I OSK 1840/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-25
Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Barbara Adamiak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące błędów w operacie ewidencyjnym gruntów, kwestionujące powierzchnię działek i opierające się na aktach notarialnych z lat 1937 i 1948, mogą być uwzględnione w postępowaniu modernizacyjnym, jeśli działki te były już przedmiotem prawomocnego rozgraniczenia sądowego oraz objęte Aktem Własności Ziemi z 1973 r.?Ratio decidendi
Zarzuty do operatu ewidencyjnego dotyczące błędów w powierzchni działek i odwołujące się do starszych aktów notarialnych nie mogą być uwzględnione, jeśli działki te zostały prawomocnie rozgraniczone przez sąd powszechny lub objęte Aktem Własności Ziemi. Postępowanie ewidencyjne ma na celu rejestrację istniejącego stanu prawnego i faktycznego, a nie jego tworzenie lub korygowanie. Prawomocne orzeczenia sądowe i Akty Własności Ziemi stanowią podstawę do aktualizacji operatu, a nie przedmiot kwestionowania w tym postępowaniu.Stan faktyczny
A. G. wniosła zarzuty do operatu ewidencyjnego gruntów i budynków, kwestionując powierzchnię zmodernizowanych działek, które jej zdaniem zostały pomniejszone. Twierdziła, że prawidłowy stan ewidencyjny powinien być ustalony na podstawie map katastralnych z aktów notarialnych z 1937 i 1948 r. Organ pierwszej instancji odrzucił zarzuty, wskazując, że działki objęte były Aktem Własności Ziemi z 1973 r. i prawomocnym postanowieniem sądu o rozgraniczeniu z 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi A. G. i M. G., uznając, że modernizacja dopuszcza zmiany granic, a ewidencja ma odzwierciedlać stan prawny, a nie go tworzyć. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie NSA Barbara Adamiak del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 782/09 w sprawie ze skargi A. G., M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do operatu oraz zmian w ewidencji gruntu oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 782/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi A. G. i M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów do operatu oraz zmian w ewidencji gruntów.
Przedmiotowy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Starosta Nowotarski pod rządami przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze. zm., dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne)., na przestrzeni lat 1999-2005 r. etapami przeprowadzał modernizację operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu C. Część kartograficzna operatu przyjęta została do zasobu w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno –Kartograficznej Filia w Nowym Targu w dniu [...] sierpnia 2001 r. za Nr [...]. Natomiast część tzw. opisowa operatu przyjęta została do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] listopada 2005 r. za Nr [...].
W dniu [...] grudnia 2005 r. A. G. wniosła zarzuty do operatu ewidencji gruntów i budynków prezentując stanowisko wcześniej wyrażone w formie uwag na etapie wyłożenia projektu operatu ewidencyjnego w 2003 r. oraz w piśmie z dnia [...] listopada 2005 r., kwestionując nadto powierzchnię nowoutworzonych zmodernizowanych działek [...] i [...] oraz [...], które zostały jej zdaniem pomniejszone, prawidłowy stan ewidencyjny powinien być ustalony w oparciu o mapy katastralne na podstawie, których były sporządzone akty notarialne w 1937 oraz 1948 r.
Starosta do prowadzonego z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji operatu połączył sprawę rozpatrzenia zarzutów A. G.
Odrzucając zarzuty A. G. Starosta Nowotarski ustalił, że przedmiotowe działki były objęte aktem własności ziemi z dnia [...] sierpnia 1973 r. Nr [...]. Akt własności ziemi został wydany w oparciu o dane z ewidencji gruntów i obecnie zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U.Nr 27, poz. 250 ze. zm., dalej: ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa) niedopuszczalne jest jego wzruszenie.
Ponadto w odniesieniu do tych działek postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. wszczęto postępowanie rozgraniczeniowe. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. dokonano rozgraniczenia według operatu geodety B. W. Sprawa została jednakowoż rozstrzygnięta ostatecznie postanowieniem Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia [...] marca 2006 r., sygn. akt [...] rozgraniczającego działki [...],[...],[...],[...] i [...] zgodnie z granicami wyznaczonymi na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego J. P. Tak sporządzony operat techniczny rozgraniczający przedmiotowe działki został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 2005 r. pod numerem [...]. Powyższe skutkowało koniecznością aktualizacji operatu przez Starostę.
W odwołaniu od decyzji Starosty A. G. zarzucała naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego oraz naruszenie zadania organizowania i finansowania prac geodezyjnych i kartograficznych, w tym rejestracji stanów prawnych i faktycznych oraz pomiarów geodezyjnych i opracowań kartograficznych. Jej zdaniem skutkiem naruszenia przepisów postępowania było oparcie się na przyjętych do zasobu materiałach, które zawierały błędy co stwierdzono protokołem kontroli Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...].10.2006 r. Nr [...] przeprowadzonej przez upoważnionych przez Głównego Geodetę Kraju; Dyrektora i innych pracowników Wojewódzkiego Biura Techniki i Nadzoru Geodezyjno- Kartograficznego w Warszawie.
Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, opisał przebieg postępowania, przyjął za własne ustalenia organu pierwszej instancji oraz dokonał ustaleń uzupełniających.
Organ powołując się na przepisy § 44 pkt 2, 45 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U.Nr 38, poz. 454 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r.) stwierdził, że prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia [...] marca 2006 r. dokonujące rozgraniczenia nieruchomości stanowi podstawę do aktualizacji obowiązującego operatu. Wskazując art. 365 § 1 K.p.a. na podstawie którego organy prowadzące ewidencję gruntów związane są orzeczeniem Sądu powszechnego w przedmiocie rozgraniczenia podkreślono, że operat pomiarowy wykonany przez geodetę T. U. dnia [...] lipca 2008 r. przyjęty do zasobu, służył jedynie aktualizacji operatu ewidencji gruntów przez przydanie rozgraniczonym nieruchomościom oznaczeń odpowiadających obowiązującemu operatowi ewidencji z uwzględnieniem konfiguracji i zmian powierzchni będących następstwem prawomocnego rozgraniczenia.
Organ odwoławczy uzupełnił ustalenia w odniesieniu do dz. ewid. zmod. [...] (poprz. dz. ewid. [...]), co do której także podniesiono zarzuty do operatu. Wskazano, że z uwagi na fakt, iż działka nr [...] nie była rozgraniczana z nieruchomościami sąsiednimi, nie zachodziła potrzeba ani podstawa do aktualizacji obowiązującego operatu danymi co do tej działki. Podniesiono również, że w toku postępowania modernizacyjnego niedopuszczalne było kwestionowanie prawidłowości wydania aktu własności ziemi z dnia [...] sierpnia 1973 r. nr [...], który stanowił podstawę ujawnienia i opisu nieruchomości w księdze wieczystej oraz stanu własności w ewidencji gruntów, czy prawomocnego postanowienia Sądu w przedmiocie rozgraniczenia.
Z tych względów Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zajął stanowisko, że zarzuty A. G. złożone do operatu ewidencji gruntów w zakresie zmodernizowanych działek ewidencyjnych [...],[...] i [...] położonych w C. nie są uzasadnione i podlegały odrzuceniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli A. G. i M. G. s. K. z wnioskiem o jej uchylenie. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisów art. 7 "b" ust. 1 i art. 24 a Prawa geodezyjnego i kartograficzne, przez obrazę prawa materialnego przez błędną wykładnię, względnie niewłaściwe zastosowanie poprzez brak kontroli przestrzegania powołanej ustawy oraz przeprowadzenie niewłaściwej modernizacji naruszającej zasadę, że w wyniku modernizacji nie należy dokonywać zmiany granic działek ewidencyjnych, oraz na zarzucie naruszenia przepisów § 44, § 45 i § 46 Rozporządzenia z 29 marca 2001 r. przez brak "odpowiedniej" aktualizacji. Nadto zarzucono naruszenie przepisów art. art. 7, art. 77, art. 8, art. 11, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 80 i art. 107 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wspomnianym wyżej wyrokiem z dnia 12 maja 2010 r. skargę oddalił.
Sąd I instancji dokonał szczegółowego opisu regulacji dotyczących modernizacji operatu ewidencyjnego oraz modernizacji ewidencji na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych operatu wskazując, że w postępowaniu modernizacyjnym dopuszczalne jest dokonywanie zmian granic działek ewidencyjnych. Sąd podkreślił również, że w sądownictwie administracyjnym powszechnie przyjęte jest stanowisko, iż ewidencja gruntów i budynków ma odzwierciedlać stan prawny, a w zakresie wynikającym z przepisów także stan faktyczny, a nie tworzyć tego stanu prawnego lub faktycznego. Dokumenty bowiem stanowiące podstawę wprowadzonych do ewidencji informacji, takie jak np. decyzje, orzeczenia sądów, czy akty notarialne, powstają poza postępowaniem ewidencyjnym, w którym tylko rejestrowane są zmiany z nich wynikające.
Nadto Sąd wskazał, że objęcie trzech powołanych działek aktem własności ziemi powoduje bezprzedmiotowość zarzutów do operatu zmodernizowanej ewidencji odwołującej się do aktów notarialnych z 1937 i 1948 r. jako tytułów własności i map katastralnych. W postępowaniu administracyjnym, a tym bardziej w postępowaniu ewidencyjnym-modernizacyjnym nie jest dopuszczalne korygowanie tytułów własności zwłaszcza uzyskanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 ze zm., dalej: ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych).
Zdaniem Sądu I instancji bezzasadny jest również zarzut ograniczenia przedmiotu sprawy jedynie do trzech działek, co do których skarżący posiadają tytuł prawny i brak podstaw rozpatrywania zarzutów dotyczących działek przyległych. Przedmiotem sprawy o rozgraniczenie były granice działek skarżących [...],[...] z działkami [...],[...],[...],[...] i [...]. Domaganie się oznaczenia w operacie ewidencji- na mapie- literą "s" sporności tych granic w obowiązującym operacie nie znajduje oparcia w żadnym przepisie prawa rangi ustawy czy rozporządzenia. Oznaczenie takie wynikać może co najwyżej z praktyki i ma znaczenie tylko informacyjne.
Sąd podniósł również, że nieodniesienie się do zarzutu dotyczącego działki nr 924 stanowiło co prawda uchybienie jednakże do tego zarzutu odniósł się organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazując nadto, że odrzucenie na podstawie art. 24 a ust. 10 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zarzutów do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie, mających charakter impulsu do wprowadzenia zmian z urzędu, nie wyłącza dopuszczalności złożenia przez ten sam podmiot wniosku o wprowadzenie określonej zmiany, który podlega merytorycznemu załatwieniu decyzją przez jego uwzględnienie lub odmowę wprowadzenia zmiany. Oczywiście wnioskowana zmiana musi mieć oparcie w dokumencie, który w świetle rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. może stanowić podstawę jej wprowadzenia. W konsekwencji nie można uznać za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów art. 7, 77 i 80 K.p.a. przez niewystarczające zebranie materiału dowodowego i dokonanie oceny opartej na niepełnym - dla załatwienia sprawy - materiale dowodowym.
Sąd uznał, za wystarczające i nie budzące wątpliwości ustalenia stanu faktycznego odnośnie wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. ( k. 191-185 tom I akt adm.) " o wykonanie analizy porównawczej stanu prawnego katastralnego z ewidencyjnym ( porównanie map katastralnych z ewidencyjnymi) - w celu regulacji stanu prawnego naszej nieruchomości parceli L. kat. [...] i [...] oraz sąsiednich wskazanych w tym wniosku...", a także w celu określenia przebiegu granicy szeregu jeszcze innych parcel określonych punktami 2 i 3 wniosku. Z uzasadnienia tego wniosku wynikało, że skarżący kwestionują prawidłowość wydania aktu własności ziemi Nr [...] oraz prawidłowość dokumentów geodezyjnych, które ich zdaniem stanowiły podstawę rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym sprawy o rozgraniczenie. Stanowisko skarżącej A. G. odzwierciedla protokół z dnia [...] października 2008 r. ze spotkania ze Starostą Nowotarskim. Wynika z niego wprost, iż kwestionuje ona materiały geodezyjne wykorzystywane w postępowaniu sądowym, a z rozstrzygnięciem sądu o rozgraniczenie się nie zgadza. Tak skonstruowany wniosek dowodowy wykraczał zatem poza ramy postępowania wyznaczonego zarzutami do danych obowiązującego operatu, gdyż w tym postępowaniu organ ewidencji gruntów nie ma kompetencji do korygowania aktu własności ziemi czy prawomocnych rozstrzygnięć sądowych, którymi był związany.
Sąd stwierdził, również że przepisy K.p.a., poza uregulowaniem zawartym w art. 62 K.p.a. nie zawierają przepisów dających podstawę do połączenia dwóch lub więcej spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Starosta co prawda nie wydał w sprawie postanowienia w przedmiocie połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw w przedmiocie zarzutów do operatu ewidencyjnego i –wszczętej z urzędu- sprawy w przedmiocie aktualizacji tego operatu, ale faktycznie od pewnego momentu prowadził te sprawy równolegle, wydając względem nich jedną decyzję z tej samej daty i oznaczenia. W świetle tegoż przepisu, połączenie tych spraw mimo tożsamości organu i stron było niedopuszczalne, gdyż inny był stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia i inna podstawa prawna, każdego z tych rozstrzygnięć. Prawidłowe byłoby zatem wszczęcie odrębnego postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu i zakończenie go odrębną decyzją. Jednak pomimo przeprowadzenia w obu sprawach jednego postępowania i zakończenia go jedną decyzją z [...] grudnia 2008 r., treść tego aktu wykazuje, iż zawiera on odrębne rozstrzygnięcia dla każdej ze spraw. W istocie zatem jedną decyzją organu I instancji rozstrzygnięto o dwóch oddzielnych sprawach administracyjnych z udziałem tych samych stron. Jest to uchybienie procesowe, lecz nie mające żadnego wpływu na wynik sprawy. Do odrzucenia bowiem zarzutów skarżących do operatu dotyczących granic działek [...] i [...] wystarczające było ustalenie faktu, iż działki te- co prawda pod poprzednimi oznaczeniami ewidencyjnymi- zostały prawomocnie rozgraniczone.
Sąd I instancji uznał nadto, że nierozpoznanie w przewidzianej prawem formie wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2008 r. (k. 211)o wyłączenie geodety T. U. od wykonywania "pomiaru kontrolnego", który nie był przedmiotem opracowania zleconego geodecie, niewątpliwie stanowi naruszenie przepisów art. 123 § 1 i 2 K.p.a., lecz uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Tak samo jak nie miało wpływu na wynik sprawy zaniechanie rozstrzygnięcia postanowieniem o odmowie wniosku wyłączenia geodety uprawnionego. Skarga nie akcentuje zresztą w zarzutach nieuwzględnienia tego wniosku, eksponując natomiast zarzut nie wyłączenia "organu".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez jego niezastosowanie,
- art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów o postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy art. 7 i 77 K.p.a., art. 104 K.p.a., art. 24 § 3 K.p.a. w zw. z art. 24 § 2 oraz 123 § 1 i 2 K.p.a., art. 10 i art. 8 i 11 K.p.a. Powielając tym samym zarzuty skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jako sformalizowany środek odwoławczy powinna czynić zadość stosownym przepisom P.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wiążą granice i zarzuty skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowano pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotowa skarga kasacyjna w swej treści zawiera zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie jak i procesowego, zatem aby prawidłowo ocenić proces subsumcji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów dotyczących uchybień przepisom postępowania.
Mimo, że w skardze kasacyjnej brak jest odniesienia zarzutów naruszenia postępowania bezpośrednio do działania i rozumowania Sądu I instancji, treść uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje na uchybienia organów administracji, co w kontekście uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Pełnym Składzie z dnia 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1) oraz ukształtowanego na jej gruncie orzecznictwa, należy traktować jako uchybienia Sądu w toku kontroli procesu ustalania faktów przez organy administracji.
Wprawdzie zarzut naruszenia przepisów postępowania został wadliwie sformułowany, bowiem zarzucono Sądowi naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie ustaleń służących wyjaśnieniu stanu faktycznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia okoliczności i nieprzeprowadzenie niezbędnych dowodów służących zweryfikowaniu zgłaszanych przez skarżącą zarzutów co do nieprawidłowości w dokumentacji geodezyjnej, w szczególności zaniechania przeprowadzenia pomiaru kontrolowanego terenów okalających działki A. G.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organy administracji, zgodnie z wymaganiami stawianymi im przez przepis art. 7 i 77 § 1 K.p.a. zebrały cały materiał dowody w sposób wyczerpujący i dokładnie wyjaśniły stan faktyczny niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Prawidłowo również Sąd ocenił, że zakwestionowane rozstrzygnięcia organów administracji zostały wydane na podstawie i w granicach prawa z uwzględnieniem towarzyszących im okoliczności faktycznych, co znalazło wyraz w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sporządzonym zgodnie z wymogami art. 141 § 4 P.p.s.a. Tym samym zarzut naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Zwrócić bowiem należy uwagę, że zaskarżone decyzje zostały wydane w przedmiocie zarzutów do operatu oraz zmian w ewidencji gruntów. Zgodnie z § 46 i § 47 ust. 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w zw. z art. 104 K.p.a. prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych uregulowane w rozdziale 3 wymienionego rozporządzenia, a z przepisów tych wynika przede wszystkim obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Stosownie do § 45 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust.1). Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze w trybie czynności materialno- technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia ( art.22 ust.2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z § 48 ust.1 i 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. ), o czym organ zawiadamia (§ 49 ust.1 i 2); po drugie w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust.3) i wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.
Wbrew jednak stanowisku przestawionemu w skardze kasacyjnej § 47 ust. 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. stanowi samodzielną, odrębną od art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawę prawną dokonywania zmian w operacie ewidencyjnym. Pierwszy z przepisów dotyczy zmian związanych z bieżącą aktualizacją operatu. Są to zmiany nie wynikające z procesu modernizacji ewidencji. Ich zakres jest wąski, dotyczą bowiem konkretnej jednostki ewidencyjnej, a nie konkretnego obszaru obrębu ewidencyjnego.
Prawidłowo więc Sąd I instancji stwierdził, że już sama okoliczność prawomocnego rozgraniczenia daje podstawę do wprowadzenia zmian aktualizujących operat ewidencji, niezależnie od tego czy toczyło się postępowanie z zarzutów w związku z jego modernizacją.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 24 § 3 w zw. z art. 84 § 2 K.p.a. oraz art. 123 § 1 i 2 K.p.a. i art. 10 § 1 K.p.a., stwierdzić należy, że prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że uchybienie przepisom postępowania co do zlecenia opracowania geodecie uprawnionemu T. U. przed formalnym zawiadomieniem stron o wszczęciu z urzędu postępowania o wprowadzenie z urzędu zmian w ewidencji, lecz przy możliwości zgłoszenia przed wydaniem decyzji merytorycznych uwag co do tego opracowania, po części uwzględnionych, nie miało wpływu na wynik sprawy. Tak samo jak nie miało wpływu na wynik sprawy zaniechanie rozstrzygnięcia postanowieniem o odmowie wniosku wyłączenia geodety uprawnionego.
Żaden więc z zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie jest zarzutem na tyle zasadnym by mógł skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy w pierwszej kolejności wskazać, że nie jest właściwym zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit.a Prawa geodezyjnego i kartograficznego a to z tej przyczyny, że nie ma takiego przepisu, nawet gdyby przyjąć, iż chodzi o art. 7 ust. 1 pkt 2 lit a powołanej ustawy to jest to przepis zbyt ogólny by tak postawiony zarzut mógł odnieść zamierzony skutek.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Powołany przepis stanowi wyraźnie, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów K.p.a. dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Przepis ten miał na celu definitywną likwidację możliwości jakiejkolwiek weryfikacji w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących uwłaszczenia posiadaczy nieruchomości rolnych w trybie tej ustawy (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lutego 2000 r., sygn. SK 13/99, OTK 2000 r., z. 1, poz. 15). Stanowisko to jest ze wszech miar prawidłowe i potwierdzone licznymi orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego (wyrok NSA z dnia 28 maja 2008r., II OSK 571/07, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 505310; wyrok NSA z dnia 11 września 1998r., II SA 627/98, niepubl., dostępny w Lex nr 41779; wyrok NSA z dnia 13 maja 1999r., II SA 569/99, Lex nr 46213; uchwała SN z dnia 30 czerwca 1992r., III CZP 73/92, publ. OSNC 1992/11/201).
W świetle powołanego przepisu nie było możliwe podważanie czy weryfikowanie aktów własności ziemi, wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w postępowaniu w przedmiocie zarzutów do operatu czy aktualizacji ewidencji gruntów.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło