II OZ 1135/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Bujko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja materialna strony może stanowić podstawę do uchylenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Trudna sytuacja materialna strony nie stanowi uzasadnienia do uchylenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Strony ponoszą koszty postępowania, a wyjątki od tej zasady, takie jak zwolnienie od kosztów w ramach prawa pomocy, wymagają inicjatywy strony.Stan faktyczny
Stronę skarżącą wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Skarżący złożyli zażalenie, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zbyt wysoką kwotę wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 grudnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.M. i M.C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia [...] października 2009 roku, sygn. akt II SA/Op 383/09 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi G.M. i M.C. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] sierpnia 2009 roku nr [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie.
W dniu 22 września 2009 roku G.M. i M.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] sierpnia 2009 roku w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.
Zarządzeniem z dnia 29 października 2009 roku Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wezwał skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 750 złotych, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazali, że kwota wpisu jest zbyt wysoka i nie stać ich na jej uiszczenie bez poważnego nadszarpnięcia budżetu domowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści § 1 ust. pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Jeżeli należność ta wynosi ponad 10 000 złotych lecz mniej niż 50 000 złotych to wpis pobiera się w wysokości 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, niemiej jednak niż 400 złotych. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wezwał skarżących do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości, bowiem przedmiotem zaskarżonej decyzji jest opłata legalizacyjna w wysokości 25 000 złotych.
Skarżący w treści zażalenia nie podnieśli żadnych argumentów zmierzających do zakwestionowania kwoty wpisu objętego wezwaniem, ograniczając się w zasadzie do opisania swojej trudnej sytuacji materialnej. Wyjaśnić zatem należy, że trudna sytuacja materialna nie uzasadnia uchylenia zarządzenia o wezwaniu do wpisu. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem. Wyjątki od tej zasady w odniesieniu do określonych podmiotów zostały przewidziane w art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednakże przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Kolejnym wyjątkiem od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. Niniejsze rozstrzygnięcie nie niweczy prawa skarżących do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, lecz inicjatywa wystąpienia z takim wnioskiem przysługuje wyłącznie stronie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło