II SA/Sz 753/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-12-17
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje poszerzenie drogi kosztem działki, na której właściciel uzyskał ostateczne pozwolenie na budowę, narusza prawo własności i prawo do zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje poszerzenie drogi kosztem działki, na której właściciel uzyskał ostateczne pozwolenie na budowę, nie narusza prawa własności ani prawa do zabudowy. Plan miejscowy, nawet jeśli koliduje z istniejącą zabudową lub planowaną inwestycją, może być zgodny z prawem, o ile służy ważnemu celowi publicznemu i traktuje sąsiednie nieruchomości jednakowo. Właścicielowi przysługuje odszkodowanie za przejęty teren.Stan faktyczny
Skarżący R. F.-G. i K. G. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Kołbaskowo w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewidywała włączenie części ich działki nr [...] do obszaru drogi publicznej (7.KD.L). Zarzucili, że plan koliduje z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną dla tej działki, naruszając tym samym ich prawo własności i prawo do zabudowy. Organ argumentował, że poszerzenie drogi było niezbędne dla spełnienia wymogów technicznych i służyło celowi publicznemu, a ingerencja w prawo własności była uzasadniona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009r. sprawy ze skargi R. F.-G. i K. G. na uchwałę Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 26 lutego 2007 r. nr IV/28/07 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu zlokalizowanego w obrębie geodezyjnym Kamieniec w gminie Kołbaskowo oddala skargę
Rada Gminy Kołbaskowo podjęła w dniu 26 lutego 2007 r. Uchwałę
Nr IV/28/07 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu zlokalizowanego w obrębie geodezyjnym [...] w gminie Kołbaskowo.
R. F.-G.i K. G., działając na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyli powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - w części dotyczącej działki nr [...] częściowo znajdującej się na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 7.KD.L. albowiem plan miejscowy w § 14 ust. 5 pkt 2) lit. b) określa działkę nr [...] jako teren wymagający podziału z uwagi na włączenie części działki nr [...] o obszarze 0,0355 ha do obszaru 7.KD.L (pas drogowy) w sytuacji, gdy
w odniesieniu do działki nr [...] przed uchwaleniem wyżej wskazanego planu miejscowego została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, z której ustaleniami kolidują obecnie przepisy planu miejscowego, a co nie zostało wzięte pod uwagę podczas uchwalania planu i w zaskarżonej uchwale.
Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie prawa tj. przepisów art. 59 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 2 oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, a nadto przepisów art. 64 i 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 140 Kodeksu cywilnego wskazując na powyższe wyjaśnienia i wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały w części objętej niniejszą skargą.
W skardze wyjaśniono, iż pismem z dnia [...] r., nadanym w dniu [...] r. skarżący wezwali Wójta Gminy Kołbaskowo do usunięcia naruszenia prawa w uchwale Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 26 lutego 2007 r.
Nr IV/28/07 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu zlokalizowanego w obrębie geodezyjnym [...] Gmina Kołbaskowo w części dotyczącej działki nr [...] 2. Pomimo upływu terminu ustawowego skarżący nie otrzymali jakiejkolwiek odpowiedzi na swoje wezwanie,
w związku z czym konieczne stało się wystąpienie z niniejszą skargą.
Skarżący wskazali następnie, iż uchwałą Rady Gminy Kołbaskowo z dnia
26 lutego 2007 r. Nr IV/28/07 uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu zlokalizowanego w obrębie geodezyjnym [...] Gmina Kołbaskowo. Realizując postanowienia planu miejscowego w dniu
24 października 2008 r. Wójt Gminy Kołbaskowo wydał decyzję nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, dotyczącą również działki nr [...] obręb [...] Gmina Kołbaskowo, stanowiącej własność skarżących. Zgodnie ze wskazaną wyżej decyzją działka nr [...] została podzielona na działki nr [..] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] powierzchni [..] ha.
W decyzji stwierdzono, iż wyżej wskazany podział jest dokonywany z urzędu, ponieważ teren nowo wydzielonych działek, w tym działki nr [...] (wydzielonej
z działki nr [...] należącej do skarżących) jest niezbędny do realizacji celu publicznego wydzielenia gruntu pod drogi. Jednocześnie w sentencji decyzji poinformowano, iż nowo wydzielona działka [...] z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna, przejdzie z mocy prawa na własność Gminy, a właścicielowi przysługuje z tego tytułu odszkodowanie. Na skutek odwołania strony decyzja ta została uchylona przez organ w trybie samokontroli, jednakże postępowanie w przedmiocie podziału działki [...] zostało ponownie wszczęte, a przebieg postępowania, w szczególności zaś czynności podejmowane przez geodetę wskazują na to, że postępowanie zakończy się wydaniem decyzji określającej analogiczne granice podziału działki [...] jak w wyżej wskazanej, uchylonej decyzji.
Dalej skarżący oświadczyli, iż nie zgadzają się z takim podziałem nieruchomości, z uwagi na to, że planowana do wydzielenia część działki nr [...] jest objęta zakresem inwestycji realizowanej przez nich na tej działce, na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę. W granicach obszaru proponowanego do wydzielenia przewidziana jest lokalizacja niektórych elementów planowanej do budowy infrastruktury, w tym wjazd na posesję, a nadto w granicach tych już znajdują się niektóre elementy uzbrojenia działki, w tym przyłącze elektryczne. Zarówno zaś przedstawiciele Gminy Kołbaskowo jak i geodeta powołują się na ustalenia planu miejscowego przyjętego w uchwale Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 26 lutego 2007 r. Nr IV/28/07 twierdząc, że nie ma możliwości dokonania podziału
w inny sposób.
W tym stanie rzeczy zaistniała - zdaniem strony - niezgodność planu miejscowego z prawem.
Skarżący podkreślili, że ostateczną decyzją z dnia [...] r.
o warunkach zabudowy dla zabudowy zagrodowej na działce nr [...] w Kamieńcu Wójt Gminy Kołbaskowo ustalił warunki zabudowy dla działki nr [...] , należącej obecnie do skarżących, przewidując na części tej działki zabudowę zagrodową, przy czym zabudowa ta obejmuje również pas terenu, który z wyżej wskazanej działki
w ramach prowadzonego postępowania podziałowego ma zostać wydzielony do obszaru oznaczonego symbolem 7.KD.L. Uchwalenie planu miejscowego co do zasady skutkuje tym, że decyzja o warunkach zabudowy może zostać wygaszona przez organ, który ją wydał, z tym jednak zastrzeżeniem, że skutek ten nie następuje, jeżeli przed uchwaleniem planu miejscowego zostało wydane na podstawie decyzji
o warunkach zabudowy ostateczne pozwolenie na budowę. Takie pozwolenie zaś zostało wydane w niniejszej sprawie decyzją Starosty [....] z dnia [...] r., [..] , i niewątpliwie pozwolenie to jest ostateczne. Z kolei decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., nr[...] , pozwolenie to zostało przeniesione na K G. i ta decyzja również jest ostateczna. Według strony skarżącej, analiza decyzji o pozwoleniu na budowę oraz projektu budowlanego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w tej części działki [...] , która została wydzielona zaskarżoną decyzją z przeznaczeniem pod drogę publiczną, przewidziana jest lokalizacja obiektów budowlanych.
Mając na uwadze treść art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest oczywistym, że postanowienia uchwalonego planu miejscowego muszą uwzględniać konsekwencje już wydanych, ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę, a co za tym idzie organ uchwalający plan miejscowy musi mieć na uwadze prawa właścicieli nieruchomości, bądź innych osób wynikające z takiej decyzji co do określonego sposobu i zakresu zabudowy nieruchomości objętej następnie planem miejscowym. Wójt, który przygotowuje uchwałę w przedmiocie uchwalenia planu miejscowego, jest jednocześnie organem prowadzącym rejestr wydanych decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei starosta powiatowy na mocy art. 38 Prawa budowlanego jest obowiązany informować właściwe organy, w tym wójta,
o wydanych przez siebie decyzjach o pozwoleniu na budowę.
W ocenie skarżących organy Gminy posiadały stosowne informacje na temat decyzji wydanych w odniesieniu do działki [...] oraz tego, że decyzje te były ostateczne już w dacie przystępowania do procedury planistycznej w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji powyższego skarżący powołali się na art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem z pierwszego przepisu wynika zakres prawa własności
i wykonywanie uprawnień przyznanych poprzez ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę mieści się w granicach realizacji prawa własności opisanych w art. 140 Kc. Natomiast drugi z przywołanych przepisów nakazuje w planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględniać prawo własności, którego jednym
z elementów jest prawo zabudowy nieruchomości, o ile realizowane jest ono zgodnie
z powszechnie obowiązującymi przepisami.
Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie tak jest, gdyż prawo zabudowy realizowane jest w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Nie można zatem przyjąć za zgodne z prawem takich ustaleń planu miejscowego, które ingerują w owo prawo zabudowy, zmuszając niejako właściciela nieruchomości do zmiany już rozpoczętego zamierzenia inwestycyjnego, a takie skutki wywołałaby realizacja zapisów wyżej wskazanego planu miejscowego, w części w jakiej dotyczą one działki nr [...] w obrębie [...] .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uzasadniając, iż zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z wymogami ustawowymi oraz zgodnie z uchwałą Nr XXXI/419/06 Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 20 lutego 2006 r.
o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami Studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kołbaskowo przyjętego uchwałą Nr XXXIII/434/06 z dnia 12 czerwca 2006 r. Procedura uchwalenia przedmiotowego planu była przedmiotem kontroli Wojewody Zachodniopomorskiego, który nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. Skarżący również nie wnosili żadnych uwag do projektu planu.
Ustosunkowując się do wywodów skargi, organ wskazał, iż droga gminna
o symbolu w planie 7.KD.L przylegająca do nieruchomości skarżących na fragmencie przyległym do działki [...] , [...] miała przewężenie odbiegające od parametrów pozostałej części drogi, zgodnych z wymaganymi parametrami dla drogi publicznej wynikającymi z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia
2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Ustalone w planie miejscowym poszerzenie już istniejącej drogi publicznej było niezbędne w celu spełnienia wymaganych prawem parametrów technicznych i nastąpiło obustronnie kosztem ww. działek.
Nadto, organ wyjaśnił, iż fragmenty działek przeznaczonych na poszerzenie drogi 7.KD.L stanowią skarpy, co uwidacznia mapa sytuacyjno wysokościowa na której jest sporządzony plan oraz mapa katastralna. Ingerencja w prawo własności skarżących była w pełni uzasadniona ważnym celem publicznym i nie była nadmiernie dolegliwa dla właścicieli w stosunku rangi realizowanego celu. Nieracjonalne i nieuzasadnione prawnie byłoby wytyczanie całkowicie nowego przebiegu drogi publicznej bądź zabieranie większych fragmentów nieruchomości po drugiej stronie drogi, bowiem prawo właścicieli innych nieruchomości korzysta
z takiej samej ochrony prawnej jak prawo skarżących. Obowiązujące prawo nie wyklucza ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w planie miejscowym
w kolizji z nawet już od dawna istniejącą zabudową, więc nawet objęte pozwoleniem na budowę zamierzenie inwestycyjne nie wyklucza umieszczenia kolidujących z nim ustaleń w planie miejscowym. Przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie przewidują obowiązku zbierania przez Wójta wydanych pozwoleń na budowę dla terenu objętego procedurą uchwalenia planu miejscowego. Ponadto przedmiotowy plan nie powoduje niemożności realizacji zamiaru inwestycyjnego przez skarżących, zmiany wymaga jedynie lokalizacja osłony śmietnikowej i ogrodzenia.
Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżących radca prawny K. K wskazał, odnosząc się do odpowiedzi na skargę, że fakt nie wniesienia uwag do projektu nie oznacza, że jest on prawidłowy. Nadto wyjaśnił, iż przesunięcie granicy w stronę budynku spowodowałoby, że wjazd do budynku byłby albo bardzo stromy, albo należałoby wykonać wykop, co z kolei może spowodować zaburzenie komunikacji pieszej wokół budynku.
K. G. oświadczył, iż w wyniku przesunięcia granicy działki
w stronę budynku, budynek będzie znajdował się [...] m od tej granicy. Przy takim przesunięciu granicy niemożliwe będzie wykonanie wjazdu na posesję. Jest to działka zagrodowa na której przewidziany jest budynek gospodarczy i parking dla sprzętu rolniczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył , co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) Uchwały z dnia 26 lutego 2007 r. Nr IV/28/07 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu zlokalizowanego
w obrębie geodezyjnym [...] w gminie Kołbaskowo (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 45, poz. 650) doprowadziło do uznania przez Sąd, że skarga nie jest zasadna.
Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101
ust. 1 ww. ustawy, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, by zaskarżona uchwała naruszała normy prawa materialnego, w szczególności przepisów art. 59 ust. 1
w zw. z art. 65 ust. 2 oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.), ani innych przepisów materialnego prawa administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów art. 64 i 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej czy art. 140 K.c. Z treści przywołanych przez skarżącego przepisów ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz pozostałych przepisów, ani też z ustawy Prawo budowlane, nie wynika obowiązek uwzględniania w planie zagospodarowania przestrzennego postanowień decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego lub pozwolenia na budowę.
Zaskarżono uchwała została podjęta na podstawie i w granicach upoważnienia wyrażonego w ustawie.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie przeznaczenia terenu, oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego (art. 3 ust. 1), gmina może, pod warunkiem że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu.
Plan, przewidując przebieg kwestionowanej drogi skrajem nieruchomości skarżących, gwarantuje skarżącym korzystanie z działki w sposób dotychczasowy oraz realizację, jakkolwiek z pewnymi utrudnieniami, planowanej inwestycji. Z drugiej strony umożliwiając poszerzenie istniejącej drogi kosztem sąsiednich nieruchomości, służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności. Przy czym planując poszerzenie drogi sąsiednie nieruchomości potraktowano w sposób jednakowy. W takiej sytuacji w działaniach gminy nie można dostrzec dowolności.
Należy mieć również na uwadze, że projekt planu został uzgodniony
z właściwymi organami, które nie zgłosiły w tej sprawie zastrzeżeń.
Stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692) w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło