I SA/Bk 482/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej w całości i odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2006 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...].08.2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...].06.2009 r. nr [...] uchylającą w całości dotychczasową decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych z dnia 12.01.2007 r. oraz odmawiającą przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2006 rok. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: Po rozpatrzeniu wniosku R. K. (dalej: Skarżący), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z [...].07.2006 r. przyznał na rok 2006 r. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pakiecie S02, wariancie S02b01 do powierzchni 17,06 ha. Następnie organ ten postanowieniem z [...].01.2007 r. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie ze względu na fakt nie uwzględnienia dowodu z jednostki certyfikującej tj. wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji ekologicznej. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...].01.2007 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. uchylił dotychczasową decyzję i orzekł o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Postanowieniem z [...].11.2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie z powodu stwierdzenia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi (oświadczenie wnioskodawcy z 19.11.2007 r. oraz protokół z kontroli z 14.02.2008 r.). Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał w dniu [...].06.2009 r. decyzję nr [...], w której uchylił decyzję z [...].01.2007 r. w całości oraz odmówił przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2006. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący nie użytkował działek, w stosunku do których wnioskował o przyznanie płatności. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżący złożył od niej odwołanie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...].08.2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20.07.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się przestrzegania wymagań o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, iż Skarżący nie był posiadaczem działek, w stosunku do których ubiegał się o płatności rolnośrodowiskowe. Świadek F. J. zeznał, że od 2004 r. do sierpnia 2006 r. użytkował działkę ewidencyjną nr [...] (kosił trawę i wypasał bydło) na podstawie ustnej umowy dzierżawy z R. K. oraz był wyłącznym użytkownikiem przedmiotowej działki. Z kolei świadkowie: J. M. T., D. T., M. G., Z. Ć. i M. B. zeznali, iż posiadaczem działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w roku 2004 był J. M. T., zaś od maja 2005 r. działki te użytkuje D. T. Nadto świadek Z. Ć. zeznał, iż od 2000 r. do dnia rozprawy włącznie samodzielnie użytkuje działki ewidencyjne nr [...] i [...] oraz wschodnią część działki ewidencyjnej nr [...] poprzez wypas bydła na podstawie ustnej umowy dzierżawy. Ponadto w trakcie rozpraw administracyjnych, na których przesłuchano w/w świadków Skarżący nie kwestionował i nie wnosił uwag do zeznań świadków oraz przyznał, że w latach 2004 – 2006 grunty rolne stanowiące jego gospodarstwo rolne faktycznie użytkowali w/w świadkowie. W związku z tym Skarżący nie spełnił podstawowego warunku przyznania płatności rolnośrodkowiskowych, co skutkowało odmową jej przyznania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł R. K. Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja opiera się na nie w pełni zrozumiałych zapisach zeznań świadków, albowiem prowadzący przesłuchania podyktował świadkom obce im pojęcia prawne. Dlatego też świadkowie ci złożyli w dniu 23.05.2009 r. dodatkowe oświadczenie uzupełniające i prostujące uprzednio złożone zeznania. Z oświadczenia tego jednoznacznie wynika, że sąsiedzi R. K. nigdy nie dzierżawili należącej do niego ziemi ani nie pobierali z tego tytułu należnych rekompensat. Skarżący wskazał ponadto, iż już na samym początku w sprawie doszło do nieporozumienia, gdyż zgodnie z treścią wezwania rozprawa administracyjna z 29.01.2009 r. miała być tylko "w sprawie ustalenia powierzchni kwalifikujących się do przyznania płatności", a w rzeczywistości dotyczyła innego problemu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że w świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd nie może natomiast oceniać skarżonego aktu w oparciu o inne kryteria np. słusznościowe. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z 20.07.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). W myśl § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do m.in. do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004). Jednocześnie w §2 ust. 2 tegoż rozporządzenia wskazano, że za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Z powyższych regulacji prawnych wprost i jednoznacznie wynika, iż pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1a ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej pojęcie "producent rolny" zostało zdefiniowane w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych. Przechodząc więc na regulację ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), w szczególności art. 3 pkt 3, "producentem rolnym" jest m.in. osoba fizyczna, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego. Dodatkowo, jak wskazuje cytowany powyżej § 2 ust. 1 Rady Ministrów z 20.07.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętych planem rozwoju obszarów wiejskich, producent taki musi prowadzić działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym a zatem decydować o profilu upraw i dokonywać swobodnych zabiegów agrotechnicznych oraz zbierać plony, a nie jedynie posiadać tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Innymi słowy płatność przysługuje za rolnicze użytkowanie działek rolnych, stanowiąc wkład finansowy do faktycznie prowadzonej działalności rolniczej. Konsekwencją tak wyraźnie przyjętej filozofii przyznawania dopłat jest fakt, iż właściciel nie może otrzymać takich płatności za działki, których - w danym roku objętym przyznawaną płatnością - nie posiadał, nie prowadził na nich upraw, a więc nie utrzymywał ich zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r., II GSK 456/07, LEX nr 469729 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2007 r., IV SA/Wa 690/07, LEX nr 382722). Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że Skarżący występując o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za 2006 r. nie użytkował faktycznie swoich gruntów rolnych. Były one natomiast użytkowane na podstawie ustnej umowy dzierżawy przez: J. T., Z. Ć. i F. J. Wniosek ten wynika jednoznacznie z zeznań przesłuchanych świadków, jak też z wyjaśnień samego Skarżącego. Skarżący podnosi, iż on i świadkowie zostali wprowadzeni w błąd przez osobę prowadzącą przesłuchania przez podyktowanie nieznanych im pojęć prawnych, ponadto w sporządzonym protokole nie ujęto wszystkich okoliczności, jakie miały miejsce na rozprawie administracyjnej. Zarzuty te nie mogą być uwzględnione. Trzeba podkreślić, że wszyscy świadkowie potwierdzili podpisem złożone zeznania. Ponadto, co istotne we wszystkich przesłuchaniach brał udział Skarżący, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń, co do sposobu ich przeprowadzenia czy sporządzonego protokołu. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw, by podważać wiarygodność uzyskanych przez organ zeznań, jak też prawidłowość protokołu. Trudno uwzględnić też tłumaczenia, że ani świadkowie, ani Skarżący nie rozumieli, co oznacza pojęcie dzierżawy, która jest umową powszechnie stosowaną, także w stosunkach wiejskich. Trzeba zauważyć, że świadkowie niezależnie od tego wskazywali, iż użytkowali grunty rolne Skarżącego na własne potrzeby. Organ odwoławczy miał też podstawy, by nie uznać przedłożonego przez Skarżącego oświadczenia świadków, w którym podają oni, że użytkując grunty działali wyłącznie na rzecz Skarżącego. Trzeba zauważyć, że oświadczenie to stanowi jedynie dokument prywatny. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dysponując jednoznacznymi i wiarygodnymi zeznaniami złożonymi na rozprawie administracyjnej, prawidłowo nie uwzględnił późniejszej zmiany tych zeznań. Nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji wskazywany w skardze fakt, że w wezwaniu na rozprawę administracyjną w dniu 29.01.2009 r., jako jej przedmiot wskazano ustalenie powierzchni do przyznania płatności. Na rozprawie tej wyszły na jaw nowe, nieznane dotychczas organowi okoliczności faktyczne dotyczące użytkowania gruntów przez Skarżącego, które przedstawili przesłuchiwani świadkowie. Skarżący, który brał udział w rozprawie, nie może zatem twierdzić, że został wprowadzony przez organ w błąd. Podsumowując należy stwierdzić, że ustalone w sprawie okoliczności musiały skutkować uchyleniem przez organ administracyjny decyzji przyznającej nienależnie płatności rolnośrodowiskowe na rok 2006 i odmową przyznania tychże płatności (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.