II SA/Gd 554/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-12-17

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Tamara Dziełakowska, Andrzej Przybielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie jest położona w granicach obszaru objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani nie graniczy bezpośrednio z tym terenem, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały Rady Gminy w sprawie uchwalenia tego planu, jeśli twierdzi, że uchwała narusza jego interes prawny poprzez negatywny wpływ na środowisko i potencjalne zmniejszenie atrakcyjności turystycznej jego nieruchomości?
Ratio decidendi
Skarżący, który nie jest właścicielem nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani nie graniczy bezpośrednio z tym terenem, nie posiada indywidualnego interesu prawnego do zaskarżenia uchwały Rady Gminy w sprawie uchwalenia tego planu. Uchwała ta nie wpływa na jego prawa lub obowiązki wynikające z prawa materialnego, a jego zarzuty dotyczą głównie obrony interesu ogólnego i ochrony środowiska, a nie konkretnego naruszenia jego indywidualnej sytuacji prawnej.
Stan faktyczny
A. Ł. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Wiatraki w S.", która przewidywała lokalizację elektrowni wiatrowych. Skarżący, właściciel nieruchomości położonej w pobliżu, ale poza obszarem planu, twierdził, że uchwała narusza jego interes prawny, wpływając negatywnie na środowisko, krajobraz i potencjalną atrakcyjność turystyczną jego zabytkowego dworu. Zarzucił naruszenie szeregu przepisów dotyczących planowania przestrzennego, ochrony środowiska, przyrody i zabytków. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, wskazując na brak naruszenia interesu prawnego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Ł. na uchwałę Rady Gminy z dnia 19 marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. A. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 19 marca 2008 r. nr [[...]] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Wiatraki w S." gmina C. Z treści skargi oraz z przedłożonej przez Radę dokumentacji planistycznej wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne związane z niniejszą sprawą sądowoadministracyjną: Uchwalony zaskarżonym aktem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje obszar o powierzchni ok. 167 ha na zachód i południe wsi S. W planie tym przewidziano lokalizację pięciu wież elektrowni wiatrowych na terenach użytkowanych rolniczo, położonych w sąsiedztwie drogi powiatowej nr [[...]] z Ż. do B. pomiędzy miejscowościami: S., Z. i Ż. W obszarze planu wyodrębniono tereny oznaczone symbolami 1 EW – 5 EW jako tereny lokalizacji urządzeń elektroenergetycznych. Cały pozostały teren objęty planem to w większości teren rolniczy przeznaczony – stosownie do ustaleń planu - pod uprawy polowe, hodowlę, ogrodnictwo, sadownictwo z wykluczeniem funkcji mieszkaniowej w ramach siedlisk rolniczych z dopuszczeniem jedynie lokalizacji budynków gospodarczych, wiat i altan do obsługi produkcji rolnej. Pozostały teren to lasy i drogi. W procedurze uchwalania planu została sporządzona prognoza oddziaływania na środowisko. Wynika z niej, że planowane elektrownie wiatrowe są źródłem hałasu pochodzenia aerodynamicznego ( wynikającego z ruchu skrzydeł wirnika ) i mechanicznego ( powodowanego pracą generatora i przekładni ). Funkcjonowanie elektrowni dodatkowo powoduje emisję infradźwięków tj. dźwięków o niskiej częstotliwości, emisję drgań oraz jest źródłem oddziaływania elektromagnetycznego. Jak wynika z uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Wiatraki w S." granice planu wyznaczono w oparciu o przewidywany wpływ funkcjonowania zespołu elektrowni wiatrowych na otoczenie i wobec tego, że najbardziej oddziaływującym na środowisko czynnikiem jest hałas granice te ustalono w oparciu o przewidywane oddziaływanie akustyczne. W tym zakresie powołano się na normy wskazane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku ( Dz. U. Nr 178, poz. 1841 ). Bezspornym jest, że w granicach obszaru objętego zaskarżoną uchwałą przed jej wejściem w życie obowiązywały dwa inne plany zagospodarowania przestrzennego, które ustalały możliwość realizacji elektrowni wiatrowych na tym terenie. Był to dla części terenu plan uchwalony uchwałą Nr [[...]] z dnia 26 listopada 2004 r. sporządzony na podstawie jeszcze ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz dla części obszaru plan zatwierdzony uchwałą Nr [[...]] z dnia 22 grudnia 2004 r. Jak wskazano w uchwale o przystąpieniu do sporządzenia zaskarżonego planu ustalenia poprzednio obowiązujących aktów zbyt szczegółowo rozstrzygały kwestie technicznych parametrów elektrowni wiatrowych, jak wyjaśniono w tej dziedzinie postęp naukowo techniczny wymusza odejście od precyzyjnego określenia mocy turbin co określono w poprzednich planach. Jak twierdzi Rada z punktu widzenia ochrony interesu publicznego moc turbin nie ma znaczenia, a jedynie ich oddziaływanie na środowisko. W uchwalonym planie dla terenów przeznaczonych pod lokalizację urządzeń elektroenergetycznych w zasadach ochrony i kształtowania ładu przestrzennego nakazano , że elektrownie w miarę możliwości należy wykonać o zbliżonych kształtach i gabarytach oraz kolorystyce. W zasadach ochrony środowiska, przyrody krajobrazu nakazano zastosowanie matowych powłok na śmigła ( chodzi o zminimalizowanie wskazanego w prognozie oddziaływania na środowisko efektu stroboskowego i efektu przemieszczającego się cienia czyli specyficznych efektów optycznych wywoływanych przez konstrukcję ruchomą wiatraka ), nakazano na terenach przyległej do granic planu zabudowy mieszkaniowej okresowe monitorowanie poziomu natężenia hałasu i nakazano aby emisja hałasu i wibracji pochodząca z elektrowni wiatrowych nie powodowała przekroczeń standardów jakości środowiska na terenach chronionych akustycznie. Z kolei w szczególnych warunkach zagospodarowania terenów EW wprowadzono zakaz zabudowy. Dla terenów 2 EW, 3 EW i 4 EW – wprowadzono "zakaz lokalizacji urządzeń elektroenergetyki, w tym elektrowni wiatrowych, których oddziaływanie pogarszające standard akustyczny jak dla zabudowy mieszkaniowej, wykracza poza granice planu"; a dla terenów 1 EW i 5 EW wprowadzono "zakaz urządzeń elektroenergetyki w tym i elektrowni wiatrowych, których oddziaływanie akustyczne na granicach planu przekracza 42 dB". Skarżący A. Ł. jest właścicielem nieruchomości położonej w S., która ani nie jest położona w granicach obszaru objętego zaskarżonym planem, ani nie graniczy bezpośrednio z terenem do którego odnoszą się ustalenia planistyczne. W treści skargi skarżący wyjaśnia, że jest mieszkańcem wsi S. Twierdzi, że zaskarżona uchwała narusza prawo, godzi w jego interes prawny gdyż pozbawia go możliwości wykorzystania własnej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem tj. na cele rekreacji i turystyki oraz narusza zasady ochrony środowiska w tym obszar "Natura 2000". Skarżący wskazał, że w 2003 roku nabył zabytkowy dworek w miejscowości S., Gm. C. na obszarze chronionego krajobrazu ( [[...]] Obszar Chronionego Krajobrazu" ). Ówczesnie projektowany obszar specjalnej ochrony ptaków "Natura 2000" stanowił dla niego dodatkową gwarancję, że w tym miejscu cenne środowisko przyrodnicze pozostanie niezmienione. Przyrodnicza atrakcyjność terenu decydowała o możliwości turystycznego wykorzystania zabytkowego obiektu i stanowiła sens tej inwestycji. W kolejnym roku – jak twierdzi skarżący - dokupił przyległy grunt stanowiący podworski park. Od lat skarżący inwestuje w remont budynku oraz rewaloryzację dawnego założenia dworskiego z zamiarem prowadzenia działalności turystycznej. Zaskarżona uchwała zmienia sposób przeznaczenia gruntów w bezpośrednim sąsiedztwie wsi S. i zdaniem skarżącego wprowadza destrukcję w chronione wartości przyrody. Otoczenie miejscowości pierścieniem wiatraków zniweczy jego dotychczasowe wysiłki i pozbawi go możliwości turystycznego wykorzystania wyremontowanego dworu. W dalszej części skargi skarżący wyjaśnia i opisuje szkodliwy wpływ planowanych elektrowni wiatrowych na wartości przyrodnicze. Zarzuca zaskarżonej uchwale naruszenie następujących przepisów prawa: - art. 1 ust. 2 pkt 9, art. 2 pkt 4, art. 17 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ) w zw. z art. 3 Karty Samorządu Lokalnego ( Dz. U. z 1994 r., Nr 124, poz. 607 ) poprzez nie uwzględnienie "interesu publicznego" stosownie do treści powołanych przepisów, pomimo wyrażenia przez społeczność lokalną jej potrzeb związanych z zagospodarowaniem przestrzennym, - art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1587 ) oraz w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez nieokreślenie, wymaganych powołanymi przepisami prawa, parametrów i gabarytów obiektów energetyki wiatrowej, a zwłaszcza ich wysokości. - art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z Dyrektywą 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszącą się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku ( Dz.U. UE L.02.189.12 ) poprzez nie respektowanie powołanych przepisów prawa, nakazujących uwzględnienie wymagań ochrony zdrowia mieszkańców miejscowości S., co jest spowodowane dopuszczeniem do niezgodnej z prawem dowolności w ustaleniach planistycznych obiektów energetyki wiatrowej. - art. 1 ust. 1 i 2 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 2 – 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 72, 73 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez nie respektowanie w ustaleniach planistycznych zaskarżonej uchwały powołanych przepisów prawa, zawierających wymogi ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego i zabytków. - art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 2, art. 3 ust. 1, art. 5 pkt 3 oraz art. 33 ustawy o ochronie przyrody, art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawo ochrony środowiska, art. 4 ust. 4 Dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 25 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa ( Dz.U.UE L.79.103.1 ) poprzez nie respektowanie powołanych przepisów prawa, dotyczących ochrony przyrody, ze szczególnym wskazaniem na naruszenie zakazu podejmowania działań mogących w sposób znaczący wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar NATURA 2000, pomimo że urządzenia energetyki wiatrowej zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. - art. 1 ust. 2 pkt 2, art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 i 6 Europejskiej Konwencji Krajobrazowej ( Dz. U. 2006 r., Nr 14, poz. 98 ), art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 pkt 5, art. 3 pkt 1, art. 5 pkt 8, art. 23 i 24 ustawy o ochronie przyrody, art. 71 ust. 3, art. 72 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 72 ust. 4, art. 73 ust. 1 Prawa ochrony środowiska poprzez nie respektowanie powołanych przepisów prawa odnoszących się do ochrony krajobrazu dozwalając na zlokalizowanie obiektów energetyki wiatrowej na obszarze cennym krajobrazowo, prawnie chronionym, a także w projektowanym i postulowanym obszarze ochronnym, przez co ustalenia planu nie tylko nie zapewniają zachowania cennych walorów krajobrazowych, lecz dopuszczają do dewaloryzacji jednego z najwartościowszych, w województwie, krajobrazu. - art. 1 ust. 2 pkt 4, art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 4 pkt 6, art. 6 ust. 1 lit. b, art. 18 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez nie uwzględnienie zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, wbrew nakazowi wynikającemu z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały. Rada Gminy w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie wywodząc, że podjęta uchwała jest zgodna z prawem. Z ustaleń Sądu wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi wezwał Radę pismem z dnia 8 lipca 2009 r. do usunięcia naruszenia prawa wskazując te okoliczności które zawarł w złożonej następnie skardze. Rada uchwałą z dnia 26 sierpnia 2009 r. nie uwzględniła tego wezwania. W uchwale tej m. in. podniesiono, że granice planu zlokalizowane są w odległości 350 m od centrum wsi S. i ok. 100 m od takich działek dla których ustalone są warunki zabudowy, dotychczas jeszcze niezabudowanych. Wskazano, że nieruchomości skarżącego ani nie są w granicach planu ani nawet do tych granic nie przylegają. Skarżący w toku postępowania złożył pismo w którym wskazał m. in., że jego obiekt jest ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków jako "Zespół folwarczny S." i jest objęty ochroną konserwatorską. Po wniesieniu skargi A. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Do wniosku załączono regulamin działalności Stowarzyszenia w którym jako cele tej organizacji wskazano ochronę środowiska naturalnego, inicjowanie działań dotyczących ochrony środowiska, ekologii, ochrony zwierząt i ptaków, popieranie energii odnawialnej. Sąd dopuścił w/w organizację społeczną do udziału w sprawie. Prezes Stowarzyszenia B. Ł. poparła skargę i wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przepis art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej p.p.s.a.) stanowi, iż sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki przewidziane w tych przepisach. W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142. poz. 1591 ze zm., zwaną dalej u.s.g.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego, który jest przepisem szczególnym o jakim mowa w cytowanym powyżej art. 3 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona uchwała Rady Gminy C. z dnia 19 marca 2008 r. nr [[...]] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Wiatraki w S." Gmina jest uchwałą z zakresu administracji publicznej i podlega zaskarżeniu do sądu w trybie art. 101 u.s.g. Służy realizacji zadań z zakresu administracji publicznej, znajduje oparcie w ustawie o samorządzie gminnym, zwłaszcza w jej art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, w którym wskazuje się, że do wyłącznej kompetencji rady gminy pozostawiono sprawy uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Warunkami skuteczności wniesienia skargi do sądu celem zaskarżenia uchwały podjętej przez właściwy organ gminy jest uprzednie wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz wykazanie przez wnoszącego skargę naruszenia jego interesu prawnego (art. 101 ust. 1 u.s.g.). Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca poprzedziła wniesienie skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa a nadto skarga wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. Wyjaśnienia zatem w niniejszej sprawie wymagało, czy stronie skarżącej przysługuje interes prawny umożliwiający zaskarżenie przedmiotowej uchwały, a wreszcie, czy interes prawny mógł zostać naruszony zaskarżoną uchwałą. Przytoczony wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g., określając krąg podmiotów legitymowanych do zaskarżenia uchwały organu gminy wiąże to prawo z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż wskazany powyżej przepis był przedmiotem skargi konstytucyjnej, w której zarzucono, że umożliwienie zaskarżania aktów administracyjnych jedynie tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego narusza art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 oraz z art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt SK 76/06 (Dz. U. z 2008 r., nr 170, poz. 1053) orzekł, iż art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest zgodny ze wskazanymi powyżej przepisami Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku zwraca się uwagę, że art. 101 u.s.g. był już przedmiotem oceny Trybunału w wyroku z 4 listopada 2003 r. (sygn. SK 30/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 84), w którym Trybunał, orzekając o zgodności art. 101 ust. 2 ustawy z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji, wypowiedział się także odnośnie do treści normatywnych ust. 1 art. 101. Trybunał, w związku z rozpatrywaną wówczas skargą, ustalił między innymi, że art. 101 ustawy stwarza możliwość ochrony interesów prawnych i uprawnień różnych podmiotów w takich sytuacjach, w których nie są one chronione w inny sposób w trybie procedury administracyjnej lub cywilnej przez kontrolę sądu administracyjnego lub powszechnego. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy legitymowanym do wniesienia skargi jest "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej". Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwu odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skarga na podstawie art. 101 nie ma charakteru actio popularis – podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). W pojęciu interesu prawnego mogą się mieścić zarówno uprawnienia jak i obowiązki prawne. Rozumienie interesu prawnego z art. 101 ust. 1 pozwala na ocenę, czy interes ten ma charakter wyłącznie indywidualny, czy też może to być interes szerszy, grupowy czy wręcz powszechny – wszystkich mieszkańców gminy. Uchwała organu gminy może bowiem naruszyć dwojakiego rodzaju interes prawny: interes podmiotu o charakterze indywidualnym oraz interes określonego podmiotu, także jako członka większej społeczności (mieszkańców), których interesy są identyczne. Trybunał w przywołanym wyroku z 4 listopada 2003 r., rozumie przez interes powszechny wszystkich mieszkańców gminy identyczne interesy tych mieszkańców, wynikające z regulacji materialnoprawnej, a nie z samej przynależności do wspólnoty samorządowej. Legitymacja skargowa wywodzona z art. 101 ust. 1 ustawy nie przysługuje więc z tytułu samej przynależności do wspólnoty samorządowej, gdyż skarga nie ma charakteru actio popularis; trzeba, oprócz wskazania niezgodności z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy, wskazać również naruszenie, przez uchwałę lub zarządzenie, konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikających z regulacji materialnoprawnej. Ponadto w uzasadnieniu wyroku Trybunału z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt SK 76/06 wskazuje się, że przyjęta powszechnie przez sądy administracyjne interpretacja, w myśl której prawo do zaskarżania uchwał do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy, przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego – gwarantuje prawo do sądu, wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Prawo do sądu wiąże się bowiem ściśle z rozpatrzeniem sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, w sposób sprawiedliwy i jawny, bez nieuzasadnionej zwłoki. Przyjęta powszechnie przez sądy wykładnia pojęcia "interes prawny", jako indywidualnego interesu prawnego określonego przez konkretną normę prawa materialnego, powoduje, że mamy do czynienia z indywidualną sprawą, identyfikowaną przez określony stan faktyczny, związany z określonym podmiotem, wymagający prawnej kwalifikacji na podstawie normy prawnej, mającej charakter generalny i abstrakcyjny. Natomiast przyjęcie interpretacji, że interes prawny wynika z samej przynależności do społeczności samorządowej, w oderwaniu od prawa materialnego – powodowałoby, że legitymacja skargowa każdego członka społeczności samorządowej mogłaby uruchomić kontrolę legalności aktu wydanego przez organy samorządu terytorialnego, bez względu na indywidualny interes prawny, chroniony przez prawo materialne. Tak pojmowana legitymacja skargowa nie służyłaby ochronie indywidualnych praw skarżących, dzięki której uruchamiana byłaby kontrola legalności aktów organów gminy, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy; taka legitymacja skargowa nie mieściłaby się w konstytucyjnym pojęciu sprawy, stanowiącym nieodłączny element prawa do sądu i istoty sprawowania wymiaru sprawiedliwości, wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Trybunał podkreślił, wskazując na doktrynę i orzecznictwo sądowe, iż o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, dający prawo wydania rozstrzygnięcia w danej sprawie. Interes prawny jest więc kategorią prawnomaterialną, obejmuje uprawnienia i obowiązki oparte na prawie. Legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego posiada jednostka, której prawa lub obowiązki kształtuje zaskarżony akt. Przez interes prawny, w przeciwieństwie do kategorii interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego pozycję prawną. Wkroczenie przez organ w tę sferę, stanowi przejaw naruszenia interesu prawnego. Ingerencja władzy w tą sferę może być przy tym uprawniona lub naruszająca zakres przyznanych organowi kompetencji. Podzielając przytoczoną wyżej argumentację zawartą we wskazanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 września 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny na tle okoliczności niniejszej sprawy ocenia, iż skarżący tak rozumianego indywidualnego interesu prawnego nie posiada. Przedmiotem zaskarżenia jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego tj. akt, który określa przeznaczenie terenów, ustala sposób ich zagospodarowania i zabudowy. Skarżący kwestionuje przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów, które są własnością innych osób. W takiej sytuacji winien więc wykazać, iż ten sposób zagospodarowania określony w planie będzie miał wpływ na jego uprawnienia i obowiązki tj. ograniczy go w wykonywaniu jego prawa własności, bądź nałoży na niego pewne obowiązki. Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała jest pod względem prawnym neutralna dla skarżącego. Jego sfera uprawnień w odniesieniu do własnej nieruchomości i znajdującego się na niej zabytkowego obiektu pozostaje niezmienna i jest uregulowana innymi niż zaskarżony akt przepisami. Żaden właściciel nieruchomości planując jej wykorzystanie, określoną zabudowę, inwestycję, rodzaj działalności gospodarczej nie ma zagwarantowanego przepisami prawa określonego status quo, czy też pewnej gwarancji niezmienności otoczenia, a do tego w istocie sprowadzają się wywody skargi wskazujące na spadek turystycznej atrakcyjności nieruchomości skarżącego wskutek usytuowania w sąsiedztwie elektrowni wiatrowych. Podkreślić należy, że ustalenia planistyczne w żaden sposób nie odnoszą się do sfery uprawnień skarżącego, gdyż z ustaleń planu wynika zakaz lokalizacji na terenach nim objętych takich urządzeń elektroenergetycznych, których negatywne oddziaływanie wykraczałoby poza przyjęte granice. Zatem zaskarżona uchwała dopuszcza lokalizację elektrowni wiatrowych, ale wyłącznie takich, których oddziaływanie zamknie się w granicach opracowania. W tych granicach ustalono zakaz określonej zabudowy i określono rolnicze zagospodarowanie działek. Nieruchomość skarżącego jako nie objęta planem nie podlega żadnym ograniczeniom wskazanym w zaskarżonej uchwale. Uchwała ustala normy generalne, ale wyłącznie na ściśle oznaczonym terenie nie obejmującym nieruchomości skarżącego. Normy te nie odnoszą się do skarżącego, nie wpływają na jego indywidualną sytuację prawną, nie kształtują jej i nie ograniczają. Wskazane w skardze zarzuty w istocie sprowadzają się do obrony interesu ogólnego, poprzez odwołanie się do postulatów ochrony środowiska i przyrody. Natomiast skarżący nie powołał się na swój konkretny indywidualny interes prawny, ogólnikowo jedynie wskazując na spadek atrakcyjności turystycznej jego nieruchomości wskutek zmian w otaczającym tą nieruchomość środowisku. Reasumując, w kontrolowanej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie posiada legitymacji skargowej, stąd nie wypowiadając się merytorycznie na temat zgodności z prawem uchwały, oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło