II OSK 866/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-14
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Maria Czapska – Górnikiewicz, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zgłosić sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy, opierając się na faktach znanych mu z urzędu, bez wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych, gdy inwestycja została wykonana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo zgłosić sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy, opierając się na faktach znanych mu z urzędu (art. 77 § 4 k.p.a.), nawet jeśli nie wezwał strony do uzupełnienia braków formalnych, pod warunkiem, że inwestycja została wykonana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nie są związane kwalifikacją odstępstwa dokonaną przez projektanta.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią straży pożarnej. Organ ustalił, że w najwyższej kondygnacji budynku zamiast pomieszczeń strychowych wykonano lokale mieszkalne, co stanowiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, jako inwestor, złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy. Organ I instancji zgłosił sprzeciw, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 1135/09 w sprawie ze skargi Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy oddala skargę kasacyjną.
Decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. art. 36a ust. 5 pkt 6, art. 54, 57 ust. 1 pkt 2 lit. a/, art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin z [...] maja 2009 r., [...], wydanej w sprawie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią straży pożarnej (garaże i część socjalna) przy ul. T. nr [...] w S., zgłaszającej sprzeciw w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, że decyzją z [...] lipca 1992 r., [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w Szczecinie udzielił Komendzie Rejonowych Straży Pożarnej w Szczecinie pozwolenia na budowę "budynku wielorodzinnego z usługami na terenie położonym w Szczecinie przy ul. T.-G.".
Decyzją z [...] kwietnia 2000 r., [...] i [...], Prezydent Miasta Szczecina udzielił pozwolenia na użytkowanie pubu przy ul. T. [...] w S. z tymczasową salą konsumpcyjną zlokalizowaną w piwnicy budynku przy ul. G. [...] w S. pod warunkiem spełnienia wymagań postanowienia Miejskiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z [...] stycznia 2009 r.
Decyzją z [...] lutego 2001 r., [...], Prezydent Miasta Szczecina, zgłosił sprzeciw do złożonego przez Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego z usługami przy ul. T. [...] w S.
Decyzją z [...] czerwca 2008 r., [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin, zgłosił sprzeciw do ponownie złożonego w dniu 5 czerwca 2009 r. przez Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią straży pożarnej (garaże i część socjalna) przy ul. T. nr [...]. Decyzja ta jest ostateczna.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie postanowieniem z [...] lipca 2009 r., [...], wydanym na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na "Komendę Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z siedzibą przy ul. F. nr [...] w S." obowiązek przedłożenia wskazanych w nim dokumentów. Postanowienie to stało się ostateczne. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że z powodu nieprzedłożenia dziennika budowy oraz innych wymaganych dokumentów, organ powiatowy decyzją z [...] czerwca 2008 r. zgłosił sprzeciw, a następnie wydał przedmiotowe postanowienie.
W oparciu o przeprowadzone w dniu 6 lutego 2009 r. oględziny oraz przedłożoną inwentaryzację budowlaną, organ I instancji ustalił, że budynek został wybudowany w sposób istotnie odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż w najwyższej kondygnacji budynku zamiast pomieszczeń strychowych wykonano lokale mieszkalne (art. 36a ust. 5 pkt 6 Prawa budowlanego). W związku z tym organ I instancji decyzją z [...] marca 2009 r., [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na "Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie" obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku. Decyzję tę uchylił w całości organ odwoławczy decyzją z [...] lipca 2009 r., [...]. W uzasadnieniu podał, iż decyzję wydano na podstawie właściwych przepisów Prawa budowlanego i zawiera właściwe rozstrzygnięcie, lecz jej adresatem powinien być Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, jako następca prawny inwestora.
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, pismem z 12 maja 2009 r., zawiadomił o zakończeniu budowy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, który na podstawie art. art. 54 i 57 Prawo budowlane decyzję z 26 maja 2009 r., zgłosił sprzeciw do tego zawiadomienia, wskazując że inwestycja zrealizowana została z istotnymi odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego.
Organ II instancji po rozpoznaniu odwołania stwierdził, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jako następcę prawnego inwestora, traktowano Zachodnio-pomorskiego Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, podczas, gdy następcą tym jest odwołujący. Jednak decyzje, których adresatem był Zachodniopomorski Wojewódzki Komendant Straży Pożarnej zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a niektóre nie mają wpływu na toczące się postępowanie dotyczące złożonego przez skarżącego zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Ustalenie, że w najwyższej kondygnacji budynku, zamiast pomieszczeń strychowych wykonano lokale mieszkalne, daje podstawę do zastosowania art. 36a ust. 5 pkt 6 Prawa budowlanego, ponieważ zrealizowano budowę w sposób istotnie odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego, co zostało wykazane w inwentaryzacji powykonawczej budynku, sporządzonej w lutym 2009 r. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a/ Prawa budowlanego do zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestor jest obowiązany dołączyć oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę.
Gdy skarżący złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy, organ dysponował już materiałem dowodowym, z którego wynikało, że budynek wykonano z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Tym samym rozstrzygnięcie organu I instancji, pomimo tego, że nie spełnia wszystkich wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. – jest zasadne.
Organ odwoławczy stwierdził nadto, że art. 36a ust. 6 ustawy Prawo budowlane, w obowiązującym brzmieniu, nakłada na projektanta obowiązek wskazania inwestorowi czy zamierzone odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest odstępstwem istotnym, a więc czy jest to sytuacja o której mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, wymagająca uzyskania zmiany pozwolenia na budowę, czy też nie, i zmiana pozwolenia na budowę nie jest konieczna. Błędne jest zatem stanowisko skarżącego, że tylko projektantowi przysługuje prawo samodzielnego ustalenia, że zamierzone przez inwestora odstąpienie od pozwolenia na budowę jest istotne. Zatem podnoszona przez skarżącego kwestia uznania przez projektanta i kierownika budowy odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego za nieistotne, nie wpływa na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, ponieważ nie wiąże organów nadzoru budowlanego i nie ogranicza dopuszczalności formułowania własnej oceny stanu faktycznego, zgodnej z przepisami prawa.
Decyzja o zgłoszeniu sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy jest decyzją, z zasady, wydawaną w oparciu o materiał dowodowy przedstawiony przez inwestora, a termin jej wydania przez organ jest ściśle wyznaczony, co powoduje, że zarzut naruszenia uprawnień przysługujących stronom postępowania z mocy art. 10 § 1 k.p.a., jest nieuzasadniony.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca zarzuciła:
– rażące naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 28 k.p.a. oraz art. 15 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez nienależyte ustalenie strony postępowania oraz utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z jednoczesną zmianą strony postępowania,
– rażące naruszenie art. 6 k.p.a., 64 § 2 k.p.a. oraz 55 i 57 § 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przez usankcjonowanie decyzji zgłaszającej sprzeciw wydanej bez wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych, skutkujące wręcz uznaniem decyzji za wydaną bez podstawy prawnej;
– rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. – przez niezagwarantowanie stronie należytej ochrony jej praw, w tym w szczególności poprzez pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu,
– naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 54, 57, 83 ust. 1 oraz art. 36a ust.5 pkt 6 i ust. 6 Prawa budowlanego – poprzez ich dowolne zastosowanie i błędną wykładnię.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 18 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 1135/09 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 28, art. 15, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie są zasadne.
Decyzją z [...] lipca 1992 r., [...] udzielono Komendzie Rejonowej Straży Pożarnej w Szczecinie pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z usługami na terenie położonym przy ul. T. – G. w S.
Zawiadomienie z 12 maja 2009 r. o zakończeniu budowy (k. 7 akt administracyjnych) zgłosiła "Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, działając jako inwestor". Zawiadomienie podpisał Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej.
Decyzja organu I instancji z [...] maja 2009 r., [...], wskazuje, że sprawę rozpatrzono po zawiadomieniu Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej wskazując, że zgłoszenie o zakończeniu budowy złożyła Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie (k. 24 akt administracyjnych).
Decyzja organu II instancji wskazuje w komparycji, że sprawę rozpatrzono po wniesieniu odwołania przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie.
W związku z powyższym nie może być wątpliwości, kto jest inwestorem i kto złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy. Nie może być więc wątpliwości co do podmiotowej tożsamości strony. W myśl art. 11 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68) zadania i kompetencje Państwowej Straży Pożarnej na obszarze województwa wykonują: 1) wojewoda przy pomocy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, jako kierownika straży wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie; 2) komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.
Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, jednostką organizacyjną Państwowej Straży Pożarnej jest komenda powiatowa (miejska) straży pożarnej. Zgodnie zaś z art. 11a, oraz 13 powołanej ustawy komendant kieruje jednostką organizacyjną straży. Nie uzasadnione jest więc twierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie doszło do zmiany podmiotowej strony, skoro inwestor został w sposób jednoznaczny wskazany i on też złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy. Kwestie zatem podmiotowe na które wskazuje strona skarżąca, można byłoby jedynie traktować w kategoriach mylnego oznaczenia strony, co nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, a nie niewłaściwego wskazania strony. Na marginesie należy wskazać, że organ odwoławczy odnosząc się do kwestii podmiotowych wyjaśnił, że decyzje w których adresatem był Zachodniopomorski Wojewódzki Komendant Straży Pożarnej w Szczecinie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego albo nie mają wpływu na toczące się postępowanie dotyczące zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego niewłaściwego oznaczenia strony (inwestora) w decyzji o pozwoleniu na budowę, przez nieuwzględnienie Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej "Portowiec" w Szczecinie, Sąd wskazał, że decyzja ta jest ostateczna i jeżeli strona uważa, że jest ona wadliwa, to może skorzystać ze środków prawnych przewidzianych w procedurze administracyjnej w stosunku do takich decyzji.
Przedmiotowa sprawa dotyczy zaś sprzeciwu zgłoszonego przez organ nadzoru budowlanego do zawiadomienia o zakończeniu budowy i Sąd związany jest zakresem przedmiotowym tej sprawy.
Nie jest zasadny także zarzut, podniesiony w skardze dotyczący naruszenia art. 6 k.p.a., 64 § 2 k.p.a. oraz 55 i 57 § 4 ust. 4 Prawa budowlanego. Strona skarżąca wskazuje na tę część uzasadnienia decyzji w której organ stwierdza, że pomimo braku określonych załączników, w tym szczególności oryginału dziennika budowy, był uprawniony do zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Nadanie biegu sprawie administracyjnej, odbywa się z zachowaniem wymogów formalnych przewidzianych w przepisach prawa. Na organie administracji spoczywa obowiązek oceny, czy wymogi te zostały spełnione i ewentualnie podjęcia działań w celu usunięcia braków, jeżeli one zaistniały.
W rozpoznawanej sprawie organ zgłosił sprzeciw kierując się własną wiedzą (toczące się przed nim postępowanie związane z realizacją budowy z istotnymi odstępstwami od projektu i obowiązkiem przedstawienia projektu zamiennego) i wskazał na przyczyny zgłoszenia sprzeciwu. Na podstawie art. 77 § 4 k.p.a. fakty znane organowi administracji publicznej z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty te należy zakomunikować stronie. Wymóg ustawowy został zatem spełniony. Organ miał więc podstawy do rozstrzygnięcia sprawy, posiadając wiedzę co do tego, że inwestycja zrealizowana została z istotnymi odstępstwami i trwa odpowiednie postępowanie.
Rozpatrując zarzut strony nie można w żadnym wypadku pominąć obowiązku spoczywającego na organie administracji publicznej, o którym mowa w art. 12 k.p.a. Organ powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Zatem w sytuacji, gdy inwestor ignorując fakt, że przed organami nadzoru budowlanego toczy się z jego udziałem postępowanie administracyjne w sprawie związanej z istotnymi odstępstwami i powinnościami związanymi z obowiązkiem przedstawienia projektu zamiennego, zawiadamia o ukończeniu budowy, organ miał prawo rozpatrzyć sprawę korzystając z art. 77 § 4 k.p.a., kierując się również dyrektywą z art. 12 k.p.a.
Wbrew stanowisku strony skarżącej nie naruszono art. 7, 10 § 1 i 81 § 1 k.p.a. Strona miała swobodę działania w postępowaniu, a rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie dostępnych zarówno stronie jak i organowi dokumentów. Poza tym nie każde działanie, lub zaniechanie organu w kwestiach związanych ze stosowaniem art. 10 § 1 stanowi uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie wezwanie strony do wypowiedzenia się, co zebranych dowodów, nie miało wpływu na trafność rozstrzygnięcia.
Nie jest zasadny również zarzut zawarty w skardze dotyczący naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 54, 57, 83 ust. 1 oraz art. 36a ust. 5 pkt 6 i ust. 6 Prawa budowlanego. Organ trafnie bowiem stwierdził, że art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego, w obowiązującym brzmieniu, nakłada na projektanta obowiązek wskazania inwestorowi czy zamierzone odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest odstępstwem istotnym, a więc czy jest to sytuacja, o której mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, wymagająca uzyskania zmiany pozwolenia na budowę, czy też nie, i zmiana pozwolenia na budowę nie jest konieczna. Błędne jest zatem stanowisko, że tylko projektantowi przysługuje prawo samodzielnego ustalenia, że zamierzone przez inwestora odstąpienie od pozwolenia na budowę jest istotne. Zatem podnoszona przez stronę skarżącą kwestia uznania przez projektanta i kierownika budowy odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego za nieistotne, nie wpływa na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, ponieważ nie wiąże organów nadzoru budowlanego i nie ogranicza dopuszczalności formułowania własnej oceny stanu faktycznego, zgodnej z przepisami prawa.
W związku z tym, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi D(z.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie wniósł od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na dwóch podstawach wyliczonych w art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszeniu przepisów postępowania i naruszeniu prawa materialnego. Zarzut naruszenia przepisów postępowania oparł na:
1) naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 28, art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. – polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pomimo że decyzja administracyjna organu II instancji zawiera rozstrzygnięcie, którego nie przewiduje art. 138 k.p.a., a nadto została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
2) naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 10 § 1, art. 12, art. 77 § 1 i 4, art. 81 k.p.a. – polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka przewidzianego w ustawie, pomimo tego, iż ustalił, że w toku postępowania prawa strony do czynnego udziału, w tym w szczególności wynikające z art. 10 § 1 k.p.a., zostały naruszone. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte w całości o materiał dowodowy zebrany z zupełnym pominięciem udziału skarżącego, uznając nadto, iż pozyskaną w ten sposób wiedzę uznać należy za fakty znane organowi z urzędu. Nie dostrzegł także, że przy zapewnieniu stronie czynnego udziału, materiał dowodowy mógłby zostać przez skarżącego uzupełniony, albo przynajmniej skarżący mógłby podjąć działania zmierzające do zmiany oceny istotności odstąpień dokonanej przez organ, a tym samym mógłby podjąć działania mające wpływ na rozstrzygnięcie.
Drugi zarzut naruszenia prawa materialnego oparł na naruszeniu:
– art. 54 i art. 57 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowania, polegające na uznaniu, że organ administracji uprawniony jest do zgłoszenia sprzeciwu przy zastosowaniu art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a., jedynie w oparciu o wiedzę i fakty znane organowi z urzędu, bez żądania uzupełnienia braków formalnych i wzywania strony do przedłożenia dokumentów wymaganych dla skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy;
– art. 36a ust. 5 pkt 6 i ust. 6 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organy nadzoru budowlanego nie są związane kwalifikacją odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonaną przez projektanta.
Na tych podstawach wnosił o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie;
2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach. Zarzut najdalej idący niezastosowania przez Sąd środka wobec zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sankcji nieważności decyzji nie jest zasadny. Według art. 145 § 1 pkt 2, Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze kasacyjnej wywodzono o naruszeniu art. 156 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji jest skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Ten zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 w związku z art. 28, art. 15, art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego uzasadniał, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zaskarżonym wyroku Sąd w pełni zasadnie wywiódł z rozwiązań przyjętych art. 11 ust. 1 w związku z art. 13a ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.), że powiązanie organizacyjne komendanta (wojewódzkiego, powiatowego, miejskiego) i komend, które stanowią aparat pomocniczy komendanta nie daje podstaw do wyprowadzenia, że decyzja została skierowana do jednostki niebędącej stroną w sprawie. Miejska Komenda Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie stanowi aparat pomocniczy Komendanta Miejskiego Powiatowej Straży Pożarnej w Szczecinie, która działa w ramach nie tylko kompetencji tego organu administracji rządowej ale też w ramach interesu prawnego, który przysługuje jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej (art. 28 w związku z art. 29 kodeksu postępowania administracyjnego). Zastosowanie sankcji nieważności decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego obejmuje tylko ciężkie, kwalifikowane naruszenia prawa. Nie obejmuje wadliwości nieistotnej, która podlega wyłącznie trybowi rektyfikacji – sprostowania oczywistej omyłki (art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie obejmuje tylko zatem przypadki gdy prowadzono postępowanie i wydano rozstrzygnięcie na podstawie przepisu prawa materialnego wobec osoby, która nie może być podmiotem uprawnienia prawnego lub obowiązku prawnego. Z przepisów prawa materialnego – art. 54 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. Obecnie obowiązuje tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) – wynika, że stroną jest inwestor. Inwestorem jest Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie. Oznaczenie w decyzji adresata – Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie jest wyłącznie oczywistą omyłką, która nie daje podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 10 § 1, art. 12, art. 77 § 1 i 4, art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmując zasadę ogólną prawdy obiektywnej stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Kodeks postępowania administracyjnego nie wyłącza dopuszczalności ustalenia stanu faktycznego na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w innej sprawie administracyjnej. Na fakty znane organowi z urzędu nie ma obowiązku prowadzenia dowodów. Stanowi o tym expressis verbis art. 77 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze kasacyjnej nie obalono tego ustalenia, że fakty te znane są organowi z urzędu. W skardze kasacyjnej nie wywiedziono, że ponowienie ustaleń tych faktów przy udziale strony dałoby podstawy do innych ustaleń faktycznych od przyjętych przy rozstrzygnięciu sprawy. Sąd wskazał, że decyzja o zgłoszeniu sprzeciwu jest wydawana w oparciu o materiał dowodowy przedstawiony przez stronę, a zatem stawianie zarzutu braku udziału strony nie jest zasadnym. Strona, zgodnie z art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, ma prawo do czynnego udziału w czynnościach dowodowych, jeżeli w sprawie takie czynności dowodowe są prowadzone.
Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 54 i art. 57 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 12 i art. 77 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenia stanu faktycznego w prowadzonym przez organ postępowaniu w innej sprawie, ale mające znaczenie prawne dla rozpatrywanej sprawy nie wymagają ponawiania dowodów. Sprawa pozostaje w związku z prowadzoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin sprawą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z [...] lipca 2009 r. nr [...]).
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 36a ust. 5 i ust. 6 ustawy Prawo budowlane. Art. 36a ust. 6 reguluje odrębną materię – materię kwalifikacji zamierzonego odstępstwa. Nie ma zastosowania w sprawie na podstawie art. 54 ustawy Prawo budowlane. Wykładnia w zaskarżonym wyroku jest w pełni prawidłowa.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło