V SA/Wa 1374/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-30
Skład orzekający: Andrzej Kania, Joanna Zabłocka, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który przejął gospodarstwo rolne w 2006 r. po okresie referencyjnym, ma prawo do uzupełniającej płatności obszarowej zwanej płatnością zwierzęcą za rok 2007?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że odmowa przyznania płatności zwierzęcej rolnikowi, który przejął gospodarstwo w 2006 r. po okresie referencyjnym, narusza prawo materialne. Zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego i krajowego, uprawnienia do płatności powinny iść w ślad za gospodarstwem, a brak regulacji w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z 2007 r. tworzy lukę prawną dyskryminującą takich rolników. W konsekwencji decyzja organu została uchylona.Stan faktyczny
W. A. złożył w 2007 r. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w tym uzupełniającej płatności obszarowej zwanej płatnością zwierzęcą. Organ odmówił przyznania tej płatności, wskazując, że w okresie referencyjnym rolnik nie posiadał zarejestrowanych zwierząt. Skarżący argumentował, że przejął gospodarstwo po rodzicach w 2006 r., którzy prowadzili działalność rolniczą i posiadał zwierzęta, a płatność zwierzęca powinna przysługiwać gospodarstwu, a nie personalnie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
W. A. (zwany dalej Skarżącym) [...] maja 2007 r. wystąpił o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007.
Decyzją z [...] maja 2008 r. Kierownik Biura [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencji) w P. przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 31.453,97 zł, w tym jednolitą płatność obszarową, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatność cukrową, odmówił natomiast przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwanej "płatnością zwierzęcą".
W uzasadnieniu decyzji, w części dotyczącej odmowy przyznania płatności zwierzęcej, organ wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku (o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007) do tej płatności wynosi 6,19 ha i tyle też wynosi powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej. Następnie podał, że na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00 DJP. Stwierdził, iż po uwzględnieniu warunków przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.), powierzchnia wynosi 0, 00 ha. Wyliczona kwota uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych wynosi 0,00 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący nie zgodził się z częścią odmowną tej decyzji, dotyczącą płatności zwierzęcej. Wskazał, że [...] lipca 2006 r. przejął po rodzicach prawa i obowiązki związane z prowadzoną przez nich działalnością rolniczą. Oświadczył, że ojciec – J. A. przeszedł na rentę strukturalną, zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej i wraz z mamą przekazał mu całe gospodarstwo aktem notarialnym z [...] lipca 2006 r. Na mocy tego aktu stał się po rodzicach następcą prawnym i przejął prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia gospodarstwa położonego w B. Podniósł, iż gospodarstwo stanowi zorganizowaną całość i składa się z gruntów rolnych, budynków i budowli, maszyn i narzędzi oraz zwierząt i kwot produkcyjnych. Podniósł też, że dopełnił pozostałych formalności związanych z nadaniem numeru gospodarstwa i numeru stada, przepisaniem na niego maszyn, zwierząt i kwot produkcyjnych. Skarżący wyjaśnił, że jego gospodarstwo spełnia wszystkie warunki do otrzymania wnioskowanej płatności, wynikające z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. Stwierdził, że w okresie referencyjnym w skład gospodarstwa wchodziły użytki zielone i bydło zarejestrowane w AR i MR i jako następca prawny ma prawo ubiegać się o płatność zwierzęcą. Zaznaczył także, że posiada wszystkie zwierzęta, które posiadali rodzice w okresie referencyjnym. Na koniec wskazał, że płatność zwierzęca jest przyznawana do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę dla bydła, owiec, koni i kóz, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Płatność ta nie jest przyznawana personalnie dla rolnika.
Decyzją z [...] czerwca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego AR i MR w W. utrzymał w całości zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do zarzutów odwołania, przywołał treść § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. i stwierdził, że z akt spawy wynika, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanek wynikających z ww. przepisu, albowiem w okresie referencyjnym (od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.), nie był posiadaczem zwierząt. Tym samym zasadnym było nie przyznanie mu płatności zwierzęcej.
Skarżący zaskarżył powyższą decyzję z [...] czerwca 2008 r. w części dotyczącej płatności zwierzęcej, tj. odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 stycznia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2514/08 uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie utrzymania w mocy decyzji organu I instancji z [...] maja 2008 r. w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Przyczynami uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji było jej nieprawidłowe uzasadnienie nie spełniające wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w ogóle nie odnosi się do okoliczności istotnych dla strony postępowania. Sąd wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę obowiązany jest przeprowadzić w sposób dokładny i rzetelny analizę stanu faktycznego, kierując się przy tym treścią odwołania i obowiązujących przepisów. W tym celu organ odwoławczy powinien dokonać oceny sprawy, biorąc pod uwagę całokształt przepisów prawa materialnego regulujących przyznawanie płatności zwierzęcej na 2007 r. Przy czym obowiązany jest uwzględnić nie tylko cytowany powyżej § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. (uchylonego z dniem 15 marca 2008 r.), ale także § 5 i § 6 tego aktu prawnego oraz art. 21 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego AR i MR decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzją organu I instancji z [...] maja 2008 r. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. – płatność zwierzęca przysługuje, jeżeli rolnik, w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Skarżący zarejestrował siedzibę stada [...] lipca 2006 r. W związku z tym organ uznał, że Skarżący w okresie referencyjnym wskazanym ww. przepisie nie posiadał zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, a zatem nie spełnił warunków do przyznania płatności zwierzęcej. Organ wyjaśnił, że w sprawie nie ma zastosowania § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r., albowiem dotyczy on wyłącznie rolników, którzy dotychczas nie ubiegali się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Tymczasem Skarżący otrzymał płatności na rok 2006 na podstawie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Nie ma także zastosowania § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. Zgodnie z tym przepisem, płatności zwierzęce o które ubiegał się przekazujący albo spadkodawca, przysługują przejmującemu albo spadkobiercy niezależnie od tego czy posiadali lub posiadają bydło lub owce, lub kozy lub konie. Organ zauważył, że Skarżący złożył wyłącznie wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Skarżący nie ubiegał się w 2007 r. o przyznanie płatności z tytułu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Nie ma tym samym możliwości przyznania płatności zwierzęcych na podstawie powyższych przepisów.
Skarżący [...] sierpnia 2009 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił, że decyzja z [...] czerwca 2009 r. jest niezgodna z prawem i lekceważy wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2009 r., w związku z czym wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi Skarżący argumenty jakie zawarł w odwołaniu. Skarżący podkreślił, że gdyby jego ojciec nie przeszedł na rentę strukturalną przekazując następcy gospodarstwo rolne to spełniałby wszystkie warunki i otrzymałby płatność zwierzęcą po złożeniu wniosku. Zdaniem Skarżącego płatność zwierzęca jest przyznawana do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę dla bydła, owiec, koni i kóz uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Płatność ta nie jest przyznawana personalnie dla rolnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skargi za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd na wstępie stwierdza, że zarzut skargi dotyczący niewykonania przez organ administracji wskazań z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 stycznia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2514/08 jest chybiony, ponieważ organ odwoławczy wykonał wytyczne Sądu i zaskarżoną decyzję prawidłowo uzasadnił zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. odnosząc się do §§ 4, 5 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. W związku z czym uznać należało, że pod względem proceduralnym zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Natomiast – w ocenie Sądu – zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie materialnym. Kwestią sporną w sprawie jest odmowa przyznania Skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej). Rozstrzygnięcia w okolicznościach sprawy wymaga zatem to, czy w stanie prawnym obowiązującym w 2007 r. rolnikowi, który przejął gospodarstwo rolne w 2006 r. (po [...] marca 2006 r.) i w tym roku deklarował hodowlę nie przysługuje, jak twierdzą organy obu instancji, płatność zwierzęca.
Odnosząc się do powyższego zagadnienia zauważyć należy, iż od 2007 r. zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej i uzupełniającej (oraz innych płatności) reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) zatytułowana w brzmieniu pierwotnym "o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej". W art. 1 ustawa ta powołuje się na akty prawne Unii Europejskiej, tj.: rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.; zwane dalej: "rozporządzeniem nr 1782/2003"), rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.; zwane dalej: "rozporządzeniem nr 796/2004"), stanowiąc dalej, że regulacje krajowe dotyczą kwestii nieokreślonych w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie.
Powyższa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. zastąpiła poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnych płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Jest wyrazem dostosowywania (po okresie przejściowym) regulacji krajowych do wynikającej z rozporządzenia nr 1782/2003 zasady łączenia istniejących wcześniej oddzielnych płatności w jednolity system płatności. Należy wskazać, że w punkcie 25 preambuły rozporządzenia nr 1782/2003 stwierdzono, iż "System powinien połączyć kilka istniejących płatności bezpośrednich otrzymywanych przez rolnika w jednolitą całość, określaną na podstawie poprzednich uprawnień, w okresie referencyjnym, tak dostosowaną aby uwzględniała pełne wykorzystanie środków wprowadzonych w ramach Agendy 2000 oraz aby uwzględniała zmiany kwot pomocy wprowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia".
Z powyższego wynikają pewne dyrektywy zarówno dla beneficjentów pomocy udzielonej w ramach wspólnej polityki rolnej, jak też dla prawodawcy krajowego. Mianowicie, rolnicy nie mogą oczekiwać niezmienności kwot pomocy. Natomiast ustawodawca, zmieniając zasady i warunki udzielania pomocy powinien uwzględniać istnienie uprawnień wcześniejszych.
W myśl art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. (w brzmieniu obowiązującym w 2007 r.) rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin. W art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) tej ustawy zawarte zostało upoważnienie dla Ministra właściwego do spraw rolnictwa do wydania rozporządzenia w brzmieniu: "Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 1782/2003, założenie Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że rodzaje roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, prowadzi się zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw". W art. 17 ust. 3 ustawy, ustawodawca wskazał, że "wydając rozporządzenie o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a) Minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym zakresie lub w danym dniu". Nadto według art. 23 ustawy "Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin".
Na podstawie wyżej wymienionych upoważnień Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.).
W § 1 ust. 2 tego rozporządzenia wskazano, że płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawionych na trwałych użytkach zielonych, zwaną "płatnością zwierzęcą" są objęte wszystkie rodzaje takich roślin, z wyłączeniem traw na trwałych użytkach zielonych, przeznaczonych na susz paszowy. Warunki i tryb przyznawania "płatności zwierzęcej" zostały ustanowione w przepisach §§ od 4 do 6 rozporządzenia.
Według § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:
1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt;
2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.
Według § 5 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca przysługuje mu (w odniesieniu do 50% zadeklarowanych we wniosku gruntów – co wynika z ust. 2 tego przepisu), jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Natomiast § 6 tego rozporządzenia stanowi, iż "w przypadkach, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca, o którą ubiegał się w danym roku przekazujący albo spadkodawca, jest przyznawana przejmującemu albo spadkobiercy niezależnie od tego czy posiadali lub posiadają bydło lub owce, lub kozy, lub konie".
Rozważając zasady przyznawania "płatności zwierzęcych" wynikające z przytoczonych wyżej przepisów należy podkreślić, że z art. 7 ust. 2 ustawy wynika, iż co do zasady każdemu rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające, w tym "zwierzęce" w odniesieniu do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę. Natomiast w świetle przepisów wymienionego rozporządzenia, ich wysokość jest zróżnicowana w zależności od rodzaju, wieku i ilości oraz okresu posiadania zwierząt przez rolnika.
Dokonując analizy treści § 4 z treścią § 5 oraz § 6 ww. rozporządzenia należy stwierdzić, że ten podustawowy akt prawny zawiera lukę prawną, bowiem pomija całkowicie zagadnienie prawa do płatności zwierzęcej przez producenta, który przejął gospodarstwo rolne w 2006 r. po okresie referencyjnym.
Z luką prawną mamy do czynienia w przypadku braku przepisów prawnych normujących określoną sytuację, potrzebnych dla rozstrzygnięcia danego zagadnienia prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że z luką konstytucyjną mamy do czynienia wówczas, gdy przepisy nie zawierają norm prawnych niezbędnych do rekonstrukcji określonej instytucji prawnej. Instytucja taka nie może w danej sytuacji funkcjonować w ogóle, bądź funkcjonuje w sposób ułomny. Zaś z luką aksjologiczną mamy do czynienia, gdy brakuje uregulowań prawnych, które nie są co prawda niezbędne do funkcjonowania instytucji prawnej (tak jak ma to znaczenie w wypadku luki konstytucyjnej), ale brak jest przepisów, które nadawałyby tej instytucji kształt respektujący określone wartości, jakie powinny cechować dobre prawo (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 października 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 1977/02, wyrok NSA z 11 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 164/03).
W konsekwencji kierując się literalną treścią przepisów ww. rozporządzenia (z pominięciem regulacji ustawowej oraz prawa wspólnotowego) należy stwierdzić, że o płatność zwierzęcą ma prawo ubiegać się rolnik, który przejął gospodarstwo rolne w 2005 r. (wówczas samodzielnie składa wniosek), jak również producent, który przejął gospodarstwo w 2007 r. (wówczas wstępuje w postępowaniu administracyjnym w prawa i obowiązki przekazującego gospodarstwo). Wynika z tego, że gdyby Skarżący przejął gospodarstwo rolne w 2005 r. lub w 2007 r. (po wejściu w życie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r.), wówczas istniałaby prawna możliwość otrzymania płatności zwierzęcej. Rolnik natomiast, który przejął gospodarstwo w lipcu 2006 r. i posiadał zarejestrowane zwierzęta, nie otrzymuje płatności. W świetle powyższych uregulowań wymienionego rozporządzenia, przekazanie gospodarstwa rolnego w 2006 r. stało się czynnikiem dyskryminującym w zakresie otrzymania w 2007 r. płatności zwierzęcej.
Mając zatem na uwadze okoliczność, że wymienione rozporządzenie nie reguluje całości zagadnienia oraz kierując się również zasadą równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej należy oceny wydanego rozstrzygnięcia dokonać na gruncie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa wspólnotowego.
Jak wcześniej podano, z art. 7 ust. 2 ustawy wynika, że co do zasady każdemu rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające, w tym "zwierzęce" w odniesieniu do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę.
Zgodnie natomiast z punktem 29 preambuły do rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 – "W celu ustanowienia kwoty, do której rolnik powinien być uprawniony w ramach nowego systemu celowym jest odniesienie się do kwot przyznawanych mu w trakcie okresu referencyjnego. Aby uwzględnić okoliczności szczególne, należy utworzyć rezerwę krajową. Rezerwa taka może również zostać wykorzystana do ułatwienia uczestnictwa nowych rolników w systemie. Płatność jednolita powinna być ustalana na poziomie gospodarstwa".
Sąd w składzie tu orzekającym wyraża pogląd, w myśl którego z uregulowań zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i produkcji rolnej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem. Obowiązujące w tym zakresie przepisy art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz odpowiadające mu art. 21 i 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego expresis verbis regulują sytuacje, w których do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi po złożeniu wniosku o przyznanie płatności.
W ocenie Sądu, wynikające z art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz z art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zasady mają zastosowanie również do sytuacji przekazania gospodarstwa przed złożeniem wniosku pomocowego w danym roku. Wskazać należy, iż art. 74 ust. 4 pkt b) rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stanowi, że wszelkie działania niezbędne do przyznania prawa pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r., uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2007 r. oceniane być powinny na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru w tym okresie, a przynależnych przekazanemu gospodarstwu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonaniu uchylonej decyzji orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd nie orzekł o zasądzeniu kosztów postępowania sądowego, z uwagi na brak stosownego wniosku Skarżącego (art. 210 § 1 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło