I SA/Rz 834/09

WyrokWSA w Rzeszowie2009-12-22

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Barbara Stukan-Pytlowany, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pomimo trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnionego interesu wnioskodawcy, który pozbawiałby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, a wnioskodawca nie udowodnił wystarczająco swojej trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
A.S. złożył wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą z likwidacji działalności gospodarczej, problemów zdrowotnych i niskich dochodów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezes ZUS odmówili umorzenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności ani wystarczające podstawy do umorzenia w oparciu o inne przepisy, a wnioskodawca nie udowodnił swojej sytuacji finansowej. A.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i nienależyte ocenienie okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]sierpnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - oddala skargę - I SA/Rz 834/09 UZASADNIENIE Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. Nr [...] po rozpoznaniu wniosku A.S. o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej K.p.a.) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr [...] z dnia [..] czerwiec 2009r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej kwocie 9.083,03zł. A.S. we wniosku z dnia [..] kwietnia 2009 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek uzasadniając to trudną sytuacją finansową. We wniosku podniósł, że w dniu 25.04.2000r. zgłosił w Urzędzie Skarbowym "Upadłość" - "Hurtowni F,", bowiem Urząd Miejski wypowiedział mu najem lokalu, w którym mieściła się siedziba hurtowni. Ponadto utracił w tym czasie płynność finansową z przyczyn od niego niezależnych, gdyż trzykrotnie dokonano do jego hurtowni włamania z kradzieżą środków pieniężnych i materiałów. Nieuczciwi kontrahenci pobrali towary bez uregulowania należności. Straty wynikłe z powodu kradzieży doprowadziły go i jego rodzinę do bankructwa. Po zlikwidowaniu działalności A.S. zarejestrował się w Urzędzie Pracy jako bezrobotny i pobierał zasiłek dla bezrobotnych przez okres jednego roku. Natomiast od czerwca 2001r. pozostawał bez pracy i środków do życia. Aktualnie jest zatrudniony na - etatu, w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym otrzymując wynagrodzenie w wysokości 90% wymiaru zasiłku chorobowego, gdyż decyzją z dnia 16.02.2009r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie - przyznał ww. świadczenie rehabilitacyjne, na okres pięciu miesięcy: * od dnia 12.02.2009r. do dnia 12.05.2009r. w wysokości 90% * od dnia 13.05.2009.r do dnia 11.07.2009r. w wysokości 75% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Powyższe świadczenie rehabilitacyjne zostało mu przyznane w konsekwencji operacji kręgosłupa, którą przeszedł we wrześniu 2008r. Zdaniem wnioskodawcy obecnie uzyskiwane dochody nie zabezpieczają minimum potrzeb finansowych, socjalnych i materialnych. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia 22 czerwca 2009r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej Zakładem) odmówił A. S. umorzenia zaległych składek. W uzasadnieniu decyzji Zakład zaznaczył, że w przypadku A. S. nie zachodziły ustawowo określone przesłanki nieściągalności. Ponadto zobowiązany nie udowodnił, że jego sytuacja finansowa jest na tyle ciężka, że opłacenie składek pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wnioskodawca przedstawił rozbieżne dokumenty na potwierdzenie swojej sytuacji finansowej, bowiem faktury, zawiadomienia oraz postanowienia wystawione są na M. S. Brak jest w sprawie dokumentów o ponoszonych kosztach związanych z utrzymaniem domu oraz opłat, które ponosiłby wnioskodawca A.S. . W przypadku wnioskodawcy nie zaistniały okoliczności o charakterze niezależnym, ponieważ zaległości wobec ZUS powstały w wyniku niewywiązywania się przez zobowiązanego z obowiązku zapłaty wynikającej ze złożonych deklaracji rozliczeniowych. A.S. pismem z dnia 9 lipca 2009r. zwrócił się do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniał, że zaległości z tytułu nieopłacenia składek w okresie prowadzenia działalności gospodarczej powstały w wyniku złej sytuacji finansowej firmy, a tym samym braku środków na opłacenie zaległości w ZUS, oraz innych zobowiązań podatkowych, co zmusiło go do likwidacji działalności gospodarczej. Po zlikwidowaniu działalności stan jego zdrowia nie pozwolił mu na podjęcie żadnego zatrudnienia. Obecnie jest zatrudniony na 3/4 etatu. Dochody jakie uzyskuje nie pozwalają na spłatę zadłużenia ponieważ nie wystarczają nawet na skromne utrzymanie. Dalej wnioskodawca podniósł, że nie posiada majątku i innych źródeł utrzymania. Żona wnioskodawcy, z którą ma rozdzielność majątkową posiada skromną emeryturę, choruje na anemię i jest pod stałą opieką lekarza, co wiąże się z dodatkowymi kosztami. Wnioskodawca podniósł, że przedłożył już dokumenty wymagane przez ZUS w celu umorzenia należności i niezrozumiałe jest dla niego to, że dokumenty, które dostarczył nie stanowią zdaniem ZUS podstawy do umorzenia należności. Do wniosku o ponowne umorzenie należności zobowiązany nie przedłożył nowych dokumentów. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej Prezesem ZUS ) decyzją z dnia [..] sierpnia 2009r. utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [..] czerwca 2009r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że ponowna analiza akt sprawy wykazała, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności na podstawie art. 28 ust.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998r. (Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 z zm. zwanej dalej ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych). Wnioskodawca nie składał wniosku o ogłoszenie upadłości jak również Sąd nie ogłosił upadłości jego przedsiębiorstwa. Nie wystąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka i następców prawnych. Nie wystąpiła również przesłanka związana z niezaspokojeniem należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym bowiem takie postępowanie nie było prowadzone. Wysokość zadłużenia na koncie dłużnika z tytułu nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast jest prowadzone w stosunku do wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, które nie zostało zakończone. Tak więc w chwili obecnej nie można stwierdzić czy w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Prezes ZUS uznał też, że na podstawie zgromadzonego materiału brak jest podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisy szczególne zawarte w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365). Zaznaczył, że zobowiązany nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Również do postępowania nie została przedłożona dokumentacja lekarska, świadcząca o konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, uniemożliwiająca zobowiązanemu zarobkowanie. Nie przedłożona została również dokumentacja potwierdzająca wydatki, na które powoływał się wnioskodawca, związane z zakupem leków i prywatnymi wizytami u lekarzy żony wnioskodawcy. Wnioskodawca powołał się też we wniosku na rozdzielność majątkową z żoną natomiast w aktach sprawy brak stosownych dokumentów na potwierdzenie tego faktu. Reasumując wnioskodawca powoływał się na fakty które nie zostały udokumentowane. Prezes ZUS nie neguje faktu, że dłużnik jest chory jednakże choroba, na którą się wnioskodawca powołuje nie przeszkadza w podjęciu zatrudnienia, gdyż A.S. pracuje na - etatu i z tego tytułu uzyskuje dochód. Żona zobowiązanego pobiera emeryturę w wysokości 1734,35zł brutto od 1 października 2008r. Ponadto analiza akt sprawy wykazała, że u wnioskodawcy nie wystąpiła też przesłanka umorzenia związana z poniesieniem strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innych nadzwyczajnych zdarzeń. Zatem zdaniem Prezesa ZUS wnioskodawca nie udowodnił, że jego sytuacja jest na tyle ciężka, że opłacenie składek pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Prezes ZUS podkreślił, że rozpatrując wniosek o umorzenie każdą sprawę traktuje indywidualnie, poddając szczegółowej analizie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz argumenty przytoczone przez wnioskodawcę. Jednakże konstrukcja przepisów zawierających przesłanki umorzenia przez ZUS i Prezesa, jako zawierające regulacje korzystne dla wnioskodawcy, wymusza tym samym ciężar udowodnienia przez niego określonych faktów podniesionych we wniosku o umorzenie. Odmowa umorzenia nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpią przesłanki do ich umorzenia, jak i wtedy, gdy one nie wystąpią. Oznacza to, że fakt wystąpienia przesłanki do umorzenia należności, nie nakłada na Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak również na Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązku ich umorzenia. Decyzja organu ma charakter uznaniowy i opiera się m.in. również na dokumentach przedłożonych przez wnioskodawcę, które to dokumenty powinny obrazować sytuację przedstawioną we wniosku o umorzenie czy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem Prezesa ZUS, wnioskodawca nie wykazał wystąpienia przesłanki umorzenia zawartej w art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., a Prezes ZUS po przeanalizowaniu całości akt sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego nie znalazł uzasadnienia w postaci ważnego interesu wnioskodawcy, który przemawiałby za umorzeniem. Tak więc zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala Prezesowi ZUS stwierdzić, iż ze względu na stan majątkowy i rodzinny zobowiązanego, opłacenie przez niego należności, do których poboru zobowiązany jest ZUS, pozbawiłoby jego samego, jak i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie trudna sytuacja finansowa, na którą powołuje się dłużnik, nie jest wynikiem ani klęski żywiołowej, ani też żadnego innego nadzwyczajnego zdarzenia, a jedynie konsekwencją normalnego ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. A.S. na powyższą decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Zakładu z dnia 22.06.2009r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której zarzucił naruszenie przez organ przepisów postępowania tj. art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. przez nienależyte ocenienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, gdyż podając przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia należności, ogólnie powołał się na uznaniowy charakter tych decyzji. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji bądź ich uchylenie w całości. W uzasadnieniu powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że w jego ocenie organy obu instancji nie podjęły wszelkich kroków zmierzających do ustalenia podstaw faktycznych i ograniczyły się do przerzucenia ciężaru dowodu na stronę, nie dokonały konfrontacji sytuacji majątkowej skarżącego z wysokością zaległej należności i nie wskazały dochodów które byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Zakładu. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z art. 28 powołanej ustawy Zakład tylko w przypadku całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tegoż artykułu może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek. Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec strony skarżącej. W ocenie Sądu prawidłowo ustalono, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności. Za takim stanowiskiem przemawiało posiadanie przez skarżącego źródła dochodu i okoliczność, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne nie jest zakończone. W konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium. W art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ww. przepis określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r., nr 141, poz. 1365; zwany dalej rozporządzeniem). Zgodnie z powołanym wyżej §3 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego j jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. "uznaniem administracyjnym". Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając sprawę w zakresie zaistnienia w/w przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, należy stwierdzić, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący posiada źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę. Żona skarżącego pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 1.734,35zł brutto od 1 października 2008r. Syn skarżącego, który z nim zamieszkuje jest osobą dorosłą, liczy 32 lata. Jak wynika z akt sprawy pozostaje na własnym utrzymaniu. Tak więc zamieszkując wspólnie z rodzicami winien przyczyniać się do ponoszenia opłat mieszkaniowych. Należy w tym miejscu podkreślić, że umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych gdy ze względu na wiek, stan zdrowia i inne względy społeczne jest realnie nie możliwe wywiązanie się z zobowiązań wobec ZUS (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 04. 2007r. sygn. akt V SA/Wa 395/07, Lex nr. 334125), a w ocenie zasadności umorzenia, należy brać pod uwagę okres 10 letniego terminu przedawnienia dochodzenia należności. Należy też zauważyć, że sytuacja finansowa, w której znajduje się skarżący nie jest wynikiem nadzwyczajnych losowych zdarzeń niezależnych od skarżącego lecz jest konsekwencją normalnego ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący mając świadomość kilkuletniego zadłużenia nie podjął żadnych działań zmierzających do spłaty należności choćby w ramach układu ratalnego, nawet w czasie gdy jeszcze prowadził działalność gospodarczą. W świetle powyższego w ocenie Sądu, stanowisko Prezesa ZUS, że sytuacja finansowa skarżącego jest trudna, ale zebrany materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że ze względu na stan majątkowy i rodzinny skarżącego opłacenie przez niego należności, do których poboru zobowiązany jest ZUS, pozbawiłby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych nie jest dowolne. Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie granice uznania administracyjnego - będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania, polegające na przyznaniu tym organom możliwości dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowanych prawnie rozwiązań - nie zostały przekroczone. Uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21.02.2007r. (sygn. akt II GSK 301/06, Lex) wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając sprawę w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne winien rozważyć zastosowanie w takiej sprawie - zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Mając na względzie ten pogląd NSA, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organy orzekające podejmując decyzję w sprawie umorzenia zaległych składek winny uwzględniać i wyważyć nie tylko ważny interes skarżącego lecz również interes społeczny, zapewnienie stabilności Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który przekłada się na interes ubezpieczonych, regularnie płacących składki i nie mogących ponosić konsekwencji za innych nie płacących składek. Zdaniem Sądu w toku postępowania administracyjnego zarówno organ I jak II instancji prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy. Strona miała zapewnioną możliwość wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonych dowodów. Mogła przedłożyć dostępne jej dokumenty na uzasadnienie twierdzeń zawartych we wniosku o umorzenie. Jednakże mimo prawidłowego pouczenia organu odwoławczego z takiego uprawnienia nie skorzystała, a ponieważ decyzja organu o charakterze uznaniowym opiera się między innymi na dokumentach przedkładanych przez wnioskodawcę które winny obrazować sytuację przedstawioną we wniosku o umorzenie. Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Zakładu zawiera prawidłowo sporządzone uzasadnienie faktyczne oraz posiada prawidłowa podstawę prawną. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło