II OSK 804/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-11

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Małgorzata Stahl, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie jest inwestorem ani właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja celu publicznego, może być uznany za stronę postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji tej inwestycji, jeśli wykaże swój interes prawny wynikający z przepisów prawa cywilnego?
Ratio decidendi
Podmiot, który nie jest inwestorem ani właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja celu publicznego, może być stroną postępowania w sprawie ustalenia jej lokalizacji, jeśli wykaże swój interes prawny wynikający z przepisów prawa cywilnego. Jednakże samo sąsiedztwo nieruchomości nie jest wystarczającą przesłanką do uznania istnienia interesu prawnego, a dla wykazania tego interesu niezbędne jest wskazanie, w jaki sposób decyzja w konkretnej sprawie narusza lub ogranicza prawa tego podmiotu chronione daną normą prawną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. J. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jego skargę na decyzję SKO we Włocławku. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że B. J. nie wykazał swojego interesu prawnego jako strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa tunelu dla pieszych). B. J. twierdził, że inwestycja narusza jego interes prawny wynikający z przepisów prawa cywilnego dotyczących immisji i dostępu do drogi publicznej, powołując się również na inną, wcześniejszą decyzję lokalizacyjną. WSA w Bydgoszczy uznał, że B. J. nie wykazał interesu prawnego, a odległość od jego nieruchomości oraz charakter inwestycji nie uzasadniają jego statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. NSA Elżbieta Makowska (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 1027/09 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 1027/09, oddalił skargę B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] września 2009 r., nr [...], w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], Prezydent Miasta Włocławka, na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. ustalił, po rozpoznaniu wniosku Wydziału Inwestycji i Zamówień Publicznych Urzędu Miasta Włocławek, lokalizację inwestycji celu publicznego w formie budowy tunelu dla pieszych na Placu Wolności we Włocławku. Powyższa inwestycja planowana jest w ramach realizacji zadania "Lokalny Program Rewitalizacji Włocławka" – Rewitalizacja historycznego Placu Wolności na terenie działek nr [...], obręb Włocławek KM 50 i nr [...] obręb Włocławek KM 43. Organ wskazał, że o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie inwestor oraz właściciele nieruchomości, na których inwestycja będzie realizowana powiadomieni zostali na piśmie, natomiast pozostałe strony powiadomiono w sposób określony w art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zatem poprzez obwieszczenie, a także zawiadomienie umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Włocławek. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł B. J.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 k.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że ustalając czy odwołanie pochodzi od osoby uprawnionej, pismem z dnia 4 września 2009r., zwróciło się do odwołującego się do wykazania interesu prawnego lub obowiązku, jako przesłanki koniecznej do uznania go za stronę postępowania. W odpowiedzi B. J. powołał się na dokumenty (odpis z księgi wieczystej [...], wypis z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2009r. i wyrys z mapy ewidencyjnej), z których wynika, że nie jest właścicielem nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji i będącej w obszarze jej oddziaływania. Odwołujący się nie wskazał jednocześnie na żadne okoliczności faktyczne, ani przepisy, z których można by wywieść, że tego rodzaju inwestycja będzie oddziaływała na jego nieruchomość w sposób ograniczający lub zakłócający korzystanie z niej. Organ zanegował twierdzenie, że o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji celu publicznego należy zawiadomić bezpośrednio również właścicieli nieruchomości sąsiednich, albowiem sposób zawiadamiania uregulowany jest w art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podniósł ponadto, że podmioty uważające się za strony postępowania winny wykazać swój interes prawny w postępowaniu, poprzez wykazanie wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z rzeczy, a takie okoliczności w niniejszej sprawie przez B. J. wskazane nie zostały. Wnoszący odwołanie wskazał jedynie, jakie elementy powinny być według niego brane pod uwagę przy ustalaniu obszaru oddziaływania, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, nie wskazując przy tym w jaki sposób planowana inwestycja ograniczy korzystanie przez niego z nieruchomości. Kolegium, w oparciu o mapę inwestycji ustaliło, że pomiędzy granicą terenu realizacji przedsięwzięcia, a granicą nieruchomości odwołującego się istnieje odległość ok. 80 m. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego, trudno stwierdzić bezpośrednie oddziaływanie, zwłaszcza że inwestycja dotyczy obiektu budowlanego w postaci podziemnego przejścia dla pieszych. Interes prawny, warunkujący posiadanie przymiotu strony, wynikać musi z przepisów prawa materialnego, a jego wykazanie ciąży na zainteresowanym. B. J. w skardze na powyższą decyzję zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 140, art. 144 – 145 k.c. oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także przepisów proceduralnych – art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 127 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący wskazał, że w wyniku wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz z dnia [...] czerwca 2009 r. utraci dostęp do drogi publicznej od strony frontu budynku. Z uwagi na powyższe istnieje konieczność zażądania od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia drogi koniecznej w trybie art. 145 k.c. Powyższe ograniczenie stanowi, w opinii skarżącego, istotne naruszenie art. 140 k.c. Skarżący podniósł również, że nieruchomość jego narażona będzie ze strony sąsiednich nieruchomości, na których realizowana będzie inwestycja, na immisje w postaci hałasu spowodowanego zwiększeniem przepustowości dróg, drgań konstrukcji budynków wywołanych zwiększonym ruchem pojazdów, zwiększeniem zanieczyszczenia powietrza, co narusza interes prawny, o którym mowa w art. 140 k.c. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, bezsprzecznie posiada interes prawny w przedmiotowej sprawie, a tym samym w prowadzonym postępowaniu przysługuje mu przymiot strony. Skarżący podniósł, że organ nie zbadał, czy planowane inwestycje oddziaływać będą na nieruchomości sąsiednie w sposób ograniczający korzystania z prawa własności. Zarzucił ponadto brak ustaleń dotyczących rodzaju i rozmiaru planowanych inwestycji oraz analizy wpływu tych inwestycji na działki sąsiednie. Za błędne uznał ponadto oparcie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie wyłącznie o decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. z pominięciem decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Zaskarżona decyzja nie zawiera ponadto należytego uzasadnienia, ponieważ stwierdzenie organu, że skarżący nie udowodnił swojego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie wraz z podaniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia jest niewystarczające. W odpowiedzi na skargę SKO we Włocławku wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę B. J. wyrokiem z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 1027/09, podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. ze skutkiem umorzenia postępowania odwoławczego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98 przyjęto, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (ONSA 1999/4/119). Z akt sprawy wynika, że skarżący nie był zawiadomiony na piśmie o decyzji lokalizacyjnej. W ocenie Sądu organ I instancji nie miał obowiązku wynikającego z przepisów prawa do zawiadomienia na piśmie skarżącego, ponieważ działka nr 48/2 stanowiąca jego własność nie znajduje się w liniach rozgraniczających teren inwestycji. Na działce tej nie będzie lokalizowana przedmiotowa inwestycja celu publicznego. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 k.p.a. Wystarczające jest dla skutecznego wniesienia odwołania przyjęcie tzw. subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, skuteczne zatem powinno być odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Twierdzenie takie może zostać zweryfikowane tylko w sposób procesowy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego jako takiego. Jeżeli twierdzenie owo nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w II instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, nie ma podstaw do ustalenia koniecznego związku twierdzeń strony z powszechnie obowiązującymi normami prawa materialnego. W tym wypadku również powód umorzenia powstanie w konkretnej sprawie administracyjnej, dotyczącej indywidualnie oznaczonego podmiotu. Nie ma powodów, by traktować interes prawny strony jako sui generis zagadnienie wstępne. Konieczność wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. zachodzi w przypadku ustalenia w toku postępowania odwoławczego nieposiadania interesu prawnego przez podmiot odwołujący się. W rozumieniu art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżący nie wykazał aby jego interes prawny został naruszony. Załączony do decyzji lokalizacyjne załącznik graficzny zawierający naniesione linie rozgraniczające inwestycji nie potwierdza stanowiska skarżącego na bezpośrednie sąsiedztwo inwestycji z nieruchomością skarżącego. Planowana inwestycja nie będzie realizowana na całym terenie stanowiącym Plac Wolności, lecz na jego części na terenie działek nr [...], obręb Włocławek KM 50 i nr [...] obręb Włocławek KM 43. Inwestycja zamknie się w liniach rozgraniczających teren. Lokalizacja inwestycji oddalona jest od nieruchomości skarżącego. W dniu rozprawy pełnomocnik skarżącego wskazał na mapie załączonej do akt administracyjnych lokalizację nieruchomości skarżącego, która bezpośrednio graniczy z terenem objętym inwestycją, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie i wydana została odrębna decyzja. W skardze skarżący wskazał na decyzję Prezydenta Miasta Włocławek z dnia [...] stycznia 2009 r. , sygn. akt [...], w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego budowy ciągów pieszych, dróg, zespołu fontann i infrastruktury technicznej na terenie działek nr [...],[...] i [...] obręb Włocławek KM 50, nr [...], 24 obręb Włocławek KM 43, nr [...],[...],[...].[...],[...] obręb Włocławek KM 45, nr [...] obręb Włocławek KM 52. Postępowanie objęte decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. jest postępowaniem jednak w innej sprawie. Uprawnienia, które być może z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo skarżącego w powyższym postępowaniu, nie będą miały tego samego charakteru w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją do Sądu. W rozpoznawanej sprawie postępowanie prowadzone było z wniosku inwestora o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, złożonego w dniu 19 marca 2009r., w którym określone zostały granice terenu objętego wnioskiem, przedstawione na kopii mapy. Z map załączonych do decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2009r. wynika jednoznacznie, że nieruchomość skarżącego jest oddalona od spornej inwestycji i nie pozostaje w bezpośrednim sąsiedztwie. Charakter inwestycji "tunel dla pieszych" nie będzie oddziaływać na nieruchomości, które nie graniczą z inwestycją. Skarżący nie wykazał naruszenia jego uprawnień wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i z innych ustaw. Subiektywne przekonanie skarżącego o naruszeniu jego własnego interesu, związane z uciążliwościami które może ogólnie wywołać inwestycja nie może ograniczać prawa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego jakoby inwestycja celu publicznego nie granicząca z nieruchomością skarżącego mogła ograniczać jego prawa w zakresie naruszenia art. 140 , 144 i art. 145 kc. B. J. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylanie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I. instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. błędną wykładnię art. 140, 144 i 145 k.c. polegającą na przyjęciu, że skarżący nie miał interesu prawnego w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r.; 2. błędną wykładnię art. 28 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegającą na przyjęciu, że skarżący nie był stroną w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r.; 3. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez SKO, a następnie przez Sąd I instancji całokształtu materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia, że skarżący nie posiadał interesu prawnego w przedmiotowej sprawie i w związku z tym nie miał legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz poprzez błędne przyjęcie, że to na Skarżącym spoczywał ciężar dowodu; 4. naruszenie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270, ze zm. dalej "p.p.s.a."), polegające na tym, że Sąd I instancji w ramach kontroli legalności działania organu administracji publicznej nie dostrzegł naruszenia przepisów proceduralnych przez SKO, pozwalających na urzeczywistnienie zasady prawdy obiektywnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., NSA mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze. W niniejszej sprawie nie stwierdzono powyższych przesłanek. Wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną oparto na obu wymienionych w art. 174 p.p.s.a podstawach kasacyjnych dlatego w pierwszej kolejności wymaga rozważenia zasadność zarzutów o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, tj. wówczas, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie są podnoszone lub okażą się nieuzasadnione. Stawiany skargą kasacyjną zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. wnoszący skargę wiąże z niedostrzeżeniem przez Sąd I instancji w ramach kontroli legalności działania organu administracji publicznej, naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego , co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia, że skarżący nie posiadał interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, oraz że to na skarżącym ciążył ciężar dowodu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak sformułowane i określone w pkt 3 i 4 zarzuty naruszenia prawa procesowego nie są oparte na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew wywodom skargi, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji zarówno w kontekście zarzutów skargi jak i z urzędu w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), czemu dał wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wyroku, które zawiera wszystkie niezbędne elementy uzasadnienia określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że wynik tej kontroli nie był zgodny z oczekiwaniami skarżącego, nie oznacza sama przez się, że WSA w Bydgoszczy naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności, tak zarzucanego naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. nie można wywodzić z faktu nierozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku interesu prawnego wnoszącego odwołanie również w kontekście decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] stycznia 2009 r., do której odwołuje się autor skargi kasacyjnej. Z ustaleń organu odwoławczego, zaakceptowanych przez Sąd i nie kwestionowanych w tym zakresie przez skarżącego kasacyjnie wynika, że przedmiotem odwołania B. J. była decyzja Prezydenta Miasta Włocławka z dnia [...] czerwca 2009 r. ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego w postaci budowy tunelu dla pieszych na Placu Wolności we Włocławku. Powyższa inwestycja zaplanowana została w ramach realizacji zadania pod nazwą: "Lokalny Program Rewitalizacji Włocławka" – Rewitalizacja historycznego Placu Wolności na terenie działek nr [...], obręb Włocławek KM 50 i nr [...] obręb Włocławek KM 43. Tymczasem skarżący zarówno w skardze do WSA w Bydgoszczy jak i obecnie w skardze kasacyjnej odwołuje się do decyzji wprawdzie tego samego organu, ale wydanej [...] stycznia 2009 r. w innym przedmiocie, gdyż w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego budowy ciągów pieszych, dróg, zespołu fontann i infrastruktury technicznej na terenie działek nr [...],[...] i [...] obręb Włocławek KM 50, nr [...], 24 obręb Włocławek KM 43, nr [...],[...],[...].[...],[...] obręb Włocławek KM 45, nr [...] obręb Włocławek KM 52. Organ odwoławczy nie naruszył zatem art. 7, 77 § 1 k.p.a. pomijając okoliczności wynikające z tej przedmiotowo innej decyzji przy dokonywaniu ustaleń i ocen co do interesu prawnego B. J.. Podzielając stanowisko Sądu I instancji w tej kwestii, zaznaczyć dodatkowo trzeba, że jedną z konsekwencji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 15 k.p.a., jest związanie organu drugiej instancji granicami podmiotowymi i przedmiotowymi sprawy rozpatrzonej i rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji decyzją, od której wniesiono odwołanie. W tej sytuacji, gdyby organ odwoławczy, stosownie do sugestii i żądań B. J., analizował jego legitymację prawną do wniesienia odwołania przez pryzmat okoliczności związanych z inną decyzją, wydaną w przedmiotowo innej sprawie, to naruszyłby wyżej wskazaną zasadę ogólną postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby jej autor wskazał jeszcze jakieś inne podstawy swego twierdzenia, że Sąd I instancji niewłaściwie skontrolował zaskarżony akt. Naczelny Sąd Administracyjny nie może ich poszukiwać lub się ich domyślać, skoro związany jest granicami skargi kasacyjnej. Wobec powyższego, zarzuty skargi kasacyjnej wywiedzione na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało za chybione. Nie znajduje również usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia prawa materialnego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy w świetle ustalonych przez organ odwoławczy okoliczności faktycznych istniejących w sprawie, skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacyjnych dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie podziemnego przejścia dla pieszych, jako jednego z etapów większej inwestycji tj. zadania polegającego na rewitalizacji Placu Wolności we Włocławku. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji trafnie przyjął i wywiódł, że organ odwoławczy nie naruszył prawa materialnego stwierdzając, że B. J. nie jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego. W ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca wyraźnie wyodrębnił tryb postępowania i przesłanki decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. O tym kto jest stroną postępowania lokalizacyjnego przesądził sam ustawodawca wskazując w art. 53 ust. 1 tej ustawy, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach kończących postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości , natomiast inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na której będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Z przepisu tego wynika, że wolą ustawodawcy było aby przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego przysługiwał zawsze inwestorowi, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, na której planowana jest tego rodzaju inwestycja. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że B. J. nie jest inwestorem ani właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której ma być realizowana planowana inwestycja. Wobec tego, w przypadku podmiotów, których uprawnienie strony nie wynika wprost z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o tym czy określony podmiot jest stroną postępowania lokalizacyjnego czy też przymiotu takiego nie posiada decydowało będzie spełnienie przesłanek strony określonych w przepisach art. 28-30 Kodeksu postępowania administracyjnego, co trafnie wywiedzione zostało w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie naruszył zatem sąd I instancji prawa materialnego dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w kontekście uregulowania zawartego w art. 28 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Zgodzić się trzeba z autorem skargi kasacyjnej, powołującym się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA z dnia 2.07.1998 r., sygn. IV SA 1306/96, z dnia 25.01.1999 r., sygn. IV SA 124/97 i z dnia 24. 03.2009 r., sygn. I OSK 442/2008) i wywodzącym że jednym ze źródeł interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. może być prawo cywilne, a w szczególności prawo rzeczowe. Jednakże podkreślenia wymaga, że dla przyjęcia istnienia interesu prawnego określonego podmiotu w konkretnej sprawie musi zaistnieć rzeczywiste powiązanie pomiędzy sytuacją prawną tego podmiotu, a przedmiotem postępowania, czego zdaję się nie dostrzegać skarżący kasacyjnie, mimo że cytuje odpowiedni fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie I OSK 442/2008, w którym wskazano właśnie na potrzebę ustalenia istnienia takiego powiązania. Dla wykazania przez określony podmiot interesu prawnego nie wystarczy zatem wskazanie konkretnej normy prawa materialnego, z której podmiot ten wywodzi swoje uprawnienia lub obowiązki, ale niezbędne jest wskazanie, w jaki sposób decyzja w konkretnej sprawie narusza lub ogranicza prawa tego podmiotu chronione tą normą. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że "w wyniku realizacji inwestycji, o której mowa w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 roku zostanie naruszony w sposób znaczący interes Skarżącego wynikający z art. 144 k.c. (...) Wskutek realizacji inwestycji na nieruchomościach sąsiednich, nieruchomość Skarżącego będzie narażona na immisje pośrednie w postaci hałasu spowodowanego zwiększeniem przepustowości drogi, drgań konstrukcji budynku wywołanych zwiększeniem ruchu pojazdów, zwiększeniem zanieczyszczenia powietrza." Powyższe wywody w zestawieniu z określonym w decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r. przedmiotem inwestycji, którym jest budowa podziemnego przejścia dla pieszych, wskazują na ich odniesienie nie do oddziaływania tej inwestycji na nieruchomość skarżącego, lecz na immisje jakie, - zdaniem skarżącego - powodowała będzie inwestycja objęta decyzją Prezydenta Miasta Włocławka z dnia [...] stycznia 2009 r. dla innej inwestycji, gdyż w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego budowy ciągów pieszych, dróg, zespołu fontann i infrastruktury technicznej na terenie działek nr [...],[...] i [...] obręb Włocławek KM 50, nr [...], 24 obręb Włocławek KM 43, nr [...],[...],[...].[...],[...] obręb Włocławek KM 45, nr [...] obręb Włocławek KM 52. Wprawdzie rację ma autor skargi kasacyjnej podnosząc, że również właściciel nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest inwestycja może mieć interes prawny w sprawie decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, jednakże nie oznacza to, że taki przymiot posiada każdy właściciel nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie lub nieruchomości sąsiedniej i w każdych okolicznościach faktycznych. Decydujące znaczenie w tym przypadku ma wnioskowanie wynikające z rodzaju i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji z jednej strony oraz położenia nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja względem nieruchomości osoby ubiegającej się o status strony. Z bezspornych ustaleń organu odwoławczego, uznanych przez Sąd I instancji za prawidłowe wynika, że oddziaływanie omawianej inwestycji nie przekroczy granic działki na której ma być usytuowana. Nieruchomość skarżącego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, granica zasięgu tego oddziaływania jest oddalona od granicy działki skarżącego o ok. 80 m. Sam zaś fakt sąsiedztwa nieruchomości nie jest wystarczającą przesłanką istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 § 1 k.p.a. W powyższych okolicznościach faktycznych i prawnych, ewentualne uznanie, że B. J. posiada interes prawny w postępowaniu w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego będącej przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta Włocławka z dnia [...] stycznia 2009 r. nie stanowi dostatecznego usprawiedliwienia dla stawianych skargą kasacyjną zarzutów naruszenia prawa materialnego w niniejszej sprawie. Nie można bowiem wywodzić, że interes prawny zakotwiczony w przepisach prawa cywilnego dotyczących treści i wykonywania własności (m.in. art. 140,144, 145 k.c.), ale na gruncie innej sprawy administracyjnej, chociaż dotyczącej inwestycji planowanej w ramach tego samego szeroko pojętego zadania inwestycyjnego, automatycznie przesądza o istnieniu interesu prawnego w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich przyczyn, wobec oparcia skargi kasacyjnej na nieusprawiedliwionych podstawach, należało skargę tę oddalić na podstawie art. 184 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło