skarżący nie legitymuje się interesem prawnym, albowiem brak jest przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie może skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia swojej potrzeby zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Zdaniem Sądu powyższe stanowisko jest błędne. W piśmiennictwie prawniczym wyrażony jest pogląd, że podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego. (M. Bogusz, Podstawy zaskarżenia i wzruszania uchwały organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym, PiP 1994, z. 12). Interesu prawnego skarżącego należy natomiast upatrywać w naruszeniu przez zaskarżoną uchwałę norm prawnych powszechnie obowiązujących. A za taką normę prawną należy rozumieć przepis prawa miejscowego jakim jest Uchwała nr [...] Rady W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Zaskarżona uchwała Zarządu [...] W. została wydana na podstawie § 21 w zw. z § 4 i 6 uchwały Rady W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Zgodnie z § 21 tejże uchwały, stanowiącym przepis kompetencyjny, wnioski o najem lokalu, zaopiniowane przez Komisję Mieszkaniową rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu. § 4 uchwały określa jakim osobom wynajmowane są lokale z mieszkaniowego zasobu. § 6 tej uchwały określa natomiast, że wynajęcia lokalu, mimo spełnienia warunków określonych w § 4 i 5 odmawia się: jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania posiada tytuł prawny do innego lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, organ uznał, że skarżący posiada razem ze swoją byłą żoną prawo najmu do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w W. i jest to wystarczającą podstawą do odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu. Takie stanowisko organu jednoznacznie wskazuje, że organ ten nie zbadał w sposób wnikliwy przesłanek określonych w ust. 1 § 6 ww. uchwały. W szczególności nie przeanalizował, czy skarżący może używać lokalu przy ul. [...]. Należy bowiem zauważyć, że w aktach sprawy znajdują się wyrok sądowy z których wynika, że była żona skarżącego była skazana za [...] oraz protokół przesłuchania z dnia [...] grudnia 2007 r., z którego wynika, że z powodu zachowania żony zmuszony był opuścić lokal przy ul. [...]. Organ w żadnym zakresie w zaskarżonej uchwale nie odniósł się do podnoszonego przez skarżącego faktu niemożności używania lokalu, którego jest współnajemcą. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien odnieść się do tej okoliczności i ocenić czy jest możliwe używanie przez skarżącego lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. To naruszenie prawa w tym przypadku § 6 uchwały z dnia [...] grudnia 2004 r. powoduje konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały i nie ma konieczności odnoszenia się do zarzutów skargi odnoszących się do nieprawidłowej oceny skutków oświadczenia woli złożonego przez pełnomocnika skarżącego. Sąd nie zajmował się również kwestią, czy skarżący zbył w ciągu ostatnich pięciu lat prawo do posiadania lokalu mieszkalnego należącego do zasobu mieszkaniowego gminy, gdyż ta kwestia nie była podnoszona w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, a dopiero pojawiła się w odpowiedzi na skargę. Jednakże pismo procesowe składane w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie może konwalidować braków zaskarżonej uchwały. W doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, jest wadą postępowania administracyjnego, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania (por. J. P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004). Powyższy pogląd, pomimo że dotyczy decyzji ma pełne zastosowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na to, iż przedmiotem zaskarżenia jest uchwała o charakterze indywidualnym. W kontekście naruszeń prawa stwierdzonych w zaskarżonej uchwale zasadnym wydaje się przypomnienie, że rolą sądu administracyjnego jest kontrola aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, a nie rozstrzyganie sprawy i wyprowadzanie własnych wniosków z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, a zwłaszcza te związane z uzasadnieniem zaskarżonej uchwały, które nie zawiera analizy wszystkich przesłanek mających zastosowanie w sprawie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała z dnia [...] kwietnia 2009 r. jest sprzeczna z prawem. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu, zaś o kosztach postępowania orzekł na zasadzie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło